Elonva

Elonva to nowoczesny lek hormonalny stosowany w leczeniu niepłodności oraz zaburzeń rozwoju płciowego. Zawiera substancję czynną zwaną koryfolitropiną alfa, która jest białkiem wytwarzanym metodami biotechnologicznymi. Produkt dostępny jest w postaci przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań, który podaje się podskórnie.

Główną zaletą tego leku jest jego długotrwałe działanie – pojedyncze wstrzyknięcie Elonvy może zastąpić siedem codziennych zastrzyków innych leków stosowanych w podobnych celach.

Lek ma dwa główne zastosowania:

U kobiet w wieku rozrodczym

Elonva jest stosowana u kobiet biorących udział w programach wspomaganego rozrodu (techniki ART). Pomaga w kontrolowanej stymulacji jajników, czyli pobudzaniu ich do wytworzenia większej liczby dojrzałych komórek jajowych. Lek stosuje się zawsze w połączeniu z innymi lekami zwanymi antagonistami GnRH, które zapobiegają przedwczesnemu uwalnianiu hormonów.

U nastoletnich chłopców

Produkt jest również wskazany dla chłopców w wieku 14 lat i starszych z hipogonadyzmem hipogonadotropowym. Jest to stan, w którym organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów płciowych. W takich przypadkach Elonva stosowana jest razem z innym hormonem (hCG), aby wspomóc prawidłowy rozwój płciowy.

Dawkowanie u kobiet

Dawka leku dobierana jest indywidualnie na podstawie masy ciała i wieku pacjentki:

• Kobiety w wieku 36 lat lub młodsze, ważące maksymalnie 60 kg otrzymują dawkę 100 mikrogramów.
• Kobiety ważące więcej niż 60 kg (niezależnie od wieku) otrzymują dawkę 150 mikrogramów.
• Kobiety powyżej 36 roku życia ważące co najmniej 50 kg również otrzymują dawkę 150 mikrogramów.

Elonva podaje się jednorazowo w postaci wstrzyknięcia podskórnego na początku cyklu miesiączkowego. Po siedmiu dniach lekarz rozpoczyna podawanie dodatkowych leków – antagonisty GnRH (od 5. lub 6. dnia) oraz FSH (od 8. dnia). Kontynuuje się je aż do momentu, gdy pęcherzyki jajnikowe osiągną odpowiedni rozmiar.

Dawkowanie u nastoletnich chłopców

Również tutaj dawka zależy od masy ciała:

• Chłopcy ważący maksymalnie 60 kg otrzymują 100 mikrogramów Elonvy raz na dwa tygodnie.
• Chłopcy ważący więcej niż 60 kg otrzymują 150 mikrogramów raz na dwa tygodnie.

Leczenie rozpoczyna się od samej Elonvy przez pierwsze 12 tygodni, a następnie dodaje się hCG podawany dwa razy w tygodniu. Terapia może trwać rok lub dłużej, w zależności od postępów w rozwoju.

Sposób podawania

Lek podaje się w postaci wstrzyknięcia podskórnego, najlepiej w okolicę brzucha. Po odpowiednim przeszkoleniu przez lekarza, pacjentka lub jej partner mogą wykonywać wstrzyknięcia samodzielnie w domu.

Istnieje szereg sytuacji, w których kategorycznie nie należy stosować tego leku:

• Uczulenie na koryfolitropinę alfa lub którykolwiek inny składnik leku.
• Nowotwory jajników, piersi, macicy, przysadki mózgowej lub podwzgórza.
• Nietypowe krwawienia z pochwy o nieznanej przyczynie.
• Pierwotna niewydolność jajników (gdy jajniki nie działają prawidłowo od urodzenia).
• Torbiele lub powiększenie jajników.
• Mięśniaki macicy uniemożliwiające zajście w ciążę.
• Wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające ciążę.
• Szczególne czynniki ryzyka, takie jak: przebyty zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), wytworzenie ponad 30 pęcherzyków w poprzednim cyklu leczenia, liczba pęcherzyków antralnych przekraczająca 20, zespół policystycznych jajników (PCOS).

Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS)

Jest to najpoważniejsze powikłanie leczenia Elonvą u kobiet. OHSS występuje, gdy jajniki reagują zbyt silnie na stymulację hormonalną. Łagodne objawy obejmują ból brzucha, nudności i powiększenie jajników. W ciężkich przypadkach mogą pojawić się duże torbiele jajnikowe, płyn w jamie brzusznej, problemy z oddychaniem i zakrzepy krwi.

Aby zmniejszyć ryzyko OHSS:

• Lekarz będzie regularnie kontrolował rozwój pęcherzyków za pomocą USG.
• Może również zlecić badania krwi sprawdzające poziom hormonów.
• Należy natychmiast zgłosić lekarzowi wszelkie objawy, takie jak silny ból brzucha, nudności, wymioty, nagły przyrost masy ciała czy trudności w oddychaniu.
• Pacjentki powinny być obserwowane przez co najmniej dwa tygodnie po podaniu ostatniego zastrzyku.

Problemy z nerkami

U osób z niewydolnością nerek lek może być wolniej wydalany z organizmu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Dlatego nie zaleca się stosowania Elonvy u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.

Skręt jajnika

Zgłaszano przypadki skrętu jajnika (obrócenia się jajnika wokół własnej osi), co może ograniczyć dopływ krwi. Wczesna diagnoza i szybka interwencja chirurgiczna są kluczowe dla uratowania jajnika.

Ciąża mnoga

Stosowanie Elonvy zwiększa ryzyko ciąży mnogiej (bliźniaczej lub więcej płodów). Należy przedyskutować to ryzyko z lekarzem przed rozpoczęciem leczenia.

Ciąża pozamaciczna

U kobiet z problemami z niepłodnością istnieje zwiększone ryzyko ciąży pozamacicznej (gdy zarodek zagnieżdża się poza macicą). Należy wykonać wczesne badanie USG, aby potwierdzić prawidłową lokalizację ciąży.

Zakrzepy krwi

W rzadkich przypadkach leczenie gonadotropinami może zwiększać ryzyko powstania zakrzepów w żyłach lub tętnicach. Szczególnie narażone są kobiety z dodatnim wywiadem rodzinnym, otyłością lub skłonnością do zakrzepicy.

Jak każdy lek, Elonva może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane u kobiet

• Dyskomfort w okolicy miednicy – odczuwany przez około 6% pacjentek.
• Zespół hiperstymulacji jajników (OHSS) – występuje u około 4% kobiet.
• Ból głowy – dotyczy około 4% pacjentek.
• Ból w okolicy miednicy – zgłaszany przez około 3% kobiet.
• Nudności – występują u około 2% pacjentek.
• Zmęczenie oraz tkliwość piersi – każde u około 1-2% kobiet.

Inne możliwe działania niepożądane

• Reakcje alergiczne, w tym wysypka.
• Wahania nastroju, zawroty głowy.
• Uderzenia gorąca.
• Wzdęcie brzucha, wymioty, biegunka, zaparcia.
• Ból pleców.
• Skręt jajnika, przedwczesna owulacja.
• Krwiak lub ból w miejscu wstrzyknięcia.
• Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych (wykrywana w badaniach krwi).

U nastoletnich chłopców

Najczęstsze działania niepożądane to:

• Wymioty.
• Uderzenia gorąca.
• Ból w miejscu wstrzyknięcia.

Nie należy stosować Elonvy podczas ciąży ani w okresie karmienia piersią. Jeśli kobieta przypadkowo zastosuje lek będąc w ciąży, powinna natychmiast skonsultować się z lekarzem. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są niewystarczające, a badania na zwierzętach wykazały pewne niekorzystne efekty.

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji Elonvy z innymi lekami. Ponieważ koryfolitropina alfa nie jest metabolizowana przez enzymy cytochromu P450, interakcje z innymi lekami są mało prawdopodobne.

Warto jednak pamiętać, że Elonva może powodować fałszywie dodatni wynik testu ciążowego wykonanego podczas stymulacji jajników. Wynika to z podobieństwa struktury leku do hormonu hCG, który jest wykrywany w testach ciążowych.

Należy zawsze poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty oraz suplementach diety.

Elonva może powodować zawroty głowy. Jeśli wystąpi ten objaw, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia dolegliwości.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Lek należy przechowywać w lodówce w temperaturze 2-8°C.
• Nie zamrażać.
• Dla wygody pacjentów dopuszcza się przechowywanie leku w temperaturze poniżej 25°C przez maksymalnie 1 miesiąc.
• Przechowywać ampułkostrzykawki w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności.
• Nie stosować, jeśli roztwór nie jest klarowny.

Elonva dostępna jest w gotowych do użycia ampułkostrzykawkach zawierających 0,5 ml roztworu. Każda strzykawka wyposażona jest w automatyczny system bezpieczeństwa zapobiegający przypadkowemu ukłuciu igłą oraz sterylną igłę do wstrzykiwań. Opakowanie zawiera 1 ampułkostrzykawkę.

Nie należy wyrzucać leków do kanalizacji ani do domowych odpadów. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko naturalne.