Amitriptylinum VP

Amitriptylinum VP to lek dostępny w postaci tabletek powlekanych, zawierających 25 mg substancji czynnej – amitryptyliny chlorowodorku. Tabletki są brązowoczerwone, okrągłe i obustronnie wypukłe. Amitryptylina należy do grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, które działają na układ nerwowy, wpływając na poziom substancji chemicznych w mózgu odpowiedzialnych za nastrój i odczuwanie bólu.

Lek jest przepisywany przez lekarza w kilku różnych sytuacjach zdrowotnych:

• Duże zaburzenia depresyjne u dorosłych – pomaga w leczeniu ciężkich stanów depresyjnych, poprawiając nastrój i ogólne samopoczucie.
• Ból neuropatyczny u dorosłych – skutecznie łagodzi przewlekły ból pochodzenia nerwowego, który często nie reaguje na typowe środki przeciwbólowe.
• Profilaktyka przewlekłych napięciowych bólów głowy – zapobiega występowaniu nawracających bólów głowy związanych z napięciem mięśni.
• Profilaktyka migreny u dorosłych – zmniejsza częstotliwość i nasilenie ataków migreny.
• Moczenie nocne u dzieci – stosowany u dzieci od 6 roku życia, gdy inne metody leczenia nie przyniosły efektów. W tym wskazaniu lek może przepisać tylko lekarz z odpowiednim doświadczeniem.

Amitryptylina działa na kilka sposobów jednocześnie. Przede wszystkim zapobiega ponownemu wchłanianiu przez komórki nerwowe dwóch ważnych substancji chemicznych w mózgu – noradrenaliny i serotoniny. Dzięki temu substancje te pozostają dłużej aktywne i mogą lepiej wykonywać swoją pracę, co przekłada się na poprawę nastroju.

W przypadku bólu neuropatycznego oraz bólów głowy, lek działa także na kanały jonowe w układzie nerwowym i rdzeniu kręgowym, co pomaga zmniejszyć odczuwanie bólu. Ważne jest, że działanie przeciwbólowe amitryptyliny nie jest związane z jej właściwościami przeciwdepresyjnymi – może więc pomagać w bólu nawet u osób, które nie cierpią na depresję.

Leczenie dużych zaburzeń depresyjnych

Dorośli: Leczenie rozpoczyna się od małej dawki – zazwyczaj 25 mg dwa razy dziennie (łącznie 50 mg na dobę). Jeśli potrzeba, lekarz może stopniowo zwiększać dawkę o 25 mg co drugi dzień, maksymalnie do 150 mg dziennie, podzielonych na dwie dawki. Po uzyskaniu poprawy stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę podtrzymującą.

Osoby starsze powyżej 65 lat i pacjenci z chorobami serca: Zaczynają od mniejszej dawki – 10-25 mg dziennie. Dawkę można zwiększać do 100-150 mg na dobę, ale wymagana jest szczególna ostrożność przy dawkach powyżej 100 mg.

Działanie przeciwdepresyjne zazwyczaj pojawia się po 2-4 tygodniach stosowania. Leczenie trzeba kontynuować odpowiednio długo – zwykle przez 6 miesięcy po wyleczeniu, aby zapobiec nawrotowi choroby.

Ból neuropatyczny, napięciowe bóle głowy i migrena

Dorośli: Zalecane dawki to 25-75 mg na dobę, przyjmowane wieczorem. Leczenie rozpoczyna się od 10-25 mg wieczorem, a dawkę zwiększa się stopniowo co 3-7 dni o 10-25 mg, w zależności od tego, jak pacjent toleruje lek. Nie zaleca się pojedynczej dawki powyżej 100 mg. Działanie przeciwbólowe zwykle obserwuje się po 2-4 tygodniach.

Osoby starsze i pacjenci z chorobami serca: Rozpoczynają od 10-25 mg wieczorem, zachowując szczególną ostrożność przy dawkach powyżej 75 mg.

Moczenie nocne u dzieci

Dzieci 6-10 lat: 10-20 mg na dobę.
Dzieci od 11 lat: 25-50 mg na dobę.

Dawkę podaje się 1-1,5 godziny przed snem. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie badania EKG. Maksymalny czas jednego cyklu leczenia to 3 miesiące.

Sposób przyjmowania

Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Można je przyjmować niezależnie od posiłków. Nie wolno nagle przerywać leczenia – dawkę należy zmniejszać stopniowo przez kilka tygodni.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na amitryptylinę lub którykolwiek składnik leku.
• Niedawno przebyty zawał serca.
• Jakikolwiek stopień bloku serca, zaburzenia rytmu serca lub niewydolność tętnic wieńcowych.
• Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO (grupa leków przeciwdepresyjnych) – między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia amitryptyliną musi upłynąć co najmniej 14 dni.
• Ciężka choroba wątroby.
• Wiek poniżej 6 lat.

Bezpieczeństwo serca

Amitryptylina może wpływać na pracę serca, szczególnie przy wysokich dawkach lub u osób z chorobami serca. Może wystąpić zaburzenie rytmu serca lub obniżenie ciśnienia. Osoby starsze są szczególnie narażone na nagłe spadki ciśnienia przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą.

U pacjentów z bardzo wolnym biciem serca, niewyrównaną niewydolnością serca oraz przyjmujących jednocześnie inne leki wpływające na rytm serca, wymagana jest szczególna ostrożność.

Zabiegi chirurgiczne

Jeśli planowany jest zabieg operacyjny, w miarę możliwości należy przerwać stosowanie leku na kilka dni przed operacją. Jeśli zabieg jest pilny, należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu amitryptyliny.

Ryzyko samobójstwa

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i prób samobójstwa. Ryzyko to może być szczególnie wysokie na początku leczenia, zanim nastąpi poprawa nastroju, oraz u osób poniżej 25 roku życia. Pacjenci i ich opiekunowie powinni zwracać uwagę na pogorszenie stanu psychicznego, pojawienie się myśli samobójczych lub nietypowych zmian w zachowaniu i natychmiast zgłaszać takie objawy lekarzowi.

Inne sytuacje wymagające ostrożności

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Padaczką lub innymi zaburzeniami drgawkowymi.
• Powiększonym gruczołem krokowym lub problemami z oddawaniem moczu.
• Nadczynnością tarczycy lub przyjmujących leki na tarczycę.
• Jaskrą z wąskim kątem – lek może wywołać napad jaskry.
• Cukrzycą – lek może wpływać na poziom cukru we krwi.
• Zaburzeniami dwubiegunowymi – może wystąpić przesunięcie w fazę maniakalną.

Leki, których absolutnie nie wolno łączyć z amitryptyliną

Inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie może wywołać zespół serotoninowy, czyli niebezpieczny stan objawiający się niepokojem, splątaniem, drżeniem, skurczami mięśni i wysoką gorączką. Między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia amitryptyliną musi upłynąć co najmniej 14 dni.

Leki wymagające szczególnej ostrożności

Leki wpływające na rytm serca – łączenie amitryptyliny z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe) zwiększa ryzyko niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.

Leki przeciwcholinergiczne – amitryptylina może nasilać ich działanie, co prowadzi do suchości w ustach, zaburzeń widzenia, problemów z oddawaniem moczu i zaparć. Może również wystąpić wysoka gorączka.

Tramadol – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko napadów drgawek i zespołu serotoninowego.

Leki przeciwgrzybicze (flukonazol, terbinafina) – mogą zwiększać stężenie amitryptyliny we krwi, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych.

Alkohol i inne leki uspokajające – amitryptylina nasila ich działanie uspokajające.

Leki wpływające na stężenie amitryptyliny

Wiele leków może wpływać na metabolizm amitryptyliny w wątrobie:

• Zwiększające stężenie amitryptyliny: cymetydyna, niektóre leki przeciwdepresyjne (fluoksetyna, paroksetyna, fluvoksamina), blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil).
• Zmniejszające stężenie amitryptyliny: doustne środki antykoncepcyjne, ryfampicyna, fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ziele dziurawca.

Przed rozpoczęciem lub zakończeniem stosowania jakiegokolwiek innego leku należy poinformować o tym lekarza.

Ciąża

Amitryptylina nie jest zalecana w okresie ciąży, chyba że lekarz uzna to za absolutnie konieczne. Badania na zwierzętach wykazały możliwy szkodliwy wpływ na płód. Jeśli lek był stosowany przez długi czas lub w końcowych tygodniach ciąży, u noworodka mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak drażliwość, napięcie mięśniowe, drżenie, zaburzenia oddychania, słabe ssanie i głośny płacz.

Karmienie piersią

Amitryptylina i jej produkty przemiany przenikają do mleka matki w niewielkich ilościach. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu stosowania leku, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki.

Jak każdy lek, Amitriptylinum VP może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Niektóre z nich, jak ból głowy czy zaparcia, mogą być również objawami samej depresji i zazwyczaj ustępują wraz z poprawą stanu psychicznego.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)

• Senność i ospałość.
• Zawroty głowy i ból głowy.
• Drżenie.
• Zaburzenia mowy.
• Zaburzenia ostrości widzenia.
• Kołatanie serca i przyspieszone bicie serca.
• Obniżone ciśnienie krwi przy zmianie pozycji.
• Zatkany nos.
• Suchość w ustach.
• Zaparcia i nudności.
• Nadmierna potliwość.
• Zwiększenie masy ciała.
• Agresja.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób)

• Splątanie, niepokój, zmniejszenie popędu seksualnego.
• Zaburzenia uwagi i smaku.
• Mrowienie.
• Rozszerzenie źrenic.
• Zaburzenia przewodzenia w sercu.
• Problemy z oddawaniem moczu.
• Zaburzenia erekcji.
• Zmęczenie i uczucie pragnienia.

Poważne działania niepożądane

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią:

• Myśli samobójcze lub próby samobójcze.
• Nieregularny rytm serca lub omdlenia.
• Drgawki.
• Nagłe zaburzenia widzenia lub ból oczu (może wskazywać na jaskrę).
• Trudności w oddawaniu moczu.
• Wysoka gorączka.
• Objawy żółtaczki (ожółcenie skóry lub białek oczu).

Przedawkowanie amitryptyliny jest bardzo niebezpieczne i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Przyjęcie 750 mg lub więcej może prowadzić do poważnej toksyczności. Objawy przedawkowania obejmują:

• Rozszerzone źrenice, szybkie bicie serca, zatrzymanie moczu, suchość błon śluzowych.
• Drgawki i gorączka.
• Zaburzenia świadomości prowadzące do śpiączki.
• Problemy z oddychaniem.
• Niebezpieczne zaburzenia rytmu serca.

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe lub zgłosić się do szpitala.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu, aby chronić przed wilgocią. Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Substancja czynna: Każda tabletka powlekana zawiera 25 mg amitryptyliny chlorowodorku.

Substancje pomocnicze: Celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana, powidon, disodu edetynian, talk, magnezu stearynian oraz składniki otoczki tabletek.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.

Amitriptylinum VP dostępny jest w opakowaniu zawierającym 60 tabletek powlekanych (2 blistry po 30 tabletek).