Cipronex

Cipronex to nowoczesny lek przeciwbakteryjny dostępny w postaci roztworu do infuzji, zawierający jako substancję czynną cyprofloksacynę w stężeniu 2 mg/ml. Cyprofloksacyna należy do grupy leków nazywanych fluorochinolonami, które charakteryzują się silnym działaniem bakteriobójczym. Lek ten działa poprzez hamowanie kluczowych enzymów bakteryjnych – gyrazy DNA oraz topoizomerazy IV – które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i rozmnażania się bakterii. Cipronex jest dostępny w trzech rozmiarach opakowań: pojemniki zawierające 50 ml (100 mg cyprofloksacyny), 100 ml (200 mg cyprofloksacyny) oraz 200 ml (400 mg cyprofloksacyny). Jest to lek wydawany wyłącznie na receptę, przeznaczony do podawania dożylnego w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem medycznym.

Cipronex roztwór do infuzji jest wskazany w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych u dorosłych oraz wybranych zakażeń u dzieci i młodzieży. Lek ten jest szczególnie skuteczny w zwalczaniu zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne.

Wskazania u dorosłych

U dorosłych pacjentów Cipronex stosuje się w leczeniu:

• Zakażeń dolnych dróg oddechowych wywołanych przez bakterie Gram-ujemne, w tym zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, zakażeń płucno-oskrzelowych w przebiegu mukowiscydozy lub rozstrzeni oskrzeli oraz pozaszpitalnego zapalenia płuc.
• Zakażeń górnych dróg oddechowych, takich jak przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok (szczególnie wywołane przez bakterie Gram-ujemne) oraz złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego.
• Zakażeń układu moczowego, obejmujących niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek, powikłane zakażenia układu moczowego oraz bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego.
• Zakażeń narządów płciowych, w tym zapalenia jądra i najądrza oraz zapalenia narządów miednicy mniejszej, również tych wywołanych przez wrażliwe szczepy bakterii Neisseria gonorrhoeae.
• Zakażeń układu pokarmowego, takich jak biegunka podróżnych oraz zakażenia w obrębie jamy brzusznej.
• Zakażeń skóry i tkanek miękkich wywołanych przez bakterie Gram-ujemne.
• Zakażeń kości i stawów.
• Płucnej postaci wąglika – zarówno w zapobieganiu zakażeniom po kontakcie z bakteriami, jak i w leczeniu.

Dodatkowo, cyprofloksacynę można stosować u pacjentów z neutropenią (obniżoną liczbą białych krwinek) z gorączką, która przypuszczalnie jest wywołana przez zakażenie bakteryjne.

Wskazania u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży Cipronex stosuje się w następujących sytuacjach:

• Zakażenia płucno-oskrzelowe wywołane przez bakterię Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą.
• Powikłane zakażenia układu moczowego oraz ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek.
• Płucna postać wąglika – zapobieganie zakażeniom po kontakcie oraz leczenie.

Cipronex może być również zastosowany w leczeniu ciężkich zakażeń u dzieci i młodzieży, jeżeli lekarz uzna to za konieczne. Leczenie powinni zalecać wyłącznie lekarze posiadający doświadczenie w terapii mukowiscydozy lub ciężkich zakażeń w tej grupie wiekowej.

Cipronex podaje się wyłącznie dożylnie w postaci powolnej infuzji. Dawkowanie jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza prowadzącego, w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości bakterii, czynności nerek pacjenta oraz u dzieci – od masy ciała.

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych pacjentów typowa dawka wynosi 400 mg podawane 2 razy na dobę, choć w niektórych ciężkich zakażeniach może być zwiększona do 400 mg 3 razy na dobę. Czas trwania infuzji roztworu 400 mg/200 ml wynosi 60 minut, a roztworu 200 mg/100 ml – 30 minut. Czas leczenia zależy od rodzaju zakażenia i wynosi od kilku dni (np. 3 dni w niepowikłanym zapaleniu pęcherza moczowego) do kilku miesięcy (np. do 3 miesięcy w zakażeniach kości i stawów).

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci dawkowanie jest ustalane na podstawie masy ciała:

• W zakażeniach płucno-oskrzelowych w przebiegu mukowiscydozy: 10 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę.
• W powikłanych zakażeniach układu moczowego: 6-10 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę.
• W płucnej postaci wąglika: 10-15 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę.

Czas trwania infuzji u dzieci wynosi zawsze 60 minut.

Zmiana na leczenie doustne

Po początkowym podawaniu dożylnym lekarz może zmienić sposób podawania na doustny (tabletki lub zawiesinę), jeżeli stan pacjenta na to pozwala. Zaleca się jak najszybszą zmianę leczenia dożylnego na doustne.

Cipronex nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Jeśli pacjent jest uczulony na cyprofloksacynę, inne chinolony lub którykolwiek składnik leku.
• W przypadku jednoczesnego podawania z tyzanidyną (lekiem stosowanym w leczeniu spastyczności mięśni) – takie połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.

Ciężkie i długotrwałe działania niepożądane

U pacjentów przyjmujących fluorochinolony, w tym cyprofloksacynę, zgłaszano rzadkie przypadki długotrwałych, zaburzających sprawność i potencjalnie nieodwracalnych ciężkich działań niepożądanych. Mogą one dotyczyć układu mięśniowo-szkieletowego (bóle stawów, zapalenie i zerwanie ścięgien), układu nerwowego (neuropatia obwodowa, drgawki), układu psychicznego (lęk, depresja, myśli samobójcze) oraz zmysłów (zaburzenia widzenia, słuchu). Po wystąpieniu pierwszych objawów jakiegokolwiek ciężkiego działania niepożądanego należy niezwłocznie przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Zapalenie i zerwanie ścięgien

Cyprofloksacyna może powodować zapalenie ścięgna i zerwanie ścięgna (zwłaszcza ścięgna Achillesa), czasami obustronne. Może to wystąpić już w ciągu 48 godzin po rozpoczęciu leczenia lub nawet kilka miesięcy po jego zakończeniu. Ryzyko jest większe u osób starszych, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, po przeszczepie narządów oraz u osób jednocześnie przyjmujących kortykosteroidy. Jeśli wystąpią objawy zapalenia ścięgna (ból, obrzęk), należy natychmiast przerwać leczenie i unieruchomić chorą kończynę.

Zaburzenia układu nerwowego

Cyprofloksacyna może wywoływać drgawki lub obniżać próg drgawkowy. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Zgłaszano również przypadki neuropatii obwodowej (mrowienie, drętwienie, ból, osłabienie), która może być nieodwracalna. Jeśli wystąpią takie objawy, należy poinformować lekarza przed kontynuowaniem leczenia.

Zaburzenia serca i naczyń

Cyprofloksacyna może powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego odstępu QT, przyjmujących leki wpływające na odstęp QT, z zaburzeniami elektrolitowymi, chorobami serca oraz u osób starszych i kobiet.

Tętniak i rozwarstwienie aorty

Stosowanie fluorochinolonów może zwiększać ryzyko wystąpienia tętniaka i rozwarstwienia aorty oraz niedomykalności zastawek serca. Pacjenci z czynnikami ryzyka (dodatni wywiad rodzinny, zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa, nadciśnienie, miażdżyca) powinni stosować lek wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. W przypadku nagłego bólu brzucha, klatki piersiowej, pleców, duszności lub obrzęków należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Zaburzenia stężenia glukozy

Podczas stosowania cyprofloksacyny mogą wystąpić zaburzenia stężenia glukozy we krwi – zarówno hipoglikemia, jak i hiperglikemia. U chorych na cukrzycę zaleca się regularne monitorowanie poziomu glukozy.

Stosowanie u dzieci

Cyprofloksacyna może powodować uszkodzenie chrząstek stawowych u niedojrzałych organizmów. Dlatego u dzieci i młodzieży lek stosuje się tylko w ściśle określonych wskazaniach i po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.

Cipronex może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może wpływać na skuteczność leczenia lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych:

• Tyzanidyna – jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
• Teofilina – cyprofloksacyna może zwiększać stężenie teofiliny w organizmie, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki.
• Metotreksat – nie zaleca się jednoczesnego stosowania ze względu na ryzyko toksyczności metotreksatu.
• Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol) – może nasilić ich działanie, wymaga częstego monitorowania wartości INR.
• Glibenklamid – może nasilić działanie hipoglikemiczne.
• Leki wydłużające odstęp QT – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty oraz suplementach diety.

Jak każdy lek, Cipronex może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane (u więcej niż 1 na 100 pacjentów)

• Nudności.
• Biegunka.
• Wymioty.
• Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz).
• Wysypka.
• Odczyn w miejscu wstrzyknięcia lub infuzji.

Niezbyt często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 1000 pacjentów)

• Nadkażenia grzybicze.
• Zwiększona liczba eozynofili we krwi.
• Brak łaknienia.
• Nadmierna aktywność psychomotoryczna, pobudzenie.
• Ból głowy, zawroty głowy.
• Zaburzenia snu i smaku.
• Bóle żołądka i jelit, niestrawność, wzdęcia.
• Świąd, pokrzywka.
• Bóle mięśniowo-szkieletowe, bóle stawów.
• Zaburzenie czynności nerek.
• Osłabienie, gorączka.

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane

• Reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny.
• Drgawki, omamy, depresja, myśli samobójcze.
• Neuropatia obwodowa.
• Zapalenie i zerwanie ścięgien.
• Zaburzenia rytmu serca, wydłużenie odstępu QT.
• Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka).
• Zapalenie okrężnicy związane ze stosowaniem antybiotyków.
• Martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych lub innych poważnych działań niepożądanych konieczne jest przerwanie leczenia.

Ciąża: Dostępne dane nie wskazują, aby cyprofloksacyna wywoływała wady rozwojowe u ludzi. Jednak badania na zwierzętach wykazały możliwość uszkodzenia chrząstek stawowych u niedojrzałego organizmu. Z ostrożności lepiej jest unikać stosowania Cipronexa w czasie ciąży.

Karmienie piersią: Cyprofloksacyna przenika do mleka matki. Ze względu na ryzyko uszkodzenia chrząstek stawowych u niemowląt, stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.

Cipronex należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nieprzekraczającej 25°C. Nie przechowywać w lodówce ani nie zamrażać. Chronić przed działaniem światła – pojemnik należy wyjąć z opakowania bezpośrednio przed użyciem. Lek przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosować po upływie terminu ważności.

Substancją czynną leku jest cyprofloksacyna w postaci monowodzianu chlorowodorku cyprofloksacyny, w stężeniu 2 mg/ml. Substancje pomocnicze to: mleczan sodu, chlorek sodu, kwas solny oraz woda do wstrzykiwań. Lek zawiera sód – 1 ml roztworu zawiera 3,54 mg (0,15 mmol) sodu.

Cipronex roztwór do infuzji to skuteczny lek przeciwbakteryjny z grupy fluorochinolonów, przeznaczony do leczenia różnorodnych zakażeń bakteryjnych u dorosłych oraz wybranych zakażeń u dzieci. Jest podawany dożylnie pod nadzorem medycznym i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza. Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym długotrwałych i potencjalnie nieodwracalnych, lek powinien być stosowany wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to uzasadnione i po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o możliwych objawach niepożądanych i konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.