Mercilon

Mercilon to nowoczesny dwuskładnikowy środek antykoncepcyjny w postaci tabletek, który zawiera dwa hormony płciowe: dezogestrel (0,15 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg). Jest to lek wydawany wyłącznie na receptę, przeznaczony dla kobiet w wieku rozrodczym, które chcą skutecznie zapobiec ciąży.

Produkt należy do grupy tzw. złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych nowej generacji, zawierających małe dawki hormonów. Tabletki są okrągłe, białe, obustronnie wypukłe i oznaczone kodem “TR 4” z jednej strony oraz napisem “Organon” z drugiej.

Skuteczność antykoncepcyjna produktu Mercilon opiera się na kilku mechanizmach działania. Najważniejszym z nich jest hamowanie owulacji – czyli zapobieganie dojrzewaniu i uwalnianiu komórki jajowej z jajnika. Bez owulacji zapłodnienie nie może nastąpić.

Dodatkowo lek powoduje zagęszczenie śluzu szyjkowego, co znacznie utrudnia plemnikowi dotarcie do jajowodu. Te dwa główne mechanizmy działania zapewniają bardzo wysoką skuteczność antykoncepcyjną, pod warunkiem prawidłowego stosowania preparatu.

Podstawowym wskazaniem do stosowania produktu Mercilon jest zapobieganie ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Decyzja o przepisaniu tego konkretnego środka antykoncepcyjnego powinna być podjęta przez lekarza po dokładnej ocenie indywidualnych czynników ryzyka, szczególnie związanych z możliwością wystąpienia zakrzepicy żył.

Warto wiedzieć, że oprócz działania antykoncepcyjnego, stosowanie tabletek Mercilon może przynieść dodatkowe korzyści: cykl miesiączkowy staje się bardziej regularny, miesiączka może być mniej bolesna, a krwawienie zwykle jest mniej obfite. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Podstawowe zasady stosowania

Tabletki należy przyjmować codziennie o tej samej porze, zgodnie z kierunkiem strzałek na opakowaniu, popijając niewielką ilością wody. Bardzo ważne jest zachowanie regularności – przyjmowanie tabletek o stałej porze zwiększa skuteczność antykoncepcji i pomaga w wytworzeniu nawyku.

Schemat stosowania jest następujący:

• Przyjmuj po jednej tabletce dziennie przez 21 kolejnych dni.
• Następnie zrób 7-dniową przerwę, w czasie której nie przyjmujesz żadnych tabletek.
• W czasie tej przerwy zwykle pojawia się krwawienie z odstawienia (podobne do miesiączki), które rozpoczyna się około 2-3 dni po przyjęciu ostatniej tabletki.
• Po upływie 7 dni przerwy rozpocznij nowe opakowanie, nawet jeśli krwawienie jeszcze trwa.

Rozpoczynanie pierwszego opakowania

Jeśli wcześniej nie stosowałaś żadnej hormonalnej metody antykoncepcji:

• Najlepiej rozpocznij przyjmowanie pierwszej tabletki w pierwszym dniu miesiączki – wtedy ochrona antykoncepcyjna działa od razu.
• Możesz też rozpocząć między 2. a 5. dniem cyklu, ale wtedy przez pierwszych 7 dni musisz dodatkowo stosować metodę mechaniczną (np. prezerwatywy).

Jeśli przechodzisz z innej tabletki antykoncepcyjnej:

• Rozpocznij przyjmowanie Mercilonu następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki z substancją czynną z poprzedniego opakowania.
• Nie rób dłuższej przerwy niż zalecana w poprzednim preparacie.

Jeśli przechodzisz z minipigułki (tabletki zawierającej tylko progestagen):

• Możesz przerwać przyjmowanie minipigułki w dowolnym dniu i następnego dnia rozpocząć Mercilon.
• Przez pierwszych 7 dni stosuj dodatkową metodę antykoncepcji.

Po porodzie lub poronieniu

Po poronieniu w pierwszym trymestrze: Możesz rozpocząć przyjmowanie tabletek natychmiast – dodatkowa antykoncepcja nie jest potrzebna.

Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze:

• Rozpocznij przyjmowanie między 21. a 28. dniem po porodzie.
• Jeśli zaczniesz później, stosuj dodatkową metodę antykoncepcji przez pierwsze 7 dni.
• Jeśli miałaś stosunek przed rozpoczęciem tabletek, upewnij się, że nie jesteś w ciąży.
• Uwaga: jeśli karmisz piersią, skonsultuj się z lekarzem – złożone środki antykoncepcyjne mogą wpływać na laktację.

Opóźnienie mniejsze niż 12 godzin

Jeśli przypomniałaś sobie o tabletce w ciągu 12 godzin od zwykłej pory przyjmowania, skuteczność antykoncepcji jest zachowana. Przyjmij pominiętą tabletkę jak najszybciej, a kolejne przyjmuj normalnie o zwykłej porze.

Opóźnienie większe niż 12 godzin

W tej sytuacji skuteczność antykoncepcji może być zmniejszona. Postępowanie zależy od tego, w którym tygodniu cyklu zapomniałaś o tabletce:

Pominięcie w pierwszym tygodniu (dni 1-7)

• Przyjmij pominiętą tabletkę natychmiast, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek jednocześnie.
• Kolejne tabletki przyjmuj normalnie.
• Przez następne 7 dni stosuj dodatkową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywy).
• Jeśli miałaś stosunek w tygodniu przed pominięciem tabletki, istnieje ryzyko ciąży – skonsultuj się z lekarzem.

Pominięcie w drugim tygodniu (dni 8-14)

• Przyjmij pominiętą tabletkę natychmiast, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek jednocześnie.
• Jeśli przez 7 dni przed pominięciem tabletki przyjmowałaś wszystkie tabletki prawidłowo, nie musisz stosować dodatkowej antykoncepcji.
• Jeśli wcześniej też pomijałaś tabletki, stosuj dodatkową metodę antykoncepcji przez kolejne 7 dni.

Pominięcie w trzecim tygodniu (dni 15-21)

To najbardziej ryzykowna sytuacja ze względu na bliskość przerwy. Masz do wyboru dwa sposoby postępowania:

Sposób 1 (zalecany):

• Przyjmij pominiętą tabletkę natychmiast.
• Dokończ aktualne opakowanie.
• Następnego dnia po ostatniej tabletce rozpocznij nowe opakowanie bez robienia przerwy.
• Krwawienie pojawi się dopiero po zakończeniu drugiego opakowania, ale mogą wystąpić plamienia.

Sposób 2:

• Zaprzestań przyjmowania tabletek z aktualnego opakowania.
• Zrób przerwę (maksymalnie 7 dni, wliczając dni pominięcia tabletek).
• Rozpocznij nowe opakowanie.

Jeśli wymioty lub ciężka biegunka wystąpią w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, wchłanianie hormonu mogło być niepełne. Jest to sytuacja podobna do pominięcia tabletki.

W takim przypadku:

• Postępuj zgodnie z zasadami opisanymi dla pominiętych tabletek.
• Jeśli nie chcesz zmieniać schematu, przyjmij dodatkową tabletkę z zapasowego opakowania.
• Stosuj dodatkową metodę antykoncepcji przez kolejne 7 dni.

Istnieje szereg sytuacji, w których stosowanie produktu Mercilon jest całkowicie przeciwwskazane. Jeśli którykolwiek z poniższych stanów dotyczy Cię obecnie lub wystąpił w przeszłości, nie możesz stosować tego leku:

Problemy z zakrzepicą żył

• Jeśli obecnie leczysz się z powodu zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej.
• Jeśli kiedykolwiek miałaś zakrzepicę żył lub zatorowość płucną.
• Jeśli masz stwierdzoną dziedziczną skłonność do zakrzepicy (np. niedobór białka C lub S, oporność na aktywowane białko C).
• Jeśli planujesz rozległy zabieg operacyjny wymagający długotrwałego unieruchomienia.
• Jeśli masz wiele czynników ryzyka zakrzepicy jednocześnie.

Problemy z sercem i naczyniami

• Jeśli przeszłaś zawał serca lub masz dławicę piersiową.
• Jeśli przeszłaś udar mózgu lub przemijający napad niedokrwienny.
• Jeśli cierpisz na ciężkie nadciśnienie tętnicze.
• Jeśli masz ciężkie zaburzenia lipidowe (wysokie cholesterol lub trójglicerydy).
• Jeśli cierpisz na migrenę z objawami neurologicznymi (np. zaburzenia widzenia, mrowienie).

Choroby wątroby i trzustki

• Jeśli obecnie lub w przeszłości chorowałaś na ciężką chorobę wątroby i parametry wątrobowe nie wróciły do normy.
• Jeśli masz lub miałaś nowotwór wątroby (łagodny lub złośliwy).
• Jeśli obecnie lub w przeszłości miałaś zapalenie trzustki związane z wysokim poziomem trójglicerydów we krwi.

Nowotwory

• Jeśli masz lub podejrzewasz nowotwór zależny od hormonów (np. piersi, szyjki macicy, macicy).
• Jeśli masz rozrost endometrium (błony śluzowej macicy).

Inne przeciwwskazania

• Uczulenie na którykolwiek składnik leku.
• Niewyjaśnione krwawienie z pochwy.
• Ciąża lub jej podejrzenie.
• Jednoczesne stosowanie niektórych leków na wirusowe zapalenie wątroby typu C (zawierających ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir, glekaprewir lub pibrentaswir).

Ryzyko zakrzepicy żylnej

Stosowanie jakichkolwiek złożonych środków antykoncepcyjnych, w tym Mercilonu, zwiększa ryzyko zakrzepicy żył w porównaniu do sytuacji, gdy nie stosuje się antykoncepcji hormonalnej. Należy to rozumieć następująco:

• U około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują antykoncepcji hormonalnej i nie są w ciąży, w ciągu roku może wystąpić zakrzepica żył.
• U około 9-12 na 10 000 kobiet stosujących Mercilon w ciągu roku może wystąpić zakrzepica żył.
• Dla porównania – u około 6 na 10 000 kobiet stosujących tabletki zawierające lewonorgestrel w ciągu roku może wystąpić zakrzepica żył.

Ryzyko jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po ponownym rozpoczęciu przyjmowania tabletek po przerwie dłuższej niż 4 tygodnie.

Czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy

Twoje indywidualne ryzyko zakrzepicy może być znacznie wyższe, jeśli występują u Ciebie dodatkowe czynniki ryzyka:

• Wiek powyżej 35 lat.
• Palenie papierosów (ryzyko rośnie z liczbą wypalanych papierosów i wiekiem).
• Nadwaga lub otyłość.
• Występowanie zakrzepicy u bliskich członków rodziny (rodzeństwo, rodzice) w młodym wieku.
• Niedawny poród (ryzyko jest wyższe w okresie poporodowym).
• Długotrwałe unieruchomienie, poważny zabieg operacyjny, operacja nóg.

Jeśli masz kilka czynników ryzyka jednocześnie, całkowite ryzyko może być większe niż suma poszczególnych czynników. W takiej sytuacji Mercilon może nie być odpowiednim wyborem dla Ciebie.

Objawy zakrzepicy – kiedy natychmiast zgłosić się do lekarza?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub udaj się do szpitala, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów:

• Nagły, silny ból lub obrzęk jednej nogi.
• Nagły silny ból w klatce piersiowej, który może promieniować do lewego ramienia.
• Nagła duszność lub szybki oddech.
• Nagły kaszel bez wyraźnej przyczyny (może pojawić się krew).
• Nietypowy, silny, przedłużający się ból głowy lub migrena.
• Nagła utrata wzroku (częściowa lub całkowita).
• Podwójne widzenie, niewyraźna mowa.
• Zawroty głowy lub omdlenie.
• Osłabienie lub drętwienie dowolnej części ciała.

Nowotwory

Badania pokazują niewielkie zwiększenie ryzyka raka piersi u kobiet stosujących złożone środki antykoncepcyjne. Ryzyko to stopniowo maleje po zaprzestaniu stosowania i wraca do normy po około 10 latach. Rak piersi jest rzadki u kobiet przed 40. rokiem życia, więc zwiększona liczba przypadków u kobiet stosujących antykoncepcję jest stosunkowo mała.

Długotrwałe stosowanie złożonych środków antykoncepcyjnych może nieznacznie zwiększać ryzyko raka szyjki macicy u kobiet zakażonych wirusem HPV.

Inne ważne informacje

• Cukrzyca: Jeśli masz cukrzycę, możesz stosować Mercilon, ale powinieneś być uważnie kontrolowana przez lekarza.
• Nadciśnienie: Stosowanie tabletek może powodować niewielkie podwyższenie ciśnienia krwi. Jeśli rozwinie się istotne nadciśnienie, należy przerwać stosowanie leku.
• Choroby wątroby: Jeśli wystąpią zaburzenia czynności wątroby, należy przerwać stosowanie do normalizacji parametrów.
• Depresja: Jeśli zauważysz obniżenie nastroju lub objawy depresji, skonsultuj się z lekarzem. Depresja może mieć ciężki przebieg.
• Nieregularne krwawienia: W pierwszych miesiącach stosowania mogą występować nieregularne krwawienia – to normalne. Jeśli utrzymują się dłużej niż 3 miesiące, zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną Mercilonu lub powodować nieoczekiwane krwawienia. Dotyczy to szczególnie:

Leki zmniejszające skuteczność Mercilonu

• Leki przeciwpadaczkowe: fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat.
• Antybiotyki: ryfampicyna, ryfabutyna.
• Leki przeciwgrzybicze: gryzeofulwina.
• Leki na HIV: rytonawir, efawirenz, newirapina.
• Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – nie stosuj ich podczas przyjmowania Mercilonu!

Postępowanie przy jednoczesnym stosowaniu tych leków

Krótkotrwałe leczenie (do 28 dni):

• Stosuj dodatkową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywy) przez cały okres leczenia oraz przez 28 dni po zakończeniu.

Długotrwałe leczenie:

• Rozważ zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną.

Leki, których działanie może być zmienione przez Mercilon

Mercilon może wpływać na działanie niektórych innych leków, w tym:

• Cyklosporyna (może zwiększyć jej stężenie we krwi).
• Lamotrygina (może zmniejszyć jej stężenie we krwi).
• Teofilina, tyzanidyna (może zwiększyć ich stężenie we krwi).

Ważne przeciwwskazanie

Nie wolno stosować Mercilonu jednocześnie z lekami na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającymi: ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir, glekaprewir lub pibrentaswir. Połączenie to może powodować poważne uszkodzenie wątroby. Stosowanie Mercilonu można wznowić dopiero 2 tygodnie po zakończeniu leczenia tymi preparatami.

Jak każdy lek, Mercilon może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdej osoby muszą one wystąpić.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 kobiet)

• Ból głowy.
• Nudności.
• Ból lub tkliwość piersi.
• Nieregularne krwawienia miesiączkowe (szczególnie w pierwszych miesiącach stosowania).

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 100 kobiet)

• Zatrzymywanie wody w organizmie, obrzęki.
• Zwiększenie masy ciała.
• Migrena.
• Zmiany nastroju, obniżony nastrój.
• Wymioty, ból brzucha.
• Wysypka, pokrzywka.
• Upławy, wydzielina z piersi.

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane

• Zakrzepica żył (objawy: ból, obrzęk nogi, ból w klatce piersiowej, duszność).
• Zawał serca, udar mózgu (objawy: ból w klatce piersiowej, duszność, osłabienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia).
• Ciężkie reakcje alergiczne (objawy: trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub gardła).
• Problemy z wątrobą (objawy: żółtaczka, ciemny mocz, ból brzucha).

Jeśli zauważysz którykolwiek z poważnych objawów, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub udaj się do szpitala.

Inne zgłaszane działania niepożądane

• Zmniejszenie lub zwiększenie popędu seksualnego.
• Nietolerancja szkieł kontaktowych.
• Biegunka.
• Zmniejszenie masy ciała.
• Zmiany nastroju, depresja.

Ciąża

Nie wolno stosować Mercilonu w czasie ciąży. Jeśli zajdziesz w ciążę podczas stosowania leku, natychmiast przerwij jego przyjmowanie i skontaktuj się z lekarzem.

Przed rozpoczęciem stosowania Mercilonu należy wykluczyć ciążę. Jeśli w czasie przerwy w przyjmowaniu tabletek nie wystąpi spodziewane krwawienie, przed rozpoczęciem następnego opakowania upewnij się, że nie jesteś w ciąży.

Karmienie piersią

Stosowanie złożonych środków antykoncepcyjnych, takich jak Mercilon, nie jest zalecane w okresie karmienia piersią, ponieważ mogą one:

• Zmniejszać ilość produkowanego mleka.
• Zmieniać skład pokarmu.

Małe ilości hormonów mogą przenikać do mleka matki. Jeśli karmisz piersią, skonsultuj się z lekarzem w sprawie wyboru odpowiedniej metody antykoncepcji – prawdopodobnie bardziej odpowiednie będą metody zawierające tylko progestagen lub metody niehormonalne.

• Przechowuj lek w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie przechowuj w temperaturze powyżej 30°C.
• Nie zamrażaj.
• Przechowuj w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem i wilgocią.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności to ostatni dzień podanego miesiąca).
• Okres ważności produktu wynosi 3 lata.

Każda tabletka Mercilonu zawiera:

• Substancje czynne: 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu.
• Substancje pomocnicze: skrobia ziemniaczana, krzemionka koloidalna bezwodna, α-tokoferol, kwas stearynowy, powidon, laktoza jednowodna (mniej niż 80 mg w jednej tabletce).

Uwaga dla osób z nietolerancją laktozy: Jeśli masz stwierdzoną nietolerancję niektórych cukrów, skontaktuj się z lekarzem przed przyjęciem tego leku, ponieważ zawiera on laktozę.

Lek dostępny jest w opakowaniach:

• 21 tabletek (1 blister).
• 63 tabletki (3 blistry po 21 sztuk).

Badania przed rozpoczęciem stosowania

Przed rozpoczęciem stosowania Mercilonu lekarz powinien:

• Zebrać kompletny wywiad medyczny (w tym rodzinny).
• Wykluczyć ciążę.
• Zmierzyć ciśnienie tętnicze.
• Przeprowadzić badanie fizykalne.
• Omówić z Tobą ryzyko zakrzepicy i inne możliwe działania niepożądane.

Regularne wizyty kontrolne u lekarza są ważne podczas długotrwałego stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Ważna informacja

Hormonalne środki antykoncepcyjne nie chronią przed zakażeniem HIV (AIDS) ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. W celu ochrony przed tymi chorobami należy stosować prezerwatywę.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym objawy niewymienione w tej informacji, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.