Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “O”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Olejek ylang-ylang z kwiatów Cananga odorata zawiera linalool, β-kariofylen i octan benzylu. Wdychanie obniża ciśnienie krwi i łagodzi stres; stosowany miejscowo wymaga rozcieńczenia do max. 0,8% w oleju nośnym. Nie zalecany w ciąży, przy karmieniu piersią i u małych dzieci.
- surowce roślinne
Olejek z drzewa różanego (Aniba rosaeodora) zawiera 70–90% linalolu i wykazuje w badaniach laboratoryjnych działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze oraz antyoksydacyjne. Stosowany zewnętrznie (po rozcieńczeniu) i do inhalacji. Przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Olejek z jodły syberyjskiej (Abies sibirica) zawiera octan bornylu (30–45%), kamfen i alfa-pinen, które działają przeciwzapalnie, wykrztuśnie i rozkurczowo. Stosuje się go w aromaterapii przy problemach z drogami oddechowymi i bólach mięśniowo-stawowych. Przed użyciem zawsze rozcieńczyć w oleju nośnym.
- surowce roślinne
Olejek z cibory jadalnej to roślinny olej bogaty w jednonienasycony kwas oleinowy (do 76%), witaminę E i fitosterole. Stosowany wewnętrznie jako dodatek do diety oraz zewnętrznie w pielęgnacji skóry i włosów. Dostępny w formie oleju tłoczonego na zimno.
- surowce roślinne
Olejek z mięty zielonej (Mentha spicata) zawiera głównie karwon (60–80%) i limonen. Działa rozkurczowo, przeciwbakteryjnie i antyoksydacyjnie. Może wspierać trawienie, łagodzić ból stawów i poprawiać pamięć. Stosuj wyłącznie rozcieńczony i skonsultuj się z lekarzem przy chorobach wątroby, nerek lub w ciąży.
- surowce roślinne
Olejek z płatków róży (Rosa damascena) zawiera geraniol, cytronellol i alkohol fenyloetylowy. Badania kliniczne potwierdzają jego działanie przeciwlękowe, przeciwbólowe i nawilżające skórę. Wymaga rozcieńczenia w oleju nośnikowym i testu skórnego przed użyciem.
- surowce roślinne
Olejek z róży damasceńskiej to złożony olejek eteryczny bogaty w cytronellol i geraniol. Badania kliniczne potwierdzają jego działanie łagodzące stres i lęk, przeciwbólowe oraz korzystny wpływ na skórę. Stosuje się go wyłącznie zewnętrznie – rozcieńczonego w oleju nośnym lub w aromaterapii.
- surowce roślinne
Olejek z rzeżuchy łąkowej pochodzi z Cardamine pratensis – rośliny bogatej w glukozynolany i związki olejku musztardowego. Tradycyjnie stosowany w medycynie ludowej przy dolegliwościach trawiennych, reumatycznych i menstruacyjnych. Brak potwierdzenia klinicznego skuteczności.
- surowce roślinne
Olejek z syberyjskiej jodły białokorej pochodzi z igieł Abies sibirica i zawiera głównie octan bornylu, kamfen i α-pinen. Stosowany w inhalacji i masażu może wspierać drogi oddechowe, łagodzić bóle mięśni i pomagać redukować stres. Używany wyłącznie zewnętrznie, zawsze rozcieńczony.
- syntetyczne i biologiczne
Oligofruktoza to prebiotyczny błonnik fermentowany przez bifidobakterie w jelicie grubym. Wspiera równowagę mikrobioty, wzmacnia barierę jelitową, poprawia wchłanianie wapnia i może łagodzić objawy stanów zapalnych jelit. Typowe dawki w badaniach to 4–15 g dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Oligopeptyd-1 (EGF) to 53-aminokwasowy peptyd pobudzający odnowę naskórka, syntezę kolagenu i gojenie ran. Stosowany w kremach i serach, poprawia teksturę skóry i redukuje przebarwienia. Osoby z łuszczycą lub ryzykiem raka skóry powinny skonsultować stosowanie z dermatologiem.
- syntetyczne i biologiczne
Oligopeptyd-10 to syntetyczny peptyd 15-aminokwasowy o działaniu przeciwbakteryjnym wobec C. acnes i S. aureus. Niszczy błony bakteryjne fizycznie, nie wywołując oporności. Stosowany w kosmetykach na trądzik, często z kwasem salicylowym.
- syntetyczne i biologiczne
Oligopeptyd-4 to syntetyczny peptyd kosmetyczny, który pomaga utrzymać skórę w dobrej kondycji. Działa jako składnik kondycjonujący – wspiera naturalne mechanizmy naprawcze skóry i wchodzi w skład kompleksów aktywnych w produktach anti-aging.
- syntetyczne i biologiczne
Oligopeptyd-68 to syntetyczny peptyd kosmetyczny (12 aminokwasów) hamujący aktywność tyrozynazy i syntezę melaniny. Stosowany miejscowo w kremach i serumach rozjaśniających, w stężeniu 1–5%, pomaga wyrównać koloryt skóry i redukować przebarwienia.
- syntetyczne i biologiczne
Oligopeptydy to krótkie łańcuchy do 20 aminokwasów działające jako sygnały biologiczne. Stymulują produkcję kolagenu i elastyny w skórze, chronią błonę śluzową żołądka i modulują odpowiedź immunologiczną. Są przedmiotem badań klinicznych w dermatologii, gastroenterologii i chorobach zapalnych.
- syntetyczne i biologiczne
Oligosacharyd alfa-glukanu to prebiotyczny składnik kosmetyczny pozyskiwany enzymatycznie z cukrów roślinnych. Odżywia pożyteczne bakterie skóry, wspiera barierę naskórkową i nawilżenie. Stosowany w stężeniu 0,5–5% w kremach, serach, szamponach i wielu innych produktach pielęgnacyjnych.
- syntetyczne i biologiczne
Oligosacharydy mleka matki (HMO) to ponad 200 struktur węglowodanowych naturalnie obecnych w mleku kobiecym. Działają prebiotycznie, wzmacniają barierę jelitową i hamują przyleganie patogenów. 2'-FL i LNnT są zatwierdzone w UE jako Novel Food i stosowane w mieszankach dla niemowląt oraz suplementach dla dorosłych.
- syntetyczne i biologiczne
Oligosacharydy to niestrawne węglowodany działające jako prebiotyki – stymulują wzrost bifidobakterii i pałeczek kwasu mlekowego w jelicie grubym. Najlepiej zbadane formy to FOS, GOS, COS i HMO (oligosacharydy mleka ludzkiego). Wykazują działanie wspierające odporność, regulujące poziom cukru i lipidów we krwi oraz ochronne dla błony śluzowej jelit.
- syntetyczne i biologiczne
GOS i FOS to prebiotyczne włókna pokarmowe odżywiające pożyteczne bakterie jelitowe. GOS pochodzi głównie z mleka i roślin strączkowych, FOS – z warzyw i owoców. Wspierają mikrobiotę jelit, poprawiają regularność wypróżnień i mogą wspomagać kontrolę trójglicerydów. Przy wyższych dawkach mogą powodować wzdęcia.
- syntetyczne i biologiczne
Olipudaz alfa to enzymatyczna terapia zastępcza dla dorosłych i dzieci z niedoborem kwaśnej sfingomielinazy (ASMD). Podawany dożylnie co dwa tygodnie, rozkłada nagromadzoną sfingomielinę w narządach wewnętrznych, poprawiając funkcję płuc i zmniejszając powiększenie wątroby i śledziony. Wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na ryzyko anafilaksji.
- syntetyczne i biologiczne
Olivem 1000 to roślinny emulgator z oliwy z oliwek (Cetearyl Olivate, Sorbitan Olivate) stosowany w kremach i balsamach. Tworzy struktury ciekłokrystaliczne naśladujące barierę naskórkową, nawilża skórę i jest potwierdzony jako niedrażniący. Certyfikowany COSMOS, biodegradowalny, bezpegowy.
- syntetyczne i biologiczne
Olivem 300 to ester oleju z oliwek z PEG-7 – wielofunkcyjna substancja pomocnicza w kosmetykach. Działa jako emollient, ko-emulgator i solubilizator zapachów. Stosuje się go w stężeniach 0,5–10% w kremach, szamponach, żelach i mydłach. Oceniony jako bezpieczny przez panel CIR (do 12% w produktach leave-on).
- surowce roślinne
Oliwa z oliwek jest bogata w kwas oleinowy, polifenole (hydroksytyrozol, oleokantal) i witaminę E. Wspiera prawidłowy profil lipidowy krwi i pracę serca. Zalecana ilość to 20–40 g dziennie; przy lekach na ciśnienie lub cukrzycę konieczna jest ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Olmesartan obniża ciśnienie krwi, rozluźniając naczynia krwionośne. Stosowany w leczeniu nadciśnienia, działa przez całą dobę i jest dostępny w różnych dawkach, także w terapii skojarzonej.
- syntetyczne i biologiczne
Olodaterol to długo działający lek wziewny łagodzący objawy POChP. Rozszerza oskrzela, ułatwiając oddychanie i poprawiając codzienne funkcjonowanie osób z przewlekłymi chorobami płuc.
- surowce roślinne
Olsza czarna (Alnus glutinosa) zawiera diaryloheptanoidy, garbniki i flawonoidy wykazujące w badaniach wstępnych działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe. Tradycyjnie stosowana przy bólach gardła, gorączce i problemach trawiennych. Brak danych o bezpieczeństwie w ciąży i laktacji – należy unikać stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Omalizumab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu ciężkiej astmy alergicznej i polipów nosa. Blokuje IgE, zmniejszając reakcje alergiczne oraz poprawiając kontrolę objawów u pacjentów.
- surowce roślinne
Oman wielki (Inula helenium) to zioło stosowane przy zalegającym kaszlu i problemach trawiennych. Korzeń zawiera inulinę (do 44%), alantolakton i olejek eteryczny. Nie stosować w ciąży; ostrożnie z lekami uspokajającymi.
- syntetyczne i biologiczne
Omaweloksolon to innowacyjny lek stosowany w terapii ataksji Friedreicha, wykazujący działanie spowalniające postęp choroby i poprawiający funkcjonowanie pacjentów od 16. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Ombitaswir jest lekiem stosowanym w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Substancja ta hamuje replikację wirusa HCV.
- syntetyczne i biologiczne
Omeprazol obniża wydzielanie kwasu żołądkowego, wspierając leczenie refluksu, wrzodów i ochronę żołądka podczas terapii lekami przeciwzapalnymi u dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Onasemnogen abeparwowek to terapia genowa dla dzieci z SMA, umożliwiająca jednorazowe podanie funkcjonalnego genu wspierającego neurony ruchowe i rozwój motoryczny.
- surowce roślinne
Onosma bracteatum (Gaozaban/Gojihva) – zielna roślina lecznicza z rodziny Boraginaceae, stosowana w medycynie Unani i ajurwedzie. Zawiera shikoniny, naftochinony i flawonoidy. Badania przedkliniczne opisują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbólowe, lecz brak badań klinicznych u ludzi.
- surowce roślinne
Opieńka miodowa zawiera ponad 100 związków bioaktywnych, w tym polisacharydy, ergosterol i melleolidy. Tradycyjnie stosowana przy zawrotach głowy, bezsenności i bólach głowy; surowa jest toksyczna – wymaga gotowania min. 15–20 minut przed spożyciem.
- syntetyczne i biologiczne
Opikapon to innowacyjny lek wspierający terapię Parkinsona, poprawiający kontrolę objawów u pacjentów z niewystarczającą skutecznością lewodopy i ograniczający fluktuacje ruchowe.
- syntetyczne i biologiczne
Opipramol to trójpierścieniowy lek o działaniu przeciwlękowym i uspokajającym, stosowany głównie w leczeniu zaburzeń lękowych oraz problemów psychosomatycznych, łagodzący napięcie nerwowe.
- surowce roślinne
Opornik łatkowaty (kudzu) to roślina bogata w izoflawony (pueraryna, daidzyna, daidzeina), badana pod kątem ograniczenia spożycia alkoholu, łagodzenia objawów menopauzy i wsparcia metabolizmu glukozy. Ma liczne interakcje lekowe i jest przeciwwskazany przy nowotworach hormonozależnych oraz chorobach wątroby.
- surowce roślinne
Kudzu to azjatyckie pnącze bogate w izoflawony (puerarina, daidzyna, daidzeina), stosowane tradycyjnie przy dolegliwościach trawiennych, gorączce i problemach z alkoholem. Badania sugerują możliwe korzyści dla osób nadużywających alkoholu i kobiet w menopauzie, lecz dowody kliniczne są wciąż niejednoznaczne. Wymaga ostrożności przy kilku grupach chorób i lekach.