Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na litery “Pe”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Pediococcus acidilactici to probiotyczna bakteria kwasu mlekowego odporna na kwas żołądkowy i sole żółci. Produkuje pediocyny hamujące patogeny jelitowe, wspiera barierę jelitową i moduluje odpowiedź immunologiczną. Jedno duże badanie kliniczne potwierdziło jej skuteczność w redukcji metali ciężkich we krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Pediococcus pentosaceus to probiotyczna bakteria kwasu mlekowego, która produkuje bakteriocyny hamujące patogeny jelitowe, wspiera barierę jelitową i moduluje odporność. Wstępne badania kliniczne potwierdzają jej zastosowanie m.in. w kolce niemowlęcej i łagodnych dolegliwościach trawiennych.
- syntetyczne i biologiczne
Pefloksacyna to antybiotyk fluorochinolonowy hamujący gyrazę DNA i topoizomerazę IV bakterii. Stosowany w zakażeniach układu moczowego, oddechowego, kości, stawów i skóry. Wymaga recepty i ostrożności m.in. u dzieci, kobiet w ciąży i pacjentów z uszkodzeniem ścięgien.
Peforelina to syntetyczny agonista GnRH stosowany w weterynarii, który stymuluje wydzielanie LH i FSH, poprawiając płodność i synchronizację cyklu rozrodczego u świń i bydła.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-100 Stearate to substancja pomocnicza obecna w kremach, lotiach, czopkach i lekach doustnych. Działa jako emulgator, solubilizator i emolient. Jest bezpieczny na nieuszkodzonej skórze, ale nie wolno stosować go na rany ani oparzenia.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-115M to wysokocząsteczkowy polietylenoglikol (~115 kDa) stosowany jako ekscypient w lekach i kosmetykach. Pełni rolę spoiwa, stabilizatora emulsji, humektanta, rozpuszczalnika i zagęstnika. Jest dobrze tolerowany, choć w rzadkich przypadkach może powodować reakcje alergiczne.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-20 Stearate to substancja pomocnicza w kremach, maściach i lekach – emulgator, humektant i środek powierzchniowo czynny. Jej bezpieczeństwo potwierdzają europejska baza CosIng i panel CIR. Kluczowe zastrzeżenie: zanieczyszczenia produkcyjne (tlenek etylenu, 1,4-dioksan) muszą być kontrolowane przez producenta.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-200 Hydrogenated Glyceryl Palmate to niejonowy emulgator i zagęstnik pochodzenia palmowego, stosowany jako substancja pomocnicza w kremach, maściach, żelach i szamponach. Wykazuje niski potencjał drażniący, niskie ryzyko alergizacji i minimalne wchłanianie przez skórę. Bezpieczeństwo substancji potwierdziło niezależne gremium ekspertów CIR.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-240 to syntetyczny polimer z rodziny glikoli polietylenowych, stosowany jako ekscypient w lekach. Poprawia rozpuszczalność substancji czynnych, stabilizuje preparaty i ułatwia ich produkcję. Charakteryzuje się znikomą toksycznością i jest dopuszczony do stosowania w farmaceutykach.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-40 Hydrogenated Castor Oil to substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach. Działa jako emulgator, solubilizator i surfaktant – pozwala łączyć składniki tłuszczowe z wodą i poprawia rozpuszczalność trudno rozpuszczalnych substancji aktywnych. Spełnia wymagania farmakopei europejskiej i amerykańskiej.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-400 to substancja pomocnicza w lekach i dermokosmetykach – bezbarwna, lepka ciecz, która poprawia rozpuszczalność trudno rozpuszczalnych substancji czynnych, stabilizuje preparaty i ułatwia ich wchłanianie. Spełnia wymogi głównych farmakopei i charakteryzuje się niską toksycznością.
- PEG-6
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
PEG-6 Caprylic/Capric Glycerides to emulgator i solubilizator pochodny oleju kokosowego, używany w kosmetykach i preparatach farmaceutycznych. Stabilizuje emulsje, poprawia odczucie skóry i zwiększa biodostępność trudno rozpuszczalnych substancji czynnych.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-7 Glyceryl Cocoate to niejonowy surfaktant kokosowy używany jako substancja pomocnicza w kosmetykach i preparatach aptecznych. Emulguje, solubilizuje składniki tłuszczowe i nawilża skórę. Jest bezpieczny w produktach spłukiwanych i do 10% w produktach pozostawianych na skórze.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-75 Lanolin to etoksylowana lanolina stosowana jako składnik pomocniczy kremów, emulsji, balsamów i szamponów. Działa jako emulgator, zmiękczacz skóry i solubilizator. Typowe stężenie w preparatach wynosi 1–5%. Osoby uczulone na lanolinę powinny sprawdzić skład produktu przed użyciem.
- syntetyczne i biologiczne
PEG-8 (glikol polietylenowy ~400 Da) to substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach: bezbarwna, lepka ciecz o niskiej toksyczności, stosowana jako rozpuszczalnik, humektant i stabilizator emulsji w syropach, kroplach do oczu, maściach i kapsułkach.
- syntetyczne i biologiczne
Pegaspargaza to lek przeciwnowotworowy wykorzystywany w terapii ostrej białaczki limfoblastycznej, działający przez blokowanie aminokwasu kluczowego dla rozwoju komórek nowotworowych.
Pegbowigrastym to pegylowany czynnik stymulujący wzrost kolonii granulocytów (G-CSF), stosowany głównie w profilaktyce i leczeniu neutropenii u pacjentów poddawanych chemioterapii, zwiększający produkcję i przeżycie neutrofili.
- syntetyczne i biologiczne
Pegcetakoplan to innowacyjny lek stosowany w leczeniu napadowej nocnej hemoglobinurii (PNH), pomagający kontrolować objawy i poprawiać jakość życia dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Pegfilgrastym to lek podawany przy chemioterapii, który pobudza szpik kostny do produkcji neutrofili i chroni przed groźną neutropenią gorączkową. Podaje się go raz na cykl leczenia w dawce 6 mg podskórnie. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są bóle kostne.
- syntetyczne i biologiczne
Peginterferon beta-1a wykorzystywany jest w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego, zmniejszając częstość rzutów oraz umożliwiając rzadsze podawanie leku.
- syntetyczne i biologiczne
Pegwisomant blokuje działanie hormonu wzrostu u dorosłych z akromegalią, wspomagając normalizację IGF-I i łagodzenie objawów, gdy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne.
Pegzylarginaza to biologiczny enzym o wydłużonym działaniu, stosowany w leczeniu zaburzeń cyklu mocznikowego, argininemii oraz niektórych nowotworów, poprzez obniżanie poziomu argininy i amoniaku, chroniąc układ nerwowy i hamując rozwój guzów.
- syntetyczne i biologiczne
Pektyna amidowana (E 440ii) to modyfikowane włókno rozpuszczalne, które zagęszcza treść jelitową, spowalnia wchłanianie cukrów i wiąże kwasy żółciowe. EFSA potwierdziła jej rolę w obniżaniu poposiłkowej glikemii i utrzymaniu prawidłowego cholesterolu przy odpowiednim dziennym spożyciu.
- syntetyczne i biologiczne
Pektynaza to enzym rozkładający pektynę ze ścian komórek roślinnych. Wspiera trawienie owoców i warzyw, a w farmacji przemysłowej służy do kontrolowanego uwalniania leków w jelicie grubym. W suplementach diety występuje w mieszankach enzymów trawiennych.
- syntetyczne i biologiczne
Pektyny to rozpuszczalne włókna roślinne z owoców, które w jelitach tworzą żel spowalniający wchłanianie cukrów i tłuszczów. Potwierdzone działania to utrzymanie prawidłowego cholesterolu (6 g/dobę) i redukcja glikemii poposiłkowej (10 g/posiłek). Nie wchłaniają się do krwi i są fermentowane przez bakterie jelitowe.
- surowce roślinne
Pelargonia afrykańska (Pelargonium sidoides) to roślina lecznicza stosowana w infekcjach dróg oddechowych. Standaryzowany wyciąg z korzenia działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i immunomodulująco. Nie zaleca się go w ciąży, przy chorobach autoimmunologicznych ani łącznie z lekami przeciwzakrzepowymi.
- surowce roślinne
Pelargonia pachnąca (Pelargonium graveolens) to roślina, z której pozyskuje się olejek geraniowy bogaty w cytronelol, geraniol i linalool. Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i łagodzące lęk. Olejek stosuje się wyłącznie zewnętrznie – rozcieńczony w oleju nośniku lub w aromaterapii. Doustne stosowanie w dawkach leczniczych nie jest zalecane.
- syntetyczne i biologiczne
Pełnotłuste mleko w proszku to koncentrat odżywczy z pełnego mleka krowiego: 496 kcal, 26 g białka, 912 mg wapnia i 27 g tłuszczu na 100 g. Dostarcza witamin A, D, E, K oraz B12, a jego białko – zbudowane z kazeiny i frakcji serwatkowych – osiąga najwyższe wskaźniki jakości wśród białek pokarmowych.
- syntetyczne i biologiczne
Pembrolizumab to innowacyjny lek immunoonkologiczny stosowany w terapii zaawansowanych nowotworów, wykorzystujący mechanizmy odpornościowe organizmu do zwalczania komórek rakowych.
- syntetyczne i biologiczne
Pemetreksed to lek przeciwnowotworowy stosowany głównie w terapii międzybłoniaka opłucnej i niedrobnokomórkowego raka płuca, działający poprzez hamowanie podziału komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Pemigatynib to innowacyjny inhibitor kinazy białkowej wykorzystywany w terapii zaawansowanego raka dróg żółciowych u dorosłych z określonymi zmianami FGFR2.
- syntetyczne i biologiczne
Penetrol to substancja lecznicza stosowana w celu poprawy przyczepności farb i lakierów do powierzchni metalowych oraz drewnianych. Jest to również składnik wielu preparatów do konserwacji i ochrony powierzchni przed korozją.
- surowce roślinne
Olej pracaxi pochodzi z nasion amazońskiego drzewa Pentaclethra macroloba. Zawiera wyjątkowo dużo kwasu behenowego (18–22%) oraz kwas oleinowy, witaminę E i β-karoten. Stosowany zewnętrznie wspiera nawilżenie skóry, wygląd blizn i kondycję włosów. Przeznaczony wyłącznie do użytku kosmetycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Pentapeptyd-18 (Leuphasyl) to syntetyczny peptyd naśladujący enkefaliny, stosowany w kremach i serumach przeciwzmarszczkowych. Blokuje uwalnianie acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym, rozluźniając mięśnie mimiczne. W badaniach przy stężeniu 2% redukował zmarszczki między brwiami o ok. 34,7% po dwóch miesiącach.