Ethambutol Teva

Ethambutol Teva to lek dostępny wyłącznie na receptę, stosowany w leczeniu gruźlicy. Produkt zawiera substancję czynną – chlorowodorek etambutolu w dawce 250 mg w jednej kapsułce. Jest to preparat o działaniu bakteriostatycznym, co oznacza, że hamuje wzrost i namnażanie się bakterii wywołujących gruźlicę. Lek jest dostępny w postaci kapsułek żelatynowych twardych, które charakteryzują się wieczkiem w matowym odcieniu różowobrązowym oraz denkiem w matowej barwie cielistej.

Ethambutol Teva jest przeznaczony do leczenia różnych postaci gruźlicy, ale zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi – nigdy nie stosuje się go samodzielnie. Lek znajduje zastosowanie w terapii:

• Gruźlicy płuc i opłucnej. Dotyczy to zarówno zakażeń pierwotnych (pierwszych w życiu pacjenta), jak i wtórnych (nawracających lub przewlekłych).
• Gruźlicy pozapłucnej. Obejmuje zakażenia dotyczące opon mózgowo-rdzeniowych, kości i stawów, narządów układu moczowo-płciowego oraz zwojów nerwowych.

Bardzo ważne jest, aby lek stosować wyłącznie wtedy, gdy drobnoustroje wywołujące gruźlicę są wrażliwe na etambutol. Oznacza to, że przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien przeprowadzić odpowiednie badania mikrobiologiczne, aby upewnić się, że terapia będzie skuteczna.

Etambutol to chemioterapeutyk, który działa bakteriostatycznie – nie zabija bakterii bezpośrednio, ale hamuje ich wzrost i namnażanie się. Substancja ta działa głównie na prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis) oraz niektóre inne bakterie z tej samej rodziny, na przykład Mycobacterium kansasii.

Mechanizm działania etambutolu polega na zaburzaniu metabolizmu komórkowego bakterii. Lek destruktywnie wpływa na ścianę komórkową prątków, czyniąc ją bardziej przepuszczalną. Dzięki temu inne leki przeciwgruźlicze mogą łatwiej przenikać do wnętrza bakterii, co zwiększa skuteczność całej terapii. Etambutol działa zarówno na bakterie znajdujące się wewnątrz komórek organizmu, jak i te występujące poza nimi.

Warto wiedzieć, że stosowanie etambutolu w monoterapii (jako jedynego leku) prowadzi do szybkiego rozwoju oporności bakterii na ten preparat. Dlatego zawsze podaje się go w skojarzeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi, takimi jak izoniazyd, streptomycyna, pirazynamid czy etionamid. Takie połączenie opóźnia pojawienie się oporności i zwiększa skuteczność leczenia.

Dawkowanie etambutolu jest ustalane indywidualnie przez lekarza i zależy od wielu czynników, takich jak masa ciała pacjenta, stan zdrowia nerek oraz to, czy pacjent był wcześniej leczony lekami przeciwgruźliczymi.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 13. roku życia

Leczenie początkowe (u pacjentów nieleczonych wcześniej lekami przeciwgruźliczymi):

• Zwykle stosuje się dawkę od 15 do 25 mg na kilogram masy ciała na dobę, podawaną jednorazowo.
• Najczęściej etambutol łączy się z izoniazydem lub z izoniazydem i streptomycyną.

Leczenie powtórne (u pacjentów już wcześniej leczonych):

• Stosuje się dawkę od 20 do 25 mg na kilogram masy ciała na dobę przez pierwsze 60 dni.
• Po tym okresie dawkę zmniejsza się do 15 mg na kilogram masy ciała na dobę.
• Lek podaje się w skojarzeniu z co najmniej jednym innym lekiem, na który bakterie wykazują wrażliwość.

Leczenie przerywane:

• Stosuje się dawkę 50 mg na kilogram masy ciała jeden lub dwa razy w tygodniu.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ponieważ etambutol jest wydalany głównie przez nerki, u osób z problemami nerkowym dawkowanie wymaga dostosowania. Lekarz ustali odpowiednią dawkę i odstępy między dawkami na podstawie współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR).

Osoby starsze

U osób w podeszłym wieku zwykle rozpoczyna się od najniższych dawek, biorąc pod uwagę częstsze występowanie zaburzeń czynności narządów wewnętrznych oraz stosowanie innych leków.

Dzieci

Bezpieczeństwo stosowania leku u dzieci poniżej 13. roku życia nie zostało ustalone, dlatego nie należy stosować preparatu w tej grupie wiekowej.

Jak długo trwa leczenie?

Pełny cykl leczenia gruźlicy powinien trwać co najmniej 9 miesięcy. Przerwanie terapii wcześniej lub nieregularne przyjmowanie leku może prowadzić do niepowodzenia leczenia i rozwoju oporności bakterii.

Sposób przyjmowania

Kapsułki można przyjmować niezależnie od posiłków. Zaleca się popijanie ich szklanką wody, aby ułatwić połknięcie.

Ethambutol Teva nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na etambutol lub którykolwiek składnik leku. Jeśli w przeszłości wystąpiła reakcja alergiczna na ten preparat, należy o tym poinformować lekarza.
• Zapalenie nerwu wzrokowego. Etambutol może nasilać problemy ze wzrokiem.
• Ciężka niewydolność nerek. W takim przypadku lek nie może być bezpiecznie wydalany z organizmu.
• Pacjenci, od których nie można uzyskać informacji o zaburzeniach widzenia. Dotyczy to na przykład osób nieprzytomnych, ponieważ nie będą mogły zgłosić problemów ze wzrokiem.
• Ciąża. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży.
• Dzieci poniżej 13. roku życia. Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie wiekowej.

Regularne badania wzroku

Etambutol może wpływać na wzrok, dlatego przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie należy przeprowadzać dokładne badania okulistyczne. Obejmują one:

• Badanie dna oka (oftalmoskopię).
• Badanie pola widzenia.
• Badanie ostrości wzroku.
• Badanie zdolności rozróżniania kolorów.

Jeśli stosowane są dawki większe niż 15 mg na kilogram masy ciała, kontrole wzroku powinny odbywać się przynajmniej raz w miesiącu.

Samokontrola wzroku

Pacjent powinien sam obserwować swój wzrok i natychmiast zgłosić lekarzowi jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak:

• Pogorszenie ostrości widzenia.
• Trudności w rozróżnianiu kolorów (szczególnie czerwonego i zielonego).
• Pojawienie się ciemnych plam w polu widzenia.
• Zawężenie pola widzenia.

W przypadku zauważenia takich objawów należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem. Zaburzenia wzroku zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania etambutolu, ale w niektórych przypadkach mogą być nieodwracalne.

Kontrola czynności narządów

W czasie leczenia zaleca się okresowe badania kontrolne obejmujące:

• Czynność nerek.
• Czynność wątroby.
• Układ krwiotwórczy (morfologię krwi).

Ryzyko dny moczanowej

Etambutol może zwiększać stężenie kwasu moczowego we krwi, co u niektórych osób może prowadzić do ostrych napadów dny moczanowej. Osoby z dnę moczanową w wywiadzie powinny być pod szczególną kontrolą lekarza.

Leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające wodorotlenek glinu (niektóre leki na zgagę i niestrawność) mogą zmniejszać wchłanianie etambutolu z przewodu pokarmowego. Jeśli konieczne jest stosowanie takich preparatów, należy zachować co najmniej 4 godziny przerwy między przyjęciem etambutolu a lekiem zobojętniającym.

Fentolामina: Etambutol może reagować z fentolaminą, co może prowadzić do fałszywie dodatniego wyniku testu wykrywającego guz chromochłonny nadnerczy. O stosowaniu etambutolu należy poinformować lekarza przed wykonaniem takiego badania.

Ciąża

Etambutol Teva jest przeciwwskazany w ciąży. Lek przenika przez łożysko i może docierać do płodu. Notowano przypadki zaburzeń widzenia u dzieci urodzonych przez kobiety, które w czasie ciąży stosowały leki przeciwgruźlicze zawierające etambutol.

Karmienie piersią

Etambutol przenika do mleka matki. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia tym lekiem.

Etambutol może powodować zaburzenia widzenia, takie jak zmniejszenie ostrości wzroku, ograniczenie pola widzenia czy problemy z rozróżnianiem kolorów. Dlatego w trakcie leczenia nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać maszyn, które wymagają dobrego widzenia i pełnej koncentracji.

Jak każdy lek, Ethambutol Teva może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich:

Zaburzenia widzenia (rzadko, częściej przy dużych dawkach)

• Pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego – może dotyczyć jednego lub obu oczu.
• Osłabienie ostrości widzenia.
• Trudności w rozróżnianiu kolorów, zwłaszcza czerwonego i zielonego.
• Pojawienie się ciemnych plam w polu widzenia (mroczki).
• Zawężenie pola widzenia.

Ważne: Zaburzenia wzroku zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania leku, ale w wyjątkowych przypadkach mogą być nieodwracalne. Dlatego tak istotne są regularne kontrole okulistyczne.

Reakcje alergiczne (częstość nieznana)

• Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypki skórne, swędzenie.
• Reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne (ciężkie reakcje alergiczne, które mogą prowadzić do wstrząsu).
• Zwiększona liczba eozynofili (pewien rodzaj białych krwinek) we krwi.

Zaburzenia skórne

• Rzadko: wysypki skórne, swędzenie.
• Bardzo rzadko: zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona (ciężka reakcja skórna), martwica toksyczno-rozpływna naskórka, pęcherzowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło.

Zaburzenia układu nerwowego

• Niezbyt często: bóle głowy, zawroty głowy.
• Rzadko: drętwienie i mrowienie kończyn (zapalenie nerwów obwodowych).

Zaburzenia psychiczne

• Niezbyt często: stany splątania.
• Rzadko: dezorientacja, omamy (halucynacje).

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

• Niezbyt często: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, utrata apetytu.

Zaburzenia wątroby

• Częstość nieznana: przemijające zaburzenia czynności wątroby, czasem z żółtaczką, zapalenie wątroby, uszkodzenie wątroby (w tym przypadki śmiertelne).

Zaburzenia nerek

• Bardzo rzadko: dna moczanowa, podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi, śródmiąższowe zapalenie nerek.

Zaburzenia układu oddechowego

• Częstość nieznana: nacieki w tkance płucnej z eozynofilią lub bez.

Inne

• Rzadko: gorączka, dreszcze, ogólne złe samopoczucie.
• Niezbyt często: bóle i obrzęki stawów.
• Częstość nieznana: zmniejszenie liczby płytek krwi, białych krwinek, powiększenie węzłów chłonnych.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. W przypadku poważnych reakcji alergicznych lub ciężkich zaburzeń wzroku należy niezwłocznie przerwać stosowanie leku i zgłosić się do lekarza lub na izbę przyjęć.

W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala. Leczenie przedawkowania polega na:

• Wywołaniu wymiotów (jeśli od przyjęcia leku minęło niewiele czasu).
• Płukaniu żołądka.
• Podaniu środków przeczyszczających.
• W ciężkich przypadkach – dializie otrzewnowej lub hemodializie.

• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Okres ważności wynosi 3 lata.

Substancja czynna: Jedna kapsułka zawiera 250 mg chlorowodorku etambutolu.

Substancje pomocnicze: Talk, magnezu stearynian, żelatyna, tytanu dwutlenek (E171), żelaza tlenek czerwony (E172), żelaza tlenek żółty (E172).

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym objawy niewymienione w tym opisie, należy poinformować o tym lekarza lub farmaceutę. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Zgłaszanie działań niepożądanych pomaga w gromadzeniu informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.