Pieczenie w przełyku – zgaga czy coś innego?

Tak naprawdę pieczenie w przełyku może być czymś jednorazowym i przemijającym, ale może dawać sygnał do występowania znacznie bardziej skomplikowanej choroby. Popularnie określana zgaga, czyli pieczenie w przełyku może być objawem choroby refluksowej. Choroba refluksowa to przewlekła dolegliwość objawiająca się właśnie zgagą i zarzucaniem treści pokarmowej do przełyku, czyli uczuciem powracających płynów lub pożywienia, np. po “odbiciu się” [1].

Zwykła zgaga i pieczenie w przełyku czy poważna choroba?

Pojawia się pytanie – skąd mogę wiedzieć, czy cierpię na chorobę refluksową, czy tylko zgagę, która może pojawić się, np. po zjedzeniu obfitego i ciężkiego posiłku, która szybko przeminie?

Choroba refluksowa to przewlekła dolegliwość, której objawy pojawiają się u pacjenta 2 lub więcej razy w tygodniu i towarzyszą mu dłuższy czas. Do potwierdzenia choroby refluksowej często niezbędne są inne badania, które wykażą, np. podrażnienie i nadżerki w przełyku bądź obecność zmian przednowotworowych. Choroba refluksowa najczęściej dotyka ludzi starszych, otyłych icontix kobiet w ciąży (ale pamiętajmy, że może pojawić się także u innych!) [1].

REKLAMA
REKLAMA

Pieczenie w przełyku, czyli zgaga jest dolegliwością, która pojawia się tylko czasami i nie powoduje poważnych komplikacji. Natomiast pamiętajmy o tym, że zgaga może być objawem choroby refluksowej, dlatego nawet jeśli doświadczamy pieczenia w przełyku tylko czasami, to lepiej udać się na konsultację lekarską.

Czytaj więcej: Zgaga i refluks oraz stosowane leki – fakty i mity

Co jest dobre na zgagę?

W aptece są dostępne 3 grupy leków, które stosuje się w leczeniu choroby refluksowej i łagodzenia objawów pieczenia w przełyku. Są to leki z grup, takich jak:

  1. Inhibitory pompy protonowej (IPP, PPI).
  2. Antagoniści receptorów H2.
  3. Leki zobojętniające kwas żołądkowy.

Która grupa leków będzie najlepsza na zgagę i pieczenie w przełyku?

IPP – Inhibitory Pompy Protonowej

Inhibitory pompy protonowej zmniejszają produkcję kwasu żołądkowego wydzielanego podstawowo jak i poposiłkowo [2].

W aptece dostępne są różne leki z grupy IPP:

  • lanzoprazol (Lanzul, Lanzul S, Zalanzo, ,
  • dekslanzoprazol (Dexilant),
  • omeprazol (np. Bioprazol, Goprazol, Goprazol Max, Helicid, Helicid Control, Ortanol Max, Polprazol Max),
  • esomeprazol (Emanera, Helides, Mesopral),
  • pantoprazol (Anesteloc, Anesteloc Max, Contix, Contix ZRD, Controloc, Controloc Control, IPP),
  • rabeprazol (Zulbex).

Bez recepty dostępny jest wyłącznie omeprazol i pantoprazol.

Jak stosować IPP?

IPP stosuje się zwykle raz lub dwa razy na dobę. Przy stosowaniu raz na dobę zaleca się przyjąć lek na czczo 30 do 60 minut przed posiłkiem. Jeśli wymagana jest druga dawka, to powinno się ją zażyć 30 do 60 minut przed ostatnim posiłkiem. Takie dawkowanie wynika z mechanizmu działania leków. Blokują one tylko aktywne pompy protonowe. Ich działanie stymulowane jest poprzez np. przyjmowanie posiłku. Nie zaleca się przyjmowania IPP przed snem [3].

Inhibitory pompy protonowej powinny być lekami I rzutu w terapii choroby refluksowej. Standardowo w przyjmuje się je przez 8 tygodni. Jeśli objawy, takie jak pieczenie przełyku ustąpią po takiej kuracji, zaleca się zwykle jej przerwanie. Oczywiście to tylko zalecenia i każdy przypadek jest inny, dlatego pojawiają się różne warianty terapii. Czasami zasadna może być dłuższa terapia. U niektórych pacjentów w dalszym etapie choroby może wystarczyć również doraźnie przyjmowane leku [3].

Który IPP wybrać?

Czy któreś IPP lepiej łagodzi objaw pieczenia w przełyku? Według badań IPP stosowane w dawkach standardowych mają podobne efekty terapeutyczne. W jednej metaanalizie na prowadzenie wysuwa się esomeprazol, który osiągał nieznacznie lepsze wyniki leczenia, jednak były to różnice bez znaczenia klinicznego [3].

Czytaj więcej: Anesteloc, Ortanol czy Controloc-leki osłonowe na żołądek bez recepty

Antagoniści receptorów H2

Druga grupa leków najczęściej stosowana do leczenia refluksu i łagodzenia zgagi to antagoniści receptorów H2. Leki te podobnie jak IPP hamują wydzielanie kwasu żołądkowego jednak na drodze innego mechanizmu. Działają na receptory H2 zlokalizowane w komórkach okładzinowych żołądka [4].

W aptece dostępne są jedynie leki z famotydyną, takie jak:

  • Famogast, Ulfamid – kategoria Rp.
  • Famotydyna Ranigast – kategoria OTC.

Który lek lepszy na zgagę i pieczenie w przełyku?

Który lek lepiej wybrać, jeśli cierpimy na chorobę refluksową lub chcemy pozbyć się pieczenia w przełyku? Według wytycznych lekiem pierwszego wyboru powinien być IPP. Jednak w niektórych sytuacjach klinicznych zasadne jest wdrożenie terapii famotydyną. Można tak zrobić w przypadku, np. nietolerancji pacjenta na IPP. Famotydyna zmniejsza nocne wydzielanie kwasu żołądkowego, więc czasami można zmodyfikować terapią poprzez przyjmowanie rano IPP a przed snem blokera H2 [3].

Famotydyna i doraźne leczenie zgagi

Natomiast porównując mechanizmy działania famotydyny i leków z grupy IPP, wydaje się zasadne stosowanie famotydyny przy doraźnym leczeniu pieczenia w przełyku. Famotydyna zaczyna działać już po około godzinie i jej aktywność utrzymuje się do 12 godzin. Leki z grupy IPP natomiast swoją całkowitą aktywność osiągają dopiero po kilku dniach stosowania. Jednak jeśli stosujemy je dłuższy czas, to silniej działają IPP [3-4].

Leki zobojętniające kwas żołądkowy

Ostatnia omawiana grupa leków to te, które zobojętniają kwas żołądkowy (antacida). Działają one szybko, ale i krótko. Nie stosuje się ich do leczenia refluksu jako osobną grupę leków. Natomiast można je używać, jeśli cierpimy na pieczenie w przełyku tylko czasami i nieregularnie bądź jako doraźna interwencja przy standardowym leczeniu refluksu [3,5].

Za działanie neutralizujące kwas żołądkowy odpowiadają sole magnezu, wapnia, glinu, sodu lub alginiany. W aptekach wszystkie dostępne preparaty są bez recepty. Można je podzielić na dwie kategorie:

  1. Tabletki do rozgryzania i żucia (lub ssania):
    • Rennie (sole wapnia i magnezu),
    • Gaviscon (alginiany, sole sodu i wapnia),
    • Alugastrin (sole sodu i glinu),
    • Maalox (sole glinu i magnezu),
    • Manti (sole glinu i magnezu oraz dodatkowo simetikon),
    • Ranigast S-O-S (alginiany, sole sodu i wapnia).
  2. Zawiesina doustna:
    • Alugastrin (sole sodu i glinu),
    • Gelatum Aluminii Phosphorici (sole glinu),
    • Maalox (sole glinu i magnezu),
    • Gaviscon (alginiany, sole sodu i wapnia).

Leki z grupy antacida są stosunkowo bezpieczne. Mogą być stosowane nawet w trakcie ciąży lub karmienia piersią w najmniejszej działającej dawce i przez jak najkrótszy czas. Należy natomiast uważać, aby stosując je nie doprowadzić do nadmiernego spożycia magnezu lub wapnia [6,7].

Omawiane leki zobojętniają kwas żołądkowy. Może to wpłynąć na słabsze wchłanianie, a więc i działanie famotydyny. Jeśli stosujemy leki antacida podczas terapii famotydyną, to należy je przyjmować minimum 2 godziny po zażyciu famotydyny [4].

W przypadku przedawkowania leków zobojętniających kwas żołądkowy najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, np.: nudności i wymioty, biegunki lub zaparcia, wzdęcia [6,7].