Butapirazol

Butapirazol to maść przeznaczona do stosowania miejscowego, która zawiera w swoim składzie fenylobutazon – substancję czynną należącą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jeden gram maści zawiera 50 mg fenylobutazonu. Preparat ma postać białej do kremowej, jednorodnej masy o tłustej konsystencji, bez wyczuwalnych skupisk cząstek stałych. Maść dostępna jest w tubce aluminiowej zawierającej 30 g preparatu.

Maść Butapirazol znajduje zastosowanie jako lek wspomagający w leczeniu stanów zapalnych oraz bólu towarzyszących różnym schorzeniom układu ruchu. Preparat jest szczególnie pomocny w następujących przypadkach:

• Reumatoidalne zapalenie stawów – przewlekła choroba zapalna powodująca ból i obrzęk stawów.
• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – choroba prowadząca do postępującego ograniczenia ruchomości kręgosłupa.
• Zapalenie tkanek okołostawowych – stany zapalne obejmujące struktury wokół stawów, takie jak ścięgna czy torebki stawowe.
• Dyskopatia – schorzenia związane z uszkodzeniem krążków międzykręgowych powodujące dolegliwości bólowe.
• Ostry napad dny moczanowej – nagłe, silne zapalenie stawu wywołane odkładaniem się kryształów kwasu moczowego.
• Zakrzepowe zapalenie żył – stan zapalny ściany żyły związany z tworzeniem się zakrzepu.

Butapirazol przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Przed pierwszym użyciem u osób z wrażliwą skórą zaleca się wykonanie próby z minimalną ilością maści, aby upewnić się, że preparat nie wywoła niepożądanych reakcji.

Sposób aplikacji

Jednorazowo należy wycisnąć z tuby pasek maści o długości około 5 centymetrów. Preparat należy nakładać na bolące miejsca cienką warstwą dwa lub trzy razy dziennie. Dla zwiększenia efektu leczniczego maść można delikatnie wcierać w skórę. Uwaga: w przypadku zapalenia żył nie należy stosować intensywnego wcierania, aby nie pogorszyć stanu.

Czas trwania leczenia

Produktu nie należy stosować dłużej niż 7 dni. Jeśli leczenie trwa ponad 5 dni, konieczna jest konsultacja z lekarzem oraz kontrola parametrów morfologii krwi. To ważne, ponieważ substancja czynna może wpływać na skład krwi.

Fenylobutazon zawarty w maści należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych pierwszej generacji. Jego działanie opiera się na hamowaniu aktywności cyklooksygenazy – enzymu odpowiedzialnego za produkcję substancji wywołujących stan zapalny w organizmie. W ten sposób blokowana jest synteza prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów, które są głównymi mediatorami procesu zapalnego.

Dzięki temu mechanizmowi fenylobutazon wykazuje działanie przeciwzapalne, skutecznie zmniejszając obrzęk i zaczerwienienie. Ponadto preparat działa przeciwbólowo, łagodząc dolegliwości związane ze stanem zapalnym, oraz wykazuje słabe działanie przeciwgorączkowe.

Po zastosowaniu na skórę substancja czynna częściowo wchłania się przez naskórek – na poziomie około 5 procent jednorazowo zastosowanej dawki. We krwi fenylobutazon transportowany jest w połączeniu z białkami osocza, a następnie metabolizowany w wątrobie do aktywnych pochodnych, z których najważniejszą jest oksyfenylobutazon.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie preparatu jest całkowicie zabronione. Butapirazolu nie wolno używać w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na składniki – jeśli jesteś uczulony na fenylobutazon lub którykolwiek inny składnik maści.
• Leczenie chemioterapeutykami – u pacjentów przyjmujących leki zaburzające czynność szpiku kostnego.
• Uszkodzona skóra – nie należy nakładać maści na rany, otarcia czy inne uszkodzenia skóry.
• Dzieci poniżej 14 roku życia – preparat nie jest przeznaczony dla tej grupy wiekowej.

Przed zastosowaniem maści należy zachować szczególną ostrożność, jeśli u pacjenta występują określone schorzenia lub stany. Dotyczy to osób z:

• Stanem zapalnym błony śluzowej przewodu pokarmowego.
• Chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy.
• Powiększeniem ślinianek.
• Niewydolnością krążenia lub nadciśnieniem tętniczym.
• Obrzękami.
• Niewydolnością wątroby lub nerek.
• Chorobami tarczycy.
• Zmianami we wskaźnikach morfologii krwi.

Grupy wymagające szczególnej uwagi

Zwiększoną ostrożność należy zachować stosując preparat u:

• Pacjentów w podeszłym wieku – u osób starszych okres półtrwania substancji czynnej wydłuża się, co zwiększa ryzyko kumulacji.
• Osób z astmą oskrzelową – niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą nasilać objawy astmy.
• Pacjentów leczonych insuliną lub lekami przeciwcukrzycowymi – fenylobutazon może wzmacniać działanie tych preparatów.
• Osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe – istnieje ryzyko zwiększenia działania antykoagulantów.

Ważne ostrzeżenia

Należy chronić oczy przed kontaktem z preparatem. W przypadku niewłaściwego stosowania, gdy lek przedostanie się do krwi w większych ilościach, mogą pojawić się takie same działania niepożądane jak po zastosowaniu ogólnym fenylobutazonu. Maść zawiera butylohydroksytoluen, który może powodować miejscową reakcję skórną, taką jak kontaktowe zapalenie skóry, lub podrażnienie oczu i błon śluzowych.

Nie stosować w okresie ciąży. Badania przedkliniczne wykazały właściwości fetotoksyczne fenylobutazonu, co oznacza, że może on negatywnie wpływać na rozwój płodu.

Nie stosować w okresie karmienia piersią. Fenylobutazon przenika do mleka kobiecego i może powodować zmiany składu krwi u karmionego dziecka, co stanowi poważne zagrożenie dla jego zdrowia.

Wpływ na płodność: Stosowanie fenylobutazonu może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet. Nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę. W przypadku kobiet mających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych badaniom w związku z niepłodnością należy rozważyć zakończenie stosowania preparatu.

Butapirazol może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi, co może prowadzić do wzmocnienia ich działania lub zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.

Leki, których działanie może być wzmocnione

• Doustne leki przeciwzakrzepowe (z grupy kumaryny) – zwiększone ryzyko krwawień.
• Doustne leki przeciwcukrzycowe (z grupy sulfonylomocznika) oraz insulina – ryzyko zbyt niskiego poziomu cukru we krwi.
• Sulfonamidy – wzmocnienie działania tych antybiotyków.

Inne istotne interakcje

• Alkohol i glikokortykosteroidy – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego.
• Metotreksat – fenylobutazon zwiększa toksyczne działanie tego leku.
• Spironolakton – fenylobutazon zmniejsza jego działanie.
• Probenecyd, sulfinpirazon i barbiturany – zmniejszają działanie fenylobutazonu.
• Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne – jednoczesne stosowanie może powodować reakcje alergiczne i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
• Sole złota – nie stosować łącznie z Butapirazolem.

Jak każdy lek, Butapirazol może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Maść może działać miejscowo drażniąco i powodować odczyny zapalne w miejscu podania.

Działania niepożądane układu krwionośnego

W przypadku wchłonięcia znacznych ilości substancji czynnej do krwi mogą wystąpić:

• Agranulocytoza – niebezpieczne zmniejszenie liczby białych krwinek, objawiające się stanami zapalnymi błon śluzowych jamy ustnej, gardła, odbytu, narządów płciowych, gorączką i krwawieniami.
• Trombocytopenia – zmniejszenie liczby płytek krwi, prowadzące do zwiększonej skłonności do krwawień i powstawania siniaków.
• Zaburzenie czynności szpiku kostnego.
• Zmniejszenie krzepliwości krwi.

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego

Często mogą wystąpić: nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu oraz biegunka. Rzadziej obserwuje się owrzodzenia przewodu pokarmowego wraz z krwawieniem oraz powiększenie ślinianek.

Działania niepożądane ze strony skóry

Mogą pojawić się wysypki skórne, rumień wielopostaciowy, a w bardzo rzadkich przypadkach poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella (toksyczna nekroliza naskórka) czy złuszczające zapalenie skóry.

Inne działania niepożądane

• Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne.
• Bóle głowy, zawroty głowy.
• Zaburzenia widzenia, zapalenie nerwu wzrokowego.
• Nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, obrzęki.
• Zapalenie wątroby, żółtaczka.
• Zapalenie i niewydolność nerek, krwiomocz.
• Hiperglikemia (podwyższony poziom cukru we krwi).

Z badań klinicznych wynika, że długotrwałe przyjmowanie niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w dużych dawkach może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

W przypadku niewłaściwego użycia maści i wchłonięcia do krwi znacznych ilości fenylobutazonu mogą wystąpić poważne objawy przedawkowania, takie jak:

• Kwasica metaboliczna mogąca wywołać śpiączkę.
• Drgawki.
• Hipotensja (zbyt niskie ciśnienie krwi) i wstrząs.
• Oliguria (zmniejszone wydalanie moczu).
• Zaburzenie funkcji nerek i wątroby.
• Ostre zahamowanie czynności szpiku kostnego.
• Perforacja lub pęknięcie wrzodu w ścianie żołądka lub dwunastnicy.

W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitala.

Maść Butapirazol należy przechowywać w temperaturze poniżej 25 stopni Celsjusza. Produkt należy trzymać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Okres ważności preparatu wynosi 3 lata od daty produkcji – nie należy stosować maści po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji leków.

Substancją czynną maści jest fenylobutazon w stężeniu 50 mg w 1 gramie preparatu. Substancje pomocnicze to: askorbylu palmitynian, butylohydroksytoluen, polietylen niskocząsteczkowy oraz parafina ciekła. Substancje te nadają maści odpowiednią konsystencję i pomagają w stabilizacji preparatu.

Butapirazol maść nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Preparat nie powoduje zaburzeń sprawności psychofizycznej.