Salaza

Salaza to lek na receptę zawierający mesalazynę w postaci tabletek dojelitowych o dawce 500 mg. Produkt ten został specjalnie zaprojektowany dla osób zmagających się z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego – przewlekłą chorobą zapalną jelit, która może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Lek Salaza znajduje zastosowanie w dwóch głównych obszarach terapeutycznych:

• Leczenie ostrej fazy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – gdy choroba przejawia się z łagodnym lub umiarkowanym nasileniem objawów.
• Leczenie podtrzymujące remisję – pomaga utrzymać stan poprawy i zapobiegać nawrotom choroby po ustąpieniu ostrej fazy zapalenia.

Mesalazyna, znana również jako kwas 5-aminosalicylowy (5-ASA), to substancja czynna o działaniu przeciwzapalnym. Choć dokładny mechanizm jej działania nie jest do końca poznany, naukowcy wskazują na kilka możliwych sposobów, w jakie pomaga ona kontrolować stan zapalny w jelitach:

• Hamowanie produkcji substancji zapalnych – mesalazyna zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn i leukotrienów, które są odpowiedzialne za rozwój stanu zapalnego.
• Ograniczanie aktywności komórek zapalnych – substancja ta hamuje przemieszczanie się makrofagów i neutrofili (rodzajów białych krwinek) do zapalnie zmienionej tkanki jelita.
• Działanie antyoksydacyjne – najnowsze badania sugerują, że mesalazyna działa jako biologiczny antyoksydant, wychwytując szkodliwe wolne rodniki tlenowe.

Dawkowanie leku Salaza powinno być zawsze dostosowane indywidualnie przez lekarza, w zależności od fazy choroby i reakcji organizmu na leczenie. Bardzo ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza, aby uzyskać zamierzony efekt terapeutyczny.

Dawkowanie w ostrej fazie choroby

W przypadku ostrego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego zalecana dawka wynosi od 1,5 do 4 gramów mesalazyny na dobę. Można przyjmować ją jednorazowo lub podzielić na mniejsze dawki w ciągu dnia. Wyższa dawka 4 gramów jest zalecana dla pacjentów, którzy nie reagują odpowiednio na niższe dawki. Lekarz powinien ocenić skuteczność leczenia po upływie 8 tygodni od jego rozpoczęcia.

Dawkowanie w leczeniu podtrzymującym

Aby utrzymać stan remisji i zapobiec nawrotom choroby, stosuje się dawkę od 1,5 do 3 gramów mesalazyny na dobę, również raz dziennie lub w dawkach podzielonych. Dawka 3 gramów jest zalecana dla osób, które nie reagują na mniejsze dawki lub które wymagały większej dawki podczas ostrej fazy choroby.

Sposób przyjmowania tabletek

Bardzo ważne: Tabletki należy przyjmować przed posiłkami, połykając je w całości i popijając odpowiednią ilością płynu. Nie wolno dzielić, żuć ani kruszyć tabletek, ponieważ są one pokryte specjalną otoczką dojelitową, która chroni substancję czynną przed działaniem kwasu żołądkowego i zapewnia jej uwalnianie dopiero w jelitach, gdzie jest najbardziej potrzebna.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane:

• Uczulenie na składniki – jeśli jesteś uczulony na mesalazynę, kwas salicylowy, jego pochodne (np. aspirynę) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek – w przypadku poważnych problemów z funkcjonowaniem tych narządów.
• Skaza krwotoczna – zaburzenia krzepnięcia krwi, które zwiększają ryzyko krwawień.

Monitorowanie czynności nerek i wątroby

Ponieważ mesalazyna jest wydalana głównie przez nerki, a jej metabolizm odbywa się w wątrobie, osoby z problemami dotyczącymi tych narządów wymagają szczególnej uwagi. Przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie lekarz powinien zlecić badania kontrolne czynności nerek i wątroby. W razie pogorszenia parametrów nerkowych, leczenie należy natychmiast przerwać.

Przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów

Podczas stosowania leku Salaza bardzo ważne jest, aby pić odpowiednią ilość płynów. Odnotowano przypadki powstawania kamieni w układzie moczowym, w tym kamieni składających się w całości z mesalazyny. Odpowiednie nawodnienie organizmu pomaga zapobiegać temu problemowi.

Pacjenci z nadwrażliwością na sulfasalazynę

Jeśli w przeszłości miałeś reakcje alergiczne na sulfasalazynę, powinieneś być szczególnie uważnie monitorowany podczas leczenia. W razie wystąpienia ostrych objawów nietolerancji – takich jak skurcze brzucha, ostry ból brzucha, gorączka, silny ból głowy czy wysypka – należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Choroby płuc i astma

Osoby z chorobami płuc, zwłaszcza astmą, powinny być uważnie obserwowane podczas terapii, ponieważ mesalazyna może w rzadkich przypadkach wywoływać reakcje alergiczne w obrębie układu oddechowego.

Problemy z sercem

Zgłaszano rzadkie przypadki zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia wywołane przez mesalazynę. Jeśli masz schorzenia serca, lekarz powinien zachować szczególną ostrożność. W razie podejrzenia takich reakcji, nie należy ponownie stosować produktów zawierających mesalazynę.

Zaburzenia krwi

W rzadkich przypadkach mesalazyna może powodować poważne zaburzenia składu krwi. Jeśli zauważysz u siebie niewyjaśnione krwawienia, siniaki, plamki krwotoczne na skórze, niedokrwistość, gorączkę lub ból gardła, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Może być konieczne wykonanie badań krwi.

Zawartość sodu

Każda tabletka Salaza zawiera 49 mg sodu, co stanowi około 2,5% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu dla dorosłych. Maksymalna dawka dobowa leku odpowiada 20% tej zalecanej dawki. Jest to szczególnie istotne dla osób stosujących dietę ubogosodową.

Mesalazyna, podobnie jak inne salicylany, może wchodzić w interakcje z różnymi lekami. Koniecznie poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym:

• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – mesalazyna może osłabiać ich działanie.
• Leki przeciwcukrzycowe z grupy pochodnych sulfonylomocznika – mesalazyna może nasilać ich działanie obniżające poziom cukru we krwi.
• Furosemid – zwiększa ryzyko działania toksycznego salicylanów.
• Niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i azatiopryna – zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek.
• Azatiopryna, 6-merkaptopuryna lub tioguanina – mesalazyna nasila ich działanie hamujące czynność szpiku kostnego, co zwiększa ryzyko zaburzeń krwi. Wymaga to regularnego monitorowania parametrów krwi.
• Metotreksat – mesalazyna może opóźniać jego wydalanie z organizmu.
• Środki przeczyszczające typu laktuloza – mogą hamować uwalnianie mesalazyny z tabletki, osłabiając jej działanie.

Ciąża

Mesalazyny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że lekarz uzna, że potencjalne korzyści przewyższają możliwe zagrożenia. Wiadomo, że substancja ta przenika przez łożysko. Sama choroba zapalna jelit może zwiększać ryzyko komplikacji w ciąży, takich jak przedwczesny poród, urodzenie martwego dziecka czy niska masa urodzeniowa. Zgłaszano również zaburzenia dotyczące krwi u noworodków matek leczonych mesalazyną. W jednym przypadku po długotrwałym stosowaniu dużej dawki mesalazyny w ciąży odnotowano niewydolność nerek u noworodka.

Karmienie piersią

Mesalazyna przenika do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć wystąpienia reakcji nadwrażliwości u dziecka, takich jak biegunka. W razie wystąpienia biegunki u niemowlęcia należy przerwać karmienie piersią.

Płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu mesalazyny na płodność. Dane dotyczące ludzi są ograniczone.

Jak każdy lek, Salaza może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono możliwe działania niepożądane według częstości ich występowania:

Rzadkie działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 1000 osób)

• Zaburzenia krwi – zmiany liczby krwinek, w tym agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna.
• Reakcje alergiczne – wyprysk alergiczny, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty, nasilenie objawów zapalenia jelita grubego.
• Układ nerwowy – ból głowy, zawroty głowy.
• Układ pokarmowy – dyskomfort, nudności, ból brzucha, biegunka, wzdęcia, wymioty.
• Wątroba – zaburzenia parametrów czynności wątroby, zapalenie wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby.
• Układ moczowy – śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, zespół nerczycowy.

Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10000 osób)

• Układ nerwowy – neuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów obwodowych).
• Serce – zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia.
• Układ oddechowy – reakcje alergiczne w płucach, takie jak duszność, kaszel, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc.
• Trzustka – ostre zapalenie trzustki.
• Skóra – łysienie, rumień wielopostaciowy.
• Układ mięśniowo-szkieletowy – ból mięśni, ból stawów.
• Układ rozrodczy – oligospermia (zmniejszona liczba plemników – działanie odwracalne).

Działania niepożądane o nieznanej częstości

• Skóra – nadwrażliwość na światło (szczególnie u osób z wcześniejszymi chorobami skóry), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (bardzo poważne reakcje skórne).
• Układ pokarmowy – nasilenie objawów zapalenia jelita grubego.

Ważne: W razie wystąpienia wysypki, zmian na błonach śluzowych lub innych oznak nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem. Jeśli zauważysz jakiekolwiek działania niepożądane, w tym niewymienione w tej informacji, powiadom lekarza lub farmaceutę.

Objawy przedawkowania mesalazyną mogą obejmować: szum uszny, zawroty głowy, bóle głowy, dezorientację, senność, obrzęk płuc, odwodnienie w wyniku nadmiernego pocenia się, biegunki i wymioty, zbyt niski poziom cukru we krwi, przyspieszone oddychanie, zaburzenia równowagi elektrolitowej i pH krwi oraz gorączkę.

Nie istnieje specyficzna odtrutka w przypadku przedawkowania. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i podtrzymywaniu funkcji życiowych organizmu. W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się na oddział ratunkowy.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności to ostatni dzień danego miesiąca).
• Brak specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania.
• Opakowanie zawiera 100 tabletek dojelitowych w blistrach.

Substancja czynna: Każda tabletka dojelitowa zawiera 500 mg mesalazyny.

Substancje pomocnicze: Lek zawiera również substancje pomocnicze niezbędne do wytworzenia tabletek i ich specjalnej otoczki dojelitowej, w tym sodu węglan bezwodny, glicynę, powidon, celulozę mikrokrystaliczną oraz substancje tworzące otoczkę chroniącą przed działaniem kwasu żołądkowego.

Każda tabletka zawiera 49 mg sodu, co należy wziąć pod uwagę u osób stosujących dietę ubogosodową.

Salaza to podłużne tabletki dojelitowe o długości 17,9 mm i średnicy 8,3 mm, pokryte jednolitą pomarańczową powłoką odporną na działanie kwasu żołądkowego.