Menu

Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan

Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan (CAS 794590-33-3) to bioaktywny peptyd sygnałowy stosowany w kosmetykach przeciwstarzeniowych. Jego sekwencja aminokwasowa to palmitoilo-Lys-Val-Dab, a masa cząsteczkowa wynosi ok. 583,85 Da. Grupa palmitoilowa zwiększa lipofilność cząsteczki i ułatwia jej przenikanie przez warstwę rogową naskórka do fibroblastów skóry właściwej. Na tym poziomie peptyd stymuluje syntezę białek budujących złącze skórno-naskórkowe (DEJ): kolagenu IV, VI, VII i XVII, lamininy V oraz integryny β4. Wzmocnienie DEJ przekłada się na lepsze nawilżenie, większą sprężystość i widoczną redukcję zmarszczek. W preparatach kosmetycznych stosuje się go zwykle w stężeniu 1–3% w połączeniu z innymi peptydami.

Spis treści

Z tego materiału dowiesz się:

Czym jest palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan i jak działa na skórę?
Które białka skóry stymuluje ten peptyd i co to oznacza w praktyce?
W jakich stężeniach i produktach kosmetycznych się go stosuje?
Dla kogo jest przeznaczony i kiedy warto zachować ostrożność?

Czym jest palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan i skąd pochodzi?

Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan to syntetyczny peptyd kosmetyczny o numerze CAS 794590-33-3. Jego cząsteczka składa się z sekwencji aminokwasowej Lys-Val-Dab (lizyna–walina–diaminomaślan) połączonej z kwasem palmitynowym, a jej masa cząsteczkowa wynosi około 583,85 Da¹. Przyłączenie kwasu palmitynowego – proces zwany palmitoilacją – to celowy zabieg chemiczny: sprawia, że cząsteczka staje się bardziej lipofilna i znacznie łatwiej przenika przez lipidową barierę warstwy rogowej naskórka⁵.

W nomenklaturze kosmetycznej INCI peptyd ten bywa też opisywany łącznie z pokrewną cząsteczką – palmitoylo-dipeptydem-5 diaminobutyroilohyksytreoniną – z którymi tworzy kompleksy biotechnologiczne stosowane w formulacjach przeciwstarzeniowych⁶. Obie formy działają synergicznie, wzmacniając złącze skórno-naskórkowe.

Jak palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan działa na skórę?

Peptyd należy do grupy peptydów sygnałowych – cząsteczek, które docierają do fibroblastów skóry właściwej i „informują” je o potrzebie wzmożonej produkcji białek macierzy zewnątrzkomórkowej⁵. Mechanizm jest podobny do działania innych palmitoilowanych peptydów stymulujących szlak TGF-β (transformującego czynnika wzrostu beta), który reguluje syntezę prokolagenu i elastyny⁵.

Kluczowym miejscem działania jest złącze skórno-naskórkowe (DEJ – dermal-epidermal junction) – cienka warstwa łącząca naskórek ze skórą właściwą. To właśnie tam peptyd stymuluje syntezę specyficznych białek strukturalnych²:

Kolagen IV, VI, VII i XVII – białka tworzące rusztowanie DEJ i zapewniające skórze wytrzymałość mechaniczną²³.
Laminina V – glikoproteina niezbędna do prawidłowego przylegania naskórka do skóry właściwej².
Integryna β4 – receptor powierzchniowy komórek, który koordynuje komunikację między naskórkiem a skórą właściwą oraz uczestniczy w przebudowie tkanek²³.

Wzmocnienie DEJ poprawia wymianę składników odżywczych między warstwami skóry i usprawnia komunikację międzykomórkową². Efektem jest skóra lepiej nawilżona, bardziej sprężysta i odporna na czynniki zewnętrzne⁶.

Złącze skórno-naskórkowe – dlaczego jest tak ważne? DEJ to nie tylko „klej” łączący warstwy skóry. Reguluje transport wody i składników odżywczych, uczestniczy w naprawie uszkodzeń i jest pierwszą linią obrony przed przedwczesnym starzeniem. Z wiekiem białka DEJ (kolagen VII, laminina V, integryny) są syntetyzowane w mniejszych ilościach – skóra traci gęstość, pojawia się zwiotczenie i głębsze zmarszczki. Peptyd sygnałowy, który odbudowuje te białka, działa więc u źródła widocznych oznak starzenia²⁶.

Jakie efekty kosmetyczne można uzyskać dzięki temu peptydowi?

Dane z badań in vivo wskazują, że palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan – stosowany w stężeniu 1–3% w połączeniu z innymi peptydami – przyczynia się do widocznej poprawy wyglądu skóry⁴. Badacze obserwowali:

redukcję widoczności zmarszczek i linii mimicznych²,
wzrost sprężystości i objętości skóry³,
poprawę nawilżenia i gładkości powierzchni naskórka⁶,
efekt liftingujący – skóra sprawia wrażenie bardziej napiętej i odpornej na zwiotczenie⁷.

Ważne zastrzeżenie: dostępne dane dotyczą preparatów zawierających peptyd w połączeniu z innymi składnikami aktywnymi. Badania in vivo potwierdzają synergię między palmitoylo-dipeptydem-5 a peptydami wspomagającymi – wyizolowane działanie pojedynczej cząsteczki jest trudniejsze do oceny⁴.

W jakich produktach kosmetycznych występuje ten peptyd?

Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan pojawia się przede wszystkim w kremach i serumach przeciwstarzeniowych dla skóry dojrzałej. Stosuje się go w kompleksach peptydowych (np. trójpeptydowych), a nie jako samodzielny składnik – synergia z innymi peptydami jest kluczowa dla skuteczności⁴. Dane z literatury kosmetycznej wymieniają go w preparatach z filtrem UV, primerach wyrównujących koloryt oraz kremach do ust⁸.

Cecha	Szczegół
Numer CAS	794590-33-3
Masa cząsteczkowa	~583,85 Da
Sekwencja	palmitoilo-Lys-Val-Dab
Klasa	Peptyd sygnałowy (kosmetyczny)
Stężenie w preparatach	1–3%
Białka docelowe	Kolagen IV, VI, VII, XVII; laminina V; integryna β4
Główny efekt	Wzmocnienie DEJ, poprawa sprężystości, redukcja zmarszczek

Jak czytać etykietę produktu z tym peptydem? Na opakowaniu szukaj nazwy INCI: Palmitoyl Dipeptide-5 Diaminohydroxybutyrate. Często znajdziesz ją obok Palmitoyl Dipeptide-5 Diaminobutyroyl Hydroxythreonine – to pokrewna cząsteczka działająca synergicznie. Skuteczne stężenie wynosi 1–3%; jeśli peptyd figuruje bardzo daleko na liście składników (INCI jest uszeregowane malejąco według stężenia), jego ilość może być zbyt mała, by wywołać widoczny efekt⁴.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan jest składnikiem kosmetycznym stosowanym zewnętrznie – nie jest lekiem ani suplementem. Niemniej kilka sytuacji wymaga konsultacji z dermatologiem lub lekarzem:

Pojawienie się zaczerwienienia, świądu, pieczenia lub wysypki po zastosowaniu produktu zawierającego ten peptyd – może to świadczyć o nadwrażliwości na składnik lub inne substancje w formule.
Skóra z aktywnym stanem zapalnym (np. atopowe zapalenie skóry w fazie zaostrzenia, łuszczyca, trądzik różowaty) – przed wprowadzeniem nowych peptydów do pielęgnacji warto skonsultować dobór preparatu ze specjalistą.
Ciąża i karmienie piersią – brak danych dotyczących bezpieczeństwa tego konkretnego peptydu w tych stanach; ogólna zasada ostrożności nakazuje konsultację z lekarzem przed stosowaniem nowych składników aktywnych.
Planowane zabiegi dermatologiczne (np. peelingi chemiczne, laseroterapia) – warto poinformować specjalistę o stosowanych peptydach, ponieważ mogą one wpływać na gojenie i regenerację skóry po zabiegu.

Jako kosmetyk, produkt z tym peptydem nie zastępuje leczenia dermatologicznego chorób skóry. Jeśli masz wątpliwości co do doboru pielęgnacji do swojego typu skóry lub stanu zdrowia, skonsultuj się z dermatologiem lub farmaceutą.

Jeśli chcesz włączyć ten składnik do swojej pielęgnacji, szukaj produktów z zakresem stężeń 1–3% i obecnością innych peptydów synergicznych. Stosuj preparat regularnie – efekty pracy peptydów sygnałowych na poziomie DEJ są procesem stopniowym i wymagają konsekwencji. Unikaj łączenia z agresywnymi kwasami złuszczającymi w tym samym kroku pielęgnacyjnym, by nie zaburzać penetracji składnika. Przy pierwszym stosowaniu wykonaj test na małym fragmencie skóry i odczekaj 24 godziny. Pamiętaj, że żaden kosmetyk nie zastąpi ochrony przeciwsłonecznej – filtr UV to najlepszy „peptyd” chroniący DEJ przed degradacją.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan?

To syntetyczny peptyd kosmetyczny (CAS 794590-33-3) należący do grupy peptydów sygnałowych. Jego sekwencja to palmitoilo-Lys-Val-Dab, a masa cząsteczkowa wynosi około 583,85 Da. Stosuje się go w kosmetykach przeciwstarzeniowych w celu wzmocnienia złącza skórno-naskórkowego i stymulacji syntezy kolagenu¹.

Jak działa palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan na skórę?

Peptyd przenika przez naskórek dzięki grupie palmitoilowej zwiększającej jego lipofilność, a następnie aktywuje fibroblasty skóry właściwej do produkcji białek DEJ: kolagenu IV, VI, VII i XVII, lamininy V oraz integryny β4². Wzmocnienie tego złącza poprawia nawilżenie, sprężystość i komunikację między warstwami skóry⁶.

Jakie białka skóry stymuluje ten peptyd?

Stymuluje syntezę kolagenu IV, VI, VII i XVII, lamininy V oraz integryny β4 – białek kluczowych dla struktury złącza skórno-naskórkowego²³. To inne typy kolagenu niż „klasyczny” kolagen I – skupiają się na wytrzymałości i elastyczności połączenia naskórka ze skórą właściwą.

W jakim stężeniu powinien występować ten peptyd w kosmetyku?

Dane kliniczne wskazują, że skuteczne stężenie wynosi 1–3% i jest osiągane w mieszaninach z innymi peptydami, a nie jako samodzielny składnik⁴. Produkty zawierające peptyd na końcu listy INCI mogą nie dostarczać wystarczającej ilości składnika.

Czy palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan jest bezpieczny?

Jest stosowany jako składnik kosmetyczny i podlega regulacjom kosmetycznym UE. Dostępne źródła nie opisują specyficznych działań niepożądanych, jednak u osób z nadwrażliwą skórą może pojawić się podrażnienie. Przy wątpliwościach warto wykonać test na małym fragmencie skóry i skonsultować się z dermatologiem.

Czym różni się palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan od palmitoylo-dipeptydu-5 diaminobutyroilohyksytreoniną?

To dwie pokrewne cząsteczki z tej samej rodziny peptydów sygnałowych, często stosowane razem w kompleksach biotechnologicznych. Obie wzmacniają złącze skórno-naskórkowe i działają synergicznie – ich połączenie daje lepsze efekty niż każda z nich osobno⁶.

Jak długo trzeba stosować produkt z tym peptydem, żeby zobaczyć efekty?

Peptydy sygnałowe działają przez regulację syntezy białek – to proces biologiczny wymagający czasu. Badania in vivo dotyczące pokrewnych peptydów wskazują na widoczne efekty przy regularnym stosowaniu; nie ma jednak jednoznacznych danych o konkretnym przedziale czasowym dla tego peptydu⁴.

Czy ten peptyd można łączyć z kwasami złuszczającymi (AHA, BHA)?

Źródła nie opisują bezpośrednich interakcji z kwasami złuszczającymi. Ze względu na mechanizm działania (penetracja do fibroblastów) warto jednak unikać stosowania ich jednocześnie w tym samym kroku pielęgnacyjnym – agresywne złuszczanie może zaburzać integralność bariery naskórkowej i zmniejszać skuteczność penetracji peptydu⁵.

Czy palmitoylo-dipeptyd-5 diaminohydroksymaślan jest peptydem naturalnym czy syntetycznym?

Jest peptydem syntetycznym – wytworzonym laboratoryjnie poprzez połączenie sekwencji aminokwasowej Lys-Val-Dab z kwasem palmitynowym¹. Synteza kontrolowana zapewnia wysoką czystość i powtarzalność składu, co jest istotne dla stabilności formuł kosmetycznych.

Czy ten składnik jest odpowiedni dla skóry wrażliwej?

Peptyd jest klasyfikowany jako składnik kosmetyczny bez specyficznych ostrzeżeń dla skóry wrażliwej w dostępnych źródłach. Niemniej osoby z reaktywną skórą powinny przeprowadzić test tolerancji i – w razie wątpliwości – skonsultować dobór preparatu z dermatologiem⁴.

Czym są peptydy sygnałowe i dlaczego palmitoilacja ma znaczenie?

Peptydy sygnałowe to krótkie łańcuchy aminokwasów, które naśladują fragmenty białek macierzy zewnątrzkomórkowej. Skóra „odczytuje” je jako sygnał uszkodzenia i uruchamia procesy naprawcze – m.in. syntezę kolagenu i elastyny⁵. Problem polega na tym, że nagie peptydy słabo przenikają przez lipidową barierę naskórka. Dlatego chemicy przyłączają do nich kwas palmitynowy – nasycony kwas tłuszczowy o 16 atomach węgla. Palmitoilacja zwiększa lipofilność cząsteczki, umożliwiając jej „przepłynięcie” przez tłuszczową barierę i dotarcie do fibroblastów⁵. To ten sam mechanizm, który stosuje się w przypadku popularnych peptydów takich jak palmitoilo-tripeptyd-1 czy palmitoilo-tripeptyd-5.

Złącze skórno-naskórkowe – niedoceniany bohater młodej skóry

DEJ (dermal-epidermal junction) to mikrostruktura grubości zaledwie kilku mikrometrów, lecz jej znaczenie dla wyglądu skóry jest ogromne. Zawiera sieć kolagenów (IV, VII, XVII), laminin i integryn, które działają jak „zamek błyskawiczny” łączący naskórek ze skórą właściwą². Wraz z wiekiem i pod wpływem promieniowania UV białka DEJ ulegają degradacji – skóra traci gęstość i zaczyna się „odwarstwić” od podłoża, co objawia się zwiotczeniem i głębszymi zmarszczkami. Peptydy stymulujące syntezę białek DEJ, takie jak palmitoylo-dipeptyd-5, działają u źródła tego procesu, odbudowując rusztowanie odpowiedzialne za napięcie i sprężystość skóry⁶.