Orgalutran

Orgalutran to specjalistyczny lek stosowany u kobiet poddawanych zabiegom wspomaganego rozrodu. Preparat zawiera substancję czynną ganireliks w dawce 0,25 mg, która skutecznie zapobiega przedwczesnemu wzrostowi stężenia hormonu luteinizującego (LH) podczas kontrolowanej stymulacji jajników. Jest to roztwór do wstrzykiwań podawany podskórnie, dostępny w wygodnych, gotowych do użycia ampułko-strzykawkach.

Każda ampułko-strzykawka zawiera 0,25 mg ganireliksu w 0,5 ml klarownego, bezbarwnego roztworu wodnego. Ganireliks to syntetyczny dekapeptyid – innymi słowy, sztuczny związek zbudowany z dziesięciu aminokwasów. Został tak zaprojektowany, aby silnie hamować działanie naturalnie występującego w organizmie hormonu uwalniającego gonadotropinę (GnRH). Preparat zawiera również substancje pomocnicze: kwas octowy, mannitol oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt jest praktycznie wolny od sodu, co oznacza, że zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jedno wstrzyknięcie.

Orgalutran jest przeznaczony dla kobiet uczestniczących w programach wspomaganego rozrodu, takich jak zapłodnienie in vitro. Podczas takich procedur jajniki są poddawane kontrolowanej stymulacji hormonalnej, aby wytworzyć większą liczbę dojrzałych komórek jajowych. Problem polega na tym, że organizm może zbyt wcześnie uwolnić hormon luteinizujący, co prowadzi do przedwczesnej owulacji i uniemożliwia pobranie komórek jajowych we właściwym momencie. Orgalutran zapobiega temu zjawisku, blokując przedwczesny wzrost LH.

W badaniach klinicznych lek stosowano razem z rekombinowaną ludzką folikulotropiną (FSH) lub koryfolitropiną alfa – są to hormony stymulujące wzrost pęcherzyków jajnikowych.

Orgalutran może być przepisywany wyłącznie przez specjalistę z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń płodności. Lek należy wstrzykiwać podskórnie raz na dobę, najlepiej w udo. Ważne jest, aby zmieniać miejsce wstrzyknięcia, co zapobiega zanikom tkanki tłuszczowej pod skórą.

Schemat leczenia

Kontrolowaną stymulację jajników rozpoczyna się od podawania FSH lub koryfolitropiny alfa w drugim lub trzecim dniu miesiączki. Orgalutran dołącza się do leczenia dopiero w piątym lub szóstym dniu stymulacji. Dzień rozpoczęcia zależy od reakcji jajników – liczby i wielkości rosnących pęcherzyków oraz stężenia estradiolu we krwi.

Orgalutran i FSH należy podawać mniej więcej o tej samej porze dnia, ale nie wolno ich mieszać w jednej strzykawce – trzeba używać różnych miejsc wstrzyknięcia. Leczenie Orgalutanem kontynuuje się codziennie aż do momentu, gdy pęcherzyki osiągną odpowiednią wielkość. Wtedy podaje się ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG), która wywołuje ostateczne dojrzewanie komórek jajowych.

Ważne zasady czasowe

Czas między kolejnymi wstrzyknięciami Orgalutran oraz między ostatnim wstrzyknięciem Orgalutran a podaniem hCG nie może przekraczać 30 godzin. W przeciwnym razie może dojść do przedwczesnego wyrzutu LH. Jeśli wstrzykiwania wykonuje się rano, należy kontynuować leczenie przez cały okres podawania gonadotropiny, łącznie z dniem wyzwalania owulacji. Jeśli wstrzyknięcia wykonuje się po południu, ostatnią dawkę podaje się po południu w dniu poprzedzającym dzień wyzwalania owulacji.

Wykonywanie wstrzyknięcia

Wstrzyknięcie może wykonać sama pacjentka lub jej partner po otrzymaniu odpowiednich instrukcji od lekarza i przy dostępie do fachowej porady. W ampułko-strzykawce mogą być widoczne pęcherzyki powietrza – to normalne zjawisko i nie trzeba ich usuwać przed podaniem leku.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość na ganireliks lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
• Nadwrażliwość na hormon uwalniający gonadotropinę (GnRH) lub jakikolwiek analog GnRH.
• Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerek lub wątroby.
• Ciąża lub okres karmienia piersią.

Reakcje alergiczne

Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet z aktywnymi stanami alergicznymi. Po wprowadzeniu produktu na rynek zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości już po pierwszej dawce. Obejmowały one ciężkie reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywkę. Jeśli podejrzewa się reakcję alergiczną, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i zastosować odpowiednie leczenie.

Ważna informacja: Osłona igły zawiera suchą, naturalną gumę (lateks), która ma styczność z igłą i może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na lateks.

Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)

Zespół hiperstymulacji jajników to powikłanie, które może wystąpić podczas lub po stymulacji jajników. Jest to naturalnie występujące zagrożenie związane ze stymulacją hormonalną. Zespół ten leczy się objawowo, na przykład poprzez odpoczynek w łóżku, dożylne podawanie płynów i heparyny.

Ciąża pozamaciczna

U kobiet niepłodnych leczonych metodami wspomaganego rozrodu, szczególnie zapłodnieniem in vitro, ryzyko ciąży pozamacicznej może być zwiększone. Dzieje się tak, ponieważ u tych kobiet często występują nieprawidłowości w budowie jajowodów. Dlatego ważne jest wczesne wykrycie ciąży wewnątrzmacicznej w badaniu ultrasonograficznym.

Wrodzone wady rozwojowe

Po zastosowaniu technik wspomaganego rozrodu częstość występowania wrodzonych wad rozwojowych może być nieco większa niż po naturalnym zapłodnieniu. Ma to prawdopodobnie związek z różnymi cechami rodziców, takimi jak wiek matki czy parametry nasienia, oraz ze zwiększonym ryzykiem ciąży mnogiej. Badania kliniczne obejmujące ponad 1000 noworodków wykazały, że częstość wrodzonych wad rozwojowych po zastosowaniu Orgalutran jest porównywalna do częstości obserwowanej po użyciu innych metod kontrolowanej stymulacji jajników.

Kobiety o nietypowej masie ciała

Nie określono dokładnie bezpieczeństwa i skuteczności leku u kobiet o masie ciała mniejszej niż 50 kg lub większej niż 90 kg. U kobiet o większej masie ciała obserwowano tendencję do częstszego wzrostu stężenia LH i progesteronu, choć nie wpływało to na wynik kliniczny leczenia.

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji Orgalutran z innymi lekami. Nie można jednak wykluczyć możliwości wystąpienia interakcji z powszechnie stosowanymi produktami leczniczymi, w tym z lekami o działaniu uwalniającym histaminę. Zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania ganireliksu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały, że zastosowanie produktu w czasie implantacji spowodowało resorpcję płodów. Nie wiadomo również, czy ganireliks przenika do mleka ludzkiego. Stosowanie Orgalutran jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży i podczas karmienia piersią.

Najczęstsze działania niepożądane

Bardzo często (u więcej niż 1 na 10 pacjentek) występują miejscowe reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia, głównie zaczerwienienie z obrzękiem lub bez. W badaniach klinicznych w godzinę po wykonaniu wstrzyknięcia co najmniej jedno umiarkowane lub ciężkie podrażnienie skóry w cyklu leczniczym zgłaszało 12% pacjentek. Reakcje miejscowe zazwyczaj zanikają w ciągu 4 godzin po podaniu.

Niezbyt częste działania niepożądane

Niezbyt często (u 1 do 10 pacjentek na 1000) mogą wystąpić:

• Ból głowy.
• Nudności.
• Złe samopoczucie.

Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane

Bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 pacjentek) mogą wystąpić poważne reakcje nadwrażliwości, w tym:

• Wysypka.
• Obrzęk twarzy.
• Duszność.
• Anafilaksja, w tym wstrząs anafilaktyczny.
• Obrzęk naczynioruchowy.
• Pokrzywka.
• Nasilenie istniejącego uprzednio wyprysku skórnego.

Przypadki te zgłaszano już po podaniu pierwszej dawki produktu.

Inne działania niepożądane związane z leczeniem

Inne zgłaszane działania niepożądane są związane z samą procedurą kontrolowanej stymulacji jajników, a nie specyficznie z Orgalutran. Należą do nich:

• Ból i napięcie w obrębie miednicy.
• Zespół hiperstymulacji jajników.
• Ciąża pozamaciczna.
• Poronienie.

Przedawkowanie u ludzi może spowodować przedłużone działanie produktu. Badania kliniczne z zastosowaniem pojedynczych dawek do 12 mg nie wykazały poważnych działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania należy czasowo przerwać leczenie.

Orgalutran działa jako antagonista GnRH, co oznacza, że blokuje działanie naturalnego hormonu uwalniającego gonadotropinę. Robi to poprzez konkurencyjne wiązanie się z receptorami GnRH w przysadce mózgowej. W wyniku tego następuje szybka, głęboka i odwracalna supresja wydzielania hormonów płciowych (gonadotropin), bez pierwotnej stymulacji, jaka występuje przy stosowaniu agonistów GnRH.

Po wielokrotnym zastosowaniu dawek 0,25 mg stężenia LH, FSH i estradiolu w surowicy były obniżone maksymalnie odpowiednio o 74%, 32% i 25%. Stężenia hormonów powracały do wartości sprzed leczenia w ciągu dwóch dni po wykonaniu ostatniego wstrzyknięcia.

Podczas leczenia Orgalutran przeciętne występowanie przedwczesnego wzrostu stężenia LH wynosiło zaledwie 0,3-1,2%, w porównaniu z 0,8% podczas leczenia agonistą GnRH, co potwierdza wysoką skuteczność preparatu.

Po podskórnym podaniu stężenie ganireliksu w surowicy zwiększa się gwałtownie i osiąga maksymalną wartość w ciągu 1 do 2 godzin. Biodostępność produktu, czyli procent substancji czynnej, która dostaje się do krwiobiegu, wynosi około 91%.

Głównym związkiem krążącym w organizmie jest niezmieniony ganireliks. Jest on metabolizowany, czyli rozkładany, na niewielkie fragmenty peptydowe poprzez hydrolizę enzymatyczną. Profil metaboliczny u ludzi jest podobny do tego obserwowanego u zwierząt.

Okres półtrwania leku wynosi około 13 godzin. Wydalanie zachodzi przede wszystkim z kałem (około 75%) i moczem (około 22%). Analiza farmakokinetyczna wskazuje na odwrotną zależność między masą ciała a stężeniem produktu w surowicy – u kobiet o większej masie ciała stężenie leku może być niższe.

Orgalutran należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Nie zamrażać. Okres ważności produktu wynosi 3 lata. Nie stosować po upływie terminu ważności.

Przed użyciem należy sprawdzić ampułko-strzykawkę. Stosować wyłącznie ampułko-strzykawki zawierające klarowny roztwór bez cząstek stałych z nieuszkodzonego opakowania.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji odpadów medycznych.