Atywia

Atywia to doustny środek antykoncepcyjny w postaci tabletek powlekanych, który łączy w sobie dwie substancje czynne: etynyloestradiol (0,03 mg) oraz dienogest (2 mg). Ten nowoczesny preparat oferuje podwójne wskazanie do stosowania – oprócz zapobiegania ciąży, może być również stosowany w leczeniu trądziku o umiarkowanym nasileniu u kobiet, które zdecydowały się na doustną antykoncepcję hormonalną.

Skuteczność antykoncepcyjna preparatu Atywia opiera się na kilku mechanizmach działania. Najważniejszym z nich jest zahamowanie owulacji – czyli uwalniania komórki jajowej z jajnika. Dodatkowo lek powoduje zmiany w śluzie szyjkowym, co utrudnia przemieszczanie się plemników. Działanie antykoncepcyjne jest wynikiem współdziałania tych mechanizmów, co zapewnia wysoką skuteczność w zapobieganiu ciąży.

Dienogest, będący składnikiem preparatu, wykazuje właściwości progestagenowe, które wspierają regulację cyklu miesiączkowego. Etynyloestradiol natomiast jest syntetycznym estrogenem, który uzupełnia działanie dienogestu i przyczynia się do stabilizacji błony śluzowej macicy.

Atywia jest przeznaczona przede wszystkim do zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Preparat można stosować dopiero po wystąpieniu pierwszej miesiączki.

Drugim wskazaniem do stosowania jest leczenie trądziku o umiarkowanym nasileniu u kobiet, które nie uzyskały zadowalających efektów po wcześniejszym leczeniu miejscowym lub antybiotykami stosowanymi doustnie. Ważne jest, aby decyzja o zastosowaniu Atywii w leczeniu trądziku była podjęta u kobiet, które jednocześnie potrzebują antykoncepcji hormonalnej. Widoczna poprawa w leczeniu trądziku zwykle następuje po co najmniej trzech miesiącach stosowania, a dalszą poprawę można zaobserwować po sześciu miesiącach.

Atywia przyjmowana jest według schematu dwudziestojednodniowego z siedmiodniową przerwą. Jedną tabletkę należy przyjmować codziennie, mniej więcej o tej samej porze, przez 21 kolejnych dni. Tabletki należy przyjmować w kolejności wskazanej na opakowaniu, popijając w razie potrzeby niewielką ilością płynu. Po wykorzystaniu wszystkich tabletek z opakowania należy zrobić siedmiodniową przerwę, podczas której nie przyjmuje się żadnych tabletek. W tym czasie zwykle pojawia się krwawienie z odstawienia, podobne do miesiączki.

Rozpoczęcie stosowania Atywii

Jeśli wcześniej nie stosowałaś żadnej hormonalnej antykoncepcji, pierwszą tabletkę należy przyjąć w pierwszym dniu naturalnego cyklu miesiączkowego, czyli w pierwszym dniu krwawienia. Można również rozpocząć przyjmowanie między drugim a piątym dniem cyklu, jednak wtedy przez pierwsze siedem dni należy dodatkowo stosować antykoncepcję mechaniczną, na przykład prezerwatywę.

Jeśli zmieniasz metodę antykoncepcji z innego złożonego środka hormonalnego, zaleca się rozpoczęcie przyjmowania Atywii w pierwszy dzień po przyjęciu ostatniej tabletki zawierającej substancje czynne z poprzedniego preparatu.

Jeśli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 12 godzin, skuteczność antykoncepcyjna nie ulega zmniejszeniu. Należy jak najszybciej przyjąć pominiętą tabletkę, a kolejne przyjmować o zwykłej porze.

Jeśli od planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin, skuteczność antykoncepcyjna może się zmniejszyć. W takim przypadku postępowanie zależy od tego, w którym tygodniu cyklu doszło do pominięcia tabletki:

• Pierwszy tydzień: Należy przyjąć pominiętą tabletkę natychmiast, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek jednocześnie. Przez kolejne siedem dni należy stosować dodatkową antykoncepcję mechaniczną. Jeśli w ciągu poprzednich siedmiu dni doszło do stosunku, istnieje ryzyko zajścia w ciążę.
• Drugi tydzień: Należy przyjąć pominiętą tabletkę natychmiast. Jeśli przez siedem dni przed pominięciem dawki tabletki były przyjmowane regularnie, nie ma potrzeby stosowania dodatkowej antykoncepcji.
• Trzeci tydzień: Istnieje zwiększone ryzyko zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Można wybrać jedną z dwóch opcji: przyjąć pominiętą tabletkę i po zakończeniu opakowania rozpocząć następne bez przerwy, lub przerwać przyjmowanie tabletek na maksymalnie siedem dni i rozpocząć nowe opakowanie.

Atywia nie może być stosowana w wielu sytuacjach, które mogą zwiększać ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany w następujących przypadkach:

• Uczulenie na etynyloestradiol, dienogest lub którykolwiek inny składnik preparatu.
• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – zarówno czynna (leczona lekami przeciwzakrzepowymi), jak i przebyta w przeszłości, na przykład zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna.
• Dziedziczna lub nabyta skłonność do zakrzepicy, na przykład oporność na aktywowane białko C, niedobór antytrombiny trzeciej, niedobór białka C lub S.
• Rozległy zabieg operacyjny wymagający długotrwałego unieruchomienia.
• Tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe – czynne lub przebyte, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, dławica piersiowa.
• Migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie.
• Cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia.
• Ciężka choroba wątroby – aktualna lub przebyta (do momentu normalizacji parametrów wątrobowych).
• Nowotwory wątroby – łagodne lub złośliwe, aktualne lub przebyte.
• Nowotwory hormonozależne – występujące lub podejrzewane, na przykład nowotwory narządów rodnych lub piersi.
• Krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie.
• Ciąża lub podejrzenie ciąży.

Atywia nie może być również stosowana jednocześnie z niektórymi lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C.

Ryzyko zakrzepicy żylnej

Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w tym Atywii, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu do sytuacji, gdy antykoncepcja hormonalna nie jest stosowana. Szacuje się, że spośród dziesięciu tysięcy kobiet stosujących preparaty zawierające dienogest i etynyloestradiol, u około ośmiu do jedenastu kobiet w ciągu roku może rozwinąć się zakrzepica żylna.

Ryzyko zakrzepicy jest największe w pierwszym roku stosowania preparatu oraz po ponownym rozpoczęciu stosowania po przerwie wynoszącej co najmniej cztery tygodnie. Czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy to między innymi: palenie tytoniu, otyłość, długotrwałe unieruchomienie, poważny zabieg operacyjny, wiek powyżej trzydziestu pięciu lat, występowanie zakrzepicy w rodzinie.

Ryzyko zakrzepicy tętniczej

Stosowanie złożonych środków antykoncepcyjnych może również zwiększać ryzyko tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Ryzyko to jest szczególnie zwiększone u kobiet palących tytoniu, z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, migrenami, zaburzeniami lipidowymi.

Nowotwory

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych może być związane z nieznacznie zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka szyjki macicy oraz raka piersi. Ryzyko raka piersi stopniowo zmniejsza się po zaprzestaniu stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Skuteczność antykoncepcyjna Atywii może być zmniejszona przez leki przyspieszające metabolizm hormonów płciowych. Do takich leków należą między innymi:

• Leki przeciwpadaczkowe: fenytoina, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat.
• Antybiotyki: ryfampicyna, gryzeofulwina.
• Leki przeciwwirusowe: rytonawir.
• Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny.

Podczas stosowania tych leków oraz przez dwadzieścia osiem dni po zakończeniu leczenia należy dodatkowo stosować antykoncepcję mechaniczną, na przykład prezerwatywę.

Niektóre leki mogą zwiększać stężenie hormonów zawartych w Atywie, na przykład azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, flukonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), sok grejpfrutowy.

Atywia może wpływać na metabolizm innych leków, zwiększając ich stężenie (na przykład cyklosporyna) lub zmniejszając (na przykład lamotrygina).

Jak każdy lek, Atywia może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdej osoby muszą one wystąpić.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą ból głowy oraz ból piersi. Występują one u co najmniej jednej na sto kobiet stosujących preparat.

Inne często występujące działania niepożądane

• Zaburzenia układu nerwowego: migrena, zawroty głowy.
• Zaburzenia żołądka i jelit: ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, niestrawność.
• Zaburzenia skóry: trądzik, wysypka, świąd, wypadanie włosów, nadmierne pocenie się, zaburzenia pigmentacji.
• Zaburzenia układu rozrodczego: nieprawidłowe krwawienia z odstawienia, krwawienie śródcykliczne, obrzęk piersi, bolesne miesiączkowanie, powiększenie piersi, upławy, torbiele jajnika, ból w miednicy.

Poważne działania niepożądane

Do najpoważniejszych, chociaż rzadkich działań niepożądanych należą żylna choroba zakrzepowo-zatorowa oraz tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. W przypadku wystąpienia objawów takich jak: nagły ból lub obrzęk nogi, nagły ból w klatce piersiowej, duszność, silny ból głowy, zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Atywia jest przeciwwskazana w ciąży. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas stosowania preparatu, należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie. Szeroko zakrojone badania nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci, których matki przed zajściem w ciążę stosowały złożone doustne środki antykoncepcyjne.

Atywia nie jest zalecana podczas karmienia piersią, ponieważ może wpływać na laktację, zmniejszając ilość i zmieniając skład pokarmu. Niewielkie ilości hormonów mogą przenikać do mleka matki. Stosowanie preparatu można rozważyć dopiero po zakończeniu karmienia piersią.

Po porodzie, przed ponownym rozpoczęciem stosowania Atywii, należy wziąć pod uwagę zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej w okresie poporodowym. Przyjmowanie tabletek należy rozpocząć od dwudziestego pierwszego do dwudziestego ósmego dnia po porodzie.

Atywię należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Preparat należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej dwudziestu pięciu stopni Celsjusza, w oryginalnym opakowaniu. Okres ważności preparatu wynosi trzy lata od daty produkcji.

Jedna tabletka powlekana Atywii zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2,00 mg dienogestu. Tabletki są okrągłe, białe, powlekane. Substancją pomocniczą o znanym działaniu jest laktoza jednowodna – jedna tabletka zawiera 54,6 mg laktozy.

Preparat dostępny jest w opakowaniach zawierających jedno, trzy lub sześć blistrów po dwadzieścia jeden tabletek powlekanych.

Oprócz skutecznej antykoncepcji i leczenia trądziku, stosowanie Atywii może przynieść dodatkowe korzyści zdrowotne. Cykl miesiączkowy staje się bardziej regularny, a krwawienia miesiączkowe często mają mniejsze nasilenie i są mniej bolesne. To z kolei może prowadzić do zmniejszenia ryzyka wystąpienia niedoboru żelaza. Wiele kobiet zauważa również poprawę stanu skóry oraz zmniejszenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego.