Menu

Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Olivem 300

Olivem 300 (INCI: Olive Oil PEG-7 Esters) to substancja pomocnicza otrzymywana przez transestryfikację oleju z oliwek z glikolem polietylenowym PEG-7. Efektem jest klarowna, lekko żółtawa ciecz rozpuszczalna w wodzie, a jednocześnie zdolna do dyspersji w olejach. W składzie preparatów pełni kilka ról naraz: zmiękcza i wygładza skórę (emollient), pomaga łączyć wodę z tłuszczami (ko-emulgator o HLB ≈ 11), solubilizuje olejki eteryczne i zapachy oraz odtłuszcza produkty myjące bez podrażnień. Typowe stężenia robocze wahają się od 0,5% (żele transparentne) do 10% (solubilizacja zapachów). Panel ekspertów Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał substancję za bezpieczną – do 12% w preparatach zmywalnych i do 97% w produktach spłukiwanych.

Spis treści

Z tego materiału dowiesz się:

Czym jest Olivem 300 i jak powstaje?
Jakie funkcje pełni ta substancja w kremach, szamponach i żelach?
W jakich stężeniach jest stosowany i w jakich produktach go znajdziesz?
Czy Olivem 300 jest bezpieczny i kiedy warto zachować ostrożność?

Czym jest Olivem 300 i jak powstaje?

Olivem 300 to wielofunkcyjna substancja pomocnicza stosowana w kosmetykach i dermokosmetykach, znana pod nazwą INCI: Olive Oil PEG-7 Esters (synonim: PEG-7 Olivate, CAS 103819-46-1). Powstaje w procesie transestryfikacji – oliwa z oliwek (Olea europaea) reaguje z glikolem polietylenowym PEG-7, czyli cząsteczką zbudowaną ze średnio 7 jednostek tlenku etylenu¹. W efekcie kwasy tłuszczowe oliwy (trójglicerydy) łączą się z PEG-7, tworząc związek, który – choć pochodzi z oleju – doskonale miesza się z wodą⁷.

Pod względem fizycznym to klarowna lub lekko żółtawa, półlepka ciecz o pH 5–7 (roztwór 5%) i wartości HLB wynoszącej około 11⁸. Rozpuszcza się w wodzie, etanolu, izopropanolu i metanolu; w olejach mineralnych i roślinnych jest dyspersyjna⁹. Taka dwoistość – hydrofilowość i jednoczesna zdolność do pracy z tłuszczami – sprawia, że jest cennym składnikiem receptur.

Jakie funkcje pełni Olivem 300 w preparatach kosmetycznych?

Substancja łączy w sobie kilka ról, które w recepturach musiałyby pełnić oddzielne składniki. Przede wszystkim działa jako emollient – zmiękcza skórę, nadaje jej gładkość i zapewnia długotrwałe nawilżenie bez tłustego filmu²¹⁰. Jednocześnie wykazuje właściwości ko-emulgatora w układach olej-w-wodzie: wartość HLB ≈ 11 oznacza, że obniża napięcie powierzchniowe na granicy faz i stabilizuje emulsję, zanim do akcji wkroczy główny emulgator³.

Kolejna ważna funkcja to solubilizacja – zdolność do „wtapiania” olejków eterycznych, zapachów i innych słabo rozpuszczalnych w wodzie składników aktywnych w wodne bazy produktów². Jako środek odtłuszczający (superfatting agent) przywraca lipidy usuniętym przez detergenty, chroniąc barierę hydrolipidową skóry¹¹. W produktach myjących działa ponadto jako łagodny środek wspomagający oczyszczanie, redukując potencjał drażniący głównych surfaktantów¹².

Funkcje Olivem 300 w skrócie:

Emollient – wygładza i zmiękcza skórę, zapewnia długotrwałe nawilżenie².
Ko-emulgator (HLB ≈ 11) – stabilizuje emulsje olej-w-wodzie³.
Solubilizator – rozpuszcza olejki eteryczne i zapachy w bazach wodnych¹³.
Środek odtłuszczający (superfatting) – odbudowuje barierę lipidową po działaniu detergentów¹¹.
Łagodny środek myjący – wspiera główne surfaktanty, zmniejsza ich drażniące działanie¹².
Modyfikator lepkości – nieznacznie zagęszcza układy surfaktantowe¹¹.

W jakich stężeniach i produktach stosuje się tę substancję?

Stężenie dobiera się do planowanej funkcji. Ogólny zakres roboczy wynosi 0,5–10%, a najczęściej spotykane poziomy to 3–4%¹⁴¹⁵. Poniżej zestawienie zalecanych stężeń w zależności od zastosowania:

Zastosowanie	Zalecane stężenie
Środek odtłuszczający w produktach myjących	0,5–2%
Środek nawilżający / emollient w pielęgnacji skóry	2–5%
Ko-emulgator w emulsjach olej-w-wodzie	2–5%
Solubilizator zapachów i olejków eterycznych	1–10%
Środek nawilżający w żelach transparentnych	0,5–1%
Składnik odżywczy w kosmetykach kolorowych	3–5%
Ochrona bariery hydrolipidowej w mydłach	1–2%

⁴¹⁶¹⁷

Substancję znajdziesz w szerokiej gamie produktów: kremach i balsamach do ciała, szamponach, odżywkach, żelach pod prysznic, mydelniczkach, produktach do golenia, pielęgnacji ust, a nawet w kremach z filtrem UV i kosmetykach kolorowych¹⁸. Przy formulacji dodaje się ją do zimnej fazy wodnej, co maksymalizuje rozpuszczalność i stabilność gotowego produktu¹⁹.

Czy Olivem 300 jest bezpieczny?

Bezpieczeństwo stosowania tej substancji zostało ocenione przez Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel – niezależny organ oceniający składniki kosmetyczne. Ocena z 2014 roku potwierdziła bezpieczeństwo Olive Oil PEG-7 Esters w stężeniach do 12% w produktach pozostających na skórze (np. kremach, balsamach) oraz do 97% w produktach spłukiwanych (np. szamponach, żelach pod prysznic)⁵⁷. Typowe stężenia stosowane w recepturach mieszczą się daleko poniżej tych limitów.

Substancja jest niejonowym surfaktantem, co oznacza dobrą tolerancję skórną i niskie ryzyko podrażnień¹¹. Nie ma przypisanej klasyfikacji zagrożeń GHS – żadnych piktogramów ostrzegawczych ani zwrotów wskazujących zagrożenie²⁰. Składnik jest zarejestrowany w europejskiej bazie składników kosmetycznych CosIng (numer ref. 57875) i nie figuruje na liście substancji zakazanych ani ograniczonych w kosmetykach UE²¹.

Warto jednak wiedzieć, że Olive Oil PEG-7 Esters należy do grupy pochodnych PEG (glikolu polietylenowego). Podczas procesu etoksylacji mogą teoretycznie powstawać śladowe ilości zanieczyszczeń – tlenku etylenu i 1,4-dioksanu, uznawanych za związki rakotwórcze. Bezpieczeństwo produktu końcowego zależy więc od czystości surowca; renomowani producenci stosują odpowiednie procedury oczyszczania, aby spełnić normy regulacyjne²².

Co warto wiedzieć o pochodnych PEG w kosmetykach:

Liczba po skrócie PEG (tu: 7) oznacza średnią liczbę jednostek tlenku etylenu w cząsteczce. Im wyższa liczba, tym mniejsza zdolność składnika do wnikania przez skórę²³. PEG-7 to wartość umiarkowana – substancja pozostaje głównie na powierzchni skóry i w warstwie rogowej naskórka. Pochodne PEG są szeroko stosowane w kosmetykach ze względu na dobrą tolerancję skórną, wodpuszczalność i brak tłustego efektu na skórze²⁴. Bezpieczeństwo grupy PEG i ich pochodnych zostało szczegółowo przeanalizowane w przeglądzie toksykologicznym opublikowanym w czasopiśmie Toxicology (Fruijtier-Pölloth, 2005)²⁵.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Olivem 300 jako substancja pomocnicza w kosmetykach jest stosowany w bezpiecznych stężeniach i na ogół bardzo dobrze tolerowany. Mimo to w pewnych sytuacjach warto zachować ostrożność lub zasięgnąć porady specjalisty:

Reakcja alergiczna lub podrażnienie skóry: jeśli po użyciu produktu zawierającego tę substancję pojawi się zaczerwienienie, swędzenie, wysypka lub pieczenie, przerwij stosowanie i skonsultuj się z dermatologiem lub farmaceutą⁶.
Wrażliwa skóra lub skłonność do alergii: przed wprowadzeniem nowego produktu do pielęgnacji warto wykonać test na małym fragmencie skóry (np. wewnętrzna strona nadgarstka) i odczekać 24–48 godzin⁶.
Ciąża i karmienie piersią: brak szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji pomocniczej w tych grupach – o wyborze preparatów kosmetycznych warto porozmawiać z lekarzem prowadzącym.
Dzieci i niemowlęta: produkty przeznaczone dla najmłodszych powinny być dobierane i oceniane pod kątem składu przez pediatrę lub dermatologa dziecięcego.
Kontakt z oczami lub błonami śluzowymi: w razie przypadkowego kontaktu przepłucz obficie wodą; jeśli podrażnienie utrzymuje się, skonsultuj się z lekarzem.

Jeśli regularnie używasz produktów pielęgnacyjnych i zauważasz nawracające podrażnienia lub pogorszenie stanu skóry, warto omówić skład stosowanych preparatów z dermatologiem. Farmaceuta w aptece pomoże Ci też przeczytać etykietę i zidentyfikować składniki, które mogą Ci nie służyć.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest Olivem 300?

Olivem 300 to nazwa handlowa substancji pomocniczej Olive Oil PEG-7 Esters (INCI), czyli estru oleju z oliwek i glikolu polietylenowego PEG-7. Jest to wielofunkcyjny składnik kosmetyczny działający m.in. jako emollient, ko-emulgator i solubilizator zapachów².

Jak powstaje Olivem 300?

Substancja powstaje w procesie transestryfikacji – oliwa z oliwek reaguje z PEG-7 (glikolem polietylenowym o średnio 7 jednostkach tlenku etylenu), tworząc ester rozpuszczalny w wodzie mimo olejowego pochodzenia⁷.

Jakie funkcje pełni Olivem 300 w kremach i szamponach?

Pełni kilka ról naraz: zmiękcza i nawilża skórę (emollient), stabilizuje emulsje olej-w-wodzie jako ko-emulgator (HLB ≈ 11), solubilizuje olejki eteryczne i zapachy oraz odbudowuje barierę lipidową skóry po myciu²³.

W jakim stężeniu stosuje się Olivem 300?

Zakres roboczy wynosi 0,5–10% w zależności od funkcji: 0,5–2% jako środek odtłuszczający, 2–5% jako emollient, 1–10% do solubilizacji zapachów. Ogólna rekomendacja dla większości zastosowań to 3–4%⁴¹⁴.

Czy Olivem 300 jest bezpieczny dla skóry?

Panel ekspertów CIR ocenił substancję jako bezpieczną w kosmetykach – dopuszczalne stężenia to do 12% w produktach leave-on i do 97% w produktach spłukiwanych. Nie ma przypisanej klasyfikacji zagrożeń GHS⁵²⁰.

Czy Olivem 300 może uczulać?

Substancja jest niejonowym surfaktantem o dobrej tolerancji skórnej, jednak osoby z wrażliwą skórą lub predyspozycją do alergii powinny wykonać test na małym fragmencie skóry przed regularnym stosowaniem nowego produktu⁶.

Czy Olivem 300 jest składnikiem naturalnym?

Substancja pochodzi z naturalnego surowca – oleju z oliwek – ale sama jest produktem reakcji chemicznej (transestryfikacji) z syntetycznym PEG-7, dlatego w nomenklaturze kosmetycznej klasyfikowana jest jako składnik chemicznej pochodnej, nie jako surowiec w pełni naturalny²⁶.

W jakich produktach znajdę Olivem 300 na etykiecie?

Na etykietach szukaj nazwy INCI: Olive Oil PEG-7 Esters lub PEG-7 Olivate. Składnik stosowany jest w kremach, balsamach, szamponach, odżywkach, żelach pod prysznic, mydłach, produktach do golenia, pielęgnacji ust i kosmetykach kolorowych¹⁸.

Czy Olivem 300 jest zarejestrowany w UE?

Tak – składnik figuruje w europejskiej bazie CosIng pod numerem ref. 57875 z funkcjami: skin conditioning – emollient oraz surfactant – emulsifying. Nie jest wpisany na listę substancji zakazanych ani ograniczonych w kosmetykach UE²¹²⁷.

Jaka jest wartość HLB Olivem 300 i co ona oznacza?

Wartość HLB wynosi około 11, co oznacza, że substancja ma przewagę właściwości hydrofilowych (lubiących wodę) nad lipofilowymi. Przy tej wartości HLB najefektywniej stabilizuje emulsje olej-w-wodzie i solubilizuje składniki olejowe w bazach wodnych¹³.

Czy Olivem 300 zawiera potencjalnie szkodliwe zanieczyszczenia?

Podczas etoksylacji (reakcji z tlenkiem etylenu) mogą teoretycznie powstawać śladowe zanieczyszczenia – tlenek etylenu i 1,4-dioksan. Bezpieczeństwo produktu zależy od czystości surowca i stosowanych procedur oczyszczania przez producenta²².

W jakiej postaci fizycznej występuje Olivem 300?

To klarowna lub lekko żółtawa, półlepka ciecz w temperaturze pokojowej (20°C), o pH 5–7 w 5% roztworze wodnym. Przechowywać należy w temperaturze 10–25°C, z dala od światła⁸²⁸.

Czy Olivem 300 nadaje się do produktów dla skóry wrażliwej?

Substancja charakteryzuje się niskim potencjałem drażniącym i jako niejonowy surfaktant jest ogólnie uważana za łagodną. Producenci wymieniają ją wśród składników odpowiednich do preparatów dla skóry wrażliwej i dziecięcej, choć zawsze warto wykonać test tolerancji⁶²⁹.

Transestryfikacja – przyjazna środowisku chemia

Olivem 300 powstaje metodą transestryfikacji – procesu, w którym kwasy tłuszczowe oliwy z oliwek (trójglicerydy) reagują z alkoholem i innymi estrami, tworząc nowy związek. Reakcja ta nie wymaga agresywnych rozpuszczalników i jest uznawana za stosunkowo przyjazną środowisku⁷. Produkt końcowy jest biodegradowalny i pochodzi z odnawialnego surowca roślinnego²⁹. To jeden z powodów, dla których substancja cieszy się popularnością wśród formulatorów szukających wielofunkcyjnych składników o korzystnym profilu ekologicznym.

Olivem 300 a inne składniki z rodziny PEG

Rodzina PEG (glikole polietylenowe) obejmuje dziesiątki związków o bardzo różnych właściwościach. Kluczową rolę odgrywa liczba po skrócie PEG – oznacza ona średnią liczbę jednostek tlenku etylenu w cząsteczce. Im wyższa liczba, tym większa masa cząsteczkowa, lepsza rozpuszczalność w wodzie, ale mniejsza zdolność wnikania przez skórę²³. PEG-7 to wartość umiarkowana: substancja jest płynna, dobrze rozpuszczalna w wodzie i zachowuje właściwości emollientowe typowe dla oliwy z oliwek. Ciecze PEG o masie cząsteczkowej do ok. 600 g/mol są płynne; dopiero powyżej 4000 g/mol przyjmują postać stałego wosku³⁰.

Zastosowania Olivem 300 w różnych kategoriach produktów

Wszechstronność Olivem 300 wynika z jego amfifilowej budowy – jedna część cząsteczki „lubi” wodę, druga tłuszcze. Dzięki temu sprawdza się zarówno w lekkich żelach transparentnych (0,5–1%), jak i w bogatych kremach pielęgnacyjnych (2–5%) czy szamponach i żelach pod prysznic, gdzie obniża drażniące działanie głównych surfaktantów¹⁷³¹. W mydłach toaletowych stosowany w ilości 1–2% chroni barierę hydrolipidową skóry i ogranicza nadmierne wchłanianie wody przez mydło⁴.