Opornik łatkowaty (kudzu)

Co to jest kudzu i skąd pochodzi?

Opornik łatkowaty (Pueraria montana var. lobata) to pnącze z rodziny bobowatych, naturalnie występujące w Chinach, Japonii, Korei i innych krajach Azji Wschodniej. Roślina rośnie imponująco szybko – jej pędy mogą zyskać nawet 30 cm długości w ciągu jednej doby, a łodygi osiągają nawet 30 metrów. Nie dziwi więc, że poza Azją kudzu uchodzi za gatunek inwazyjny, wypierający rodzimą roślinność.

W tradycyjnej medycynie chińskiej (TCM) korzeń kudzu znany jest pod nazwą ge gen i ma za sobą tysiące lat stosowania. Duży, bulwiasty korzeń – potrafiący ważyć nawet 30 kg i osiągać 2 metry długości – jest głównym surowcem farmaceutycznym i zielarskim. To właśnie korzeń opornika łatkowatego znajdziesz w aptecznych suplementach diety.

Co zawiera korzeń kudzu? Substancje aktywne

Wartość lecznicza kudzu wynika przede wszystkim z bogatego składu izoflawonoidów. To one odpowiadają za większość właściwości biologicznych tej rośliny. Do najważniejszych należą:

• Pueraryna – główny składnik aktywny (stanowi ok. 80% izoflawonoidów korzenia); odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego, rozszerzenie naczyń krwionośnych i działanie antyarytmiczne.
• Daidzeina i daidzyna – wpływają na obniżenie poziomu cukru we krwi poprzez wsparcie wydzielania insuliny; daidzyna hamuje dodatkowo metabolizm alkoholu.
• Genisteina – wykazuje działanie zbliżone do estrogenu, korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy i neutralizuje wolne rodniki.

Korzeń kudzu zawiera również kwasy fenolowe (o właściwościach antyoksydacyjnych), saponiny (obniżające poziom frakcji LDL cholesterolu), glikozydy flawonoidowe (m.in. kwercetyna, rutyna) oraz minerały: fosfor, wapń i żelazo. Skrobia zawarta w korzeniu jest tradycyjnie wykorzystywana w kuchni azjatyckiej jako zagęstnik do zup i sosów.

Na co pomaga korzeń kudzu? Zastosowania

Korzeń opornika łatkowatego wykazuje szeroki zakres działania. Poniżej znajdziesz najważniejsze obszary, w których jest stosowany:

• Uzależnienia od alkoholu i nikotyny – wsparcie terapii odwykowej, redukcja głodu używkowego, łagodzenie napięcia i poprawia nastrój.
• Nadciśnienie tętnicze – pueraryna rozszerza naczynia krwionośne (działanie wazorelaksacyjne), co pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.
• Układ sercowo-naczyniowy – ekstrakty z kudzu zmniejszają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, poprawiają jego wydolność, zapobiegają sklejaniu się płytek krwi i zmniejszają lepkość krwi. Daidzeina i pueraryna działają przeciwmiażdżycowo.
• Menopauza i andropauza – dzięki fitoestrogenowemu działaniu genisteiny kudzu łagodzi uderzenia gorąca, nocne poty, zawroty głowy i inne objawy przekwitania. Może też korzystnie wpływać na gęstość kości.
• Gospodarka glukozą – pueraryny wspierają utrzymanie właściwego poziomu glukozy we krwi i poprawiają tolerancję tkanek na glukozę.
• Układ trawienny – korzeń kudzu reguluje trawienie, łagodzi nadkwaśność żołądka i biegunki.
• Bóle głowy i migreny – stosowany tradycyjnie od starożytności w łagodzeniu bólów migrenowych.
• Detoksykacja wątroby – wspomaga oczyszczanie wątroby i usuwanie toksyn z organizmu.
• Infekcje górnych dróg oddechowych – tradycyjnie stosowany przy grypie, gorączce i przeziębieniu.

Funkcje poznawcze i układ nerwowy

Korzeń kudzu wykazuje silne działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Substancje w nim zawarte łagodzą napięcia lękowe, stres i zmęczenie, działając stabilizująco na nastrój. Co ciekawe, pueraryny zawarte w kudzu wykazały w badaniach działanie ochronne na komórki nerwowe – obserwowano hamowanie utraty pamięci związanej z wiekiem i menopauzą. Jedno badanie z udziałem kobiet po menopauzie wykazało niewielką poprawę funkcji poznawczych po suplementacji wyciągiem z korzenia kudzu zawierającym 100 mg ekwiwalentów izoflawonów. Wyniki te wymagają jednak potwierdzenia w kolejnych badaniach.

W jakiej formie dostępny jest korzeń kudzu i jak go dawkować?

W aptekach i sklepach zielarskich korzeń opornika łatkowatego dostępny jest w kilku postaciach:

• Kapsułki – najwygodniejsza forma; typowe dawki to 400–1000 mg korzenia dziennie (w zależności od preparatu, zazwyczaj 1–4 kapsułki dziennie).
• Proszek mielony – 1 łyżeczka (3–5 g) dziennie, rozpuszczona w wodzie, herbacie lub soku owocowym; można też dodawać do potraw.
• Nalewka – np. 10–20 kropli (ok. 1,4 ml) 2 razy dziennie, popijając wodą; nalewki na bazie gliceryny nie zawierają alkoholu i mają słodki smak.

Efekty w terapii uzależnień od alkoholu są zazwyczaj widoczne po kilku tygodniach regularnego stosowania. Zaleca się stosowanie cykliczne – np. przez 4–8 tygodni z przerwami. Nie należy przekraczać dawek zalecanych przez producenta.

Podsumowanie

Korzeń kudzu to surowiec zielarski o bogatym składzie izoflawonoidów, z długą historią stosowania w medycynie Dalekiego Wschodu. Jego główne zastosowania to wsparcie terapii uzależnień od alkoholu i nikotyny, pomoc w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi oraz łagodzenie objawów menopauzy. Jeśli przyjmujesz leki na ciśnienie, cukrzycę lub leki przeciwzakrzepowe, przed sięgnięciem po preparaty z kudzu skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą – interakcje w tych przypadkach są realne. Kobiety w ciąży i karmiące powinny bezwzględnie unikać tej rośliny. Wybierając suplement, zwróć uwagę na standaryzację ekstraktu i certyfikaty jakości producenta.