Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 58
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Manuka (Leptospermum scoparium) to nowozelandzki krzew znany z silnych właściwości przeciwbakteryjnych olejku eterycznego i miodu. Β-triketony w olejku działają na bakterie Gram-dodatnie i MRSA, a metyloglioksal w miodzie niszczy szerokie spektrum patogenów. Stosowana zewnętrznie przy ranach i infekcjach skóry, wewnętrznie – wyłącznie pod kontrolą specjalisty.
- syntetyczne i biologiczne
Lerkanidypina to nowoczesny lek na nadciśnienie, skutecznie obniżający ciśnienie krwi poprzez rozszerzanie naczyń. Charakteryzuje się dobrą tolerancją i wygodną formą tabletek.
- Lespedeza
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Leszczyna pospolita dostarcza garbników (liście) oraz oleju bogatego w witaminę E i fitosterole (orzechy). Stosowana w fitoterapii przy problemach z krążeniem żylnym i w pielęgnacji skóry. Orzechy laskowe mogą wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję.
- syntetyczne i biologiczne
Letermowir to innowacyjny lek stosowany w zapobieganiu zakażeniom cytomegalowirusem (CMV) po przeszczepach komórek macierzystych. Wyróżnia się selektywnym mechanizmem działania i indywidualnym doborem dawkowania.
- syntetyczne i biologiczne
Letrozol to inhibitor aromatazy stosowany głównie w leczeniu hormonozależnego raka piersi u kobiet po menopauzie, skutecznie obniżający poziom estrogenów i hamujący wzrost komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Leuprorelina hamuje produkcję hormonów, zwłaszcza testosteronu, spowalniając rozwój nowotworów zależnych od hormonów. Stosowana głównie w leczeniu raka prostaty pod kontrolą lekarza.
Lewamizol to lek przeciwpasożytniczy działający na nicienie jelitowe, wywołujący ich paraliż. Wykazuje też działanie immunomodulujące, jednak ze względu na ryzyko agranulocytozy jego stosowanie u ludzi jest obecnie ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Lewetyracetam to nowoczesny lek przeciwpadaczkowy, skuteczny u dorosłych i dzieci, dostępny w różnych formach. Kluczowe aspekty to bezpieczeństwo stosowania oraz możliwość indywidualizacji terapii.
Lewobupiwakaina to nowoczesny środek znieczulający miejscowo o długotrwałym działaniu, wykorzystywany w zabiegach chirurgicznych, leczeniu bólu pooperacyjnego oraz podczas porodu.
- syntetyczne i biologiczne
Lewocetyryzyna skutecznie łagodzi objawy alergii, takie jak katar sienny i pokrzywka. Szybkie działanie, dobra tolerancja i różne formy podania umożliwiają indywidualne dopasowanie terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Lewodopa to kluczowa substancja w terapii choroby Parkinsona, stosowana w celu łagodzenia objawów ruchowych i poprawy funkcjonowania pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Lewodropropizyna to nowoczesny lek przeciwkaszlowy działający obwodowo, łagodzący suchy kaszel bez wywoływania senności czy uzależnienia, stosowany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Lewofloksacyna to antybiotyk fluorochinolonowy o szerokim spektrum, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych dróg oddechowych, moczowych, skóry i oczu, dostępny w różnych formach podania.
- syntetyczne i biologiczne
Lewomepromazyna to neuroleptyk o silnym działaniu uspokajającym i przeciwpsychotycznym, stosowany głównie w leczeniu zaburzeń psychicznych z pobudzeniem oraz jako wsparcie w terapii bólu i innych schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Lewotyroksyna to syntetyczny hormon tarczycy (T4) stosowany w niedoczynności tarczycy i wspomagająco w raku tarczycy. Przyjmowana raz dziennie na czczo, po przekształceniu do aktywnego T3 reguluje metabolizm, pracę serca i inne funkcje organizmu. Wymaga regularnego monitorowania TSH i ostrożności przy wielu lekach i suplementach.
- syntetyczne i biologiczne
Lewozymendan wzmacnia pracę serca u dorosłych z ostrą, ciężką niewydolnością, gdy standardowa terapia zawodzi. Stosowany wyłącznie w szpitalu, działa szybko i poprawia krążenie.
- syntetyczne i biologiczne
Lewulinian sodu to substancja pomocnicza w kosmetykach i preparatach dermatologicznych. Pełni funkcję konserwantu, środka kondycjonującego skórę i stabilizatora pH, stosowana zwykle w stężeniach 0,5–2%.
- surowce roślinne
Liczi dostarcza polifenoli (epikatehinę, procyjanidyny, oligonol), witaminy C, saponin i polisacharydów. Badania przedkliniczne wskazują na działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i hipoglikemiczne. Niedojrzały owoc zawiera toksynę MCPG – niebezpieczną dla dzieci. Wyciąg z liczi może obniżać glikemię i wchodzić w interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi.
- syntetyczne i biologiczne
Lidokaina to szybko działający środek miejscowo znieczulający i przeciwarytmiczny, szeroko stosowany w medycynie, dostępny w różnych formach i wykorzystywany w wielu dziedzinach klinicznych.
- Liftonin-Xpress
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Ligilactobacillus salivarius to probiotyk naturalnie obecny w jamie ustnej i jelitach. Produkuje kwas mlekowy i bakteriocyny hamujące szkodliwe drobnoustroje. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na zdrowie dziąseł, redukcję płytki nazębnej i nieświeżego oddechu. Dostępny bez recepty jako suplement diety.
- surowce roślinne
Lignany to fitochemikalia z siemienia lnianego i sezamu przekształcane przez bakterie jelitowe w aktywne enterolignany. Badania łączą ich wyższe spożycie z niższym ryzykiem chorób serca i cukrzycy typu 2. Suplementy SDG 300–600 mg/dobę są dobrze tolerowane, ale osoby z nowotworami hormonozależnymi i kobiety w ciąży powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- surowce roślinne
Ligustr błyszczący (Ligustrum lucidum) to roślina stosowana w medycynie chińskiej jako tonik wątroby i odporności. Wyciąg z owoców zawiera triterpenoidy, irydoidy i flawonoidy. Badania przedkliniczne wskazują na działanie antyoksydacyjne i immunomodulujące, ale dowody kliniczne są ograniczone. Przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
- witaminy i minerały
Likopen to karotenoidowy antyoksydant z pomidorów i arbuzów – organizm go nie syntezuje. Przewyższa zdolnością neutralizacji wolnych rodników witaminę E dziesięciokrotnie. Badania oceniały go w kontekście zdrowia prostaty, serca i skóry; typowe dawki suplementacyjne to 6–45 mg dziennie.
- syntetyczne i biologiczne
Liksysenatyd to innowacyjny lek wspomagający kontrolę glikemii u dorosłych z cukrzycą typu 2, skuteczny zwłaszcza po posiłkach i stosowany samodzielnie lub z innymi terapiami przeciwcukrzycowymi.
- surowce roślinne
Lilia biała (Lilium candidum) to roślina bogata w śluz, saponiny i flawonoidy. Tradycyjnie stosowana zewnętrznie na oparzenia i stany zapalne, dziś ceniona w kosmetyce za właściwości antyoksydacyjne i łagodzące. Dane kliniczne są wstępne, a stosowanie w ciąży wymaga konsultacji.
- surowce roślinne
Wyciąg z lilii piaskowej (*Pancratium maritimum*) zawiera flawonoidy i polisacharydy śluzowe o właściwościach antyoksydacyjnych i nawilżających. Stosowany w kosmetyce – badanie na 16 osobach wykazało redukcję przebarwień po 12 tygodniach stosowania.
- surowce roślinne
Lilia tygrysia (Lilium lancifolium) zawiera saponiny, flawonoidy i polisacharydy badane pod kątem działania przeciwzapalnego, antyoksydacyjnego i uspokajającego. Tradycyjnie stosowana w medycynie chińskiej przy kaszlu, bezsenności i dolegliwościach kobiecych. Cebula jest jadalna dla ludzi, ale toksyczna dla kotów.
- surowce roślinne
Lilia wodna (Nymphaea spp.) jest bogata w flawonoidy, garbniki i alkaloidy. Wstępne badania wskazują na właściwości przeciwutleniające, hepatoprotekcyjne i hipoglikemiczne, lecz brak badań klinicznych na ludziach. Wymaga ostrożności w ciąży i przy lekach neurologicznych.
- surowce roślinne
Liliowiec rdzawy (Hemerocallis fulva) to roślina o bogatej historii w medycynie azjatyckiej. Zawiera flawonoidy, karotenoidy i saponiny, które wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne w badaniach przedklinicznych. Wyciąg z liliowca rdzawego stosowany jest również w kosmetyce.
- surowce roślinne
Limeta kwaśna (Citrus aurantifolia) to cytrus bogaty w witaminę C, limonin i flawonoidy. Badania laboratoryjne i na zwierzętach sugerują właściwości przeciwutleniające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Olejek ze skórki działa fotouczulająco, a sok może wpływać na metabolizm niektórych leków.
- syntetyczne i biologiczne
Limonen to terpen cytrusowy o właściwościach przeciwzapalnych, antyoksydacyjnych i wstępnie udokumentowanym potencjale onkoprotekcyjnym. Dawka do 2 g/dobę jest uznawana za bezpieczną; hamuje enzymy CYP450, co może nasilać działanie wielu leków.
- surowce roślinne
Limonka to owoc cytrusowy zawierający witaminę C, kwas cytrynowy, flawonoidy i limonene. Kwas cytrynowy pomaga ograniczać tworzenie się kamieni nerkowych, a witamina C wspiera odporność i wchłanianie żelaza. Olejek limonkowy może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami i nasilać fotowrażliwość.
- surowce roślinne
Kalamansi (Citrus × microcarpa) to filipiński owoc cytrusowy bogaty w witaminę C, D-limonene i flawonoidy. Badania laboratoryjne potwierdzają właściwości przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe; tradycyjnie stosowany przy kaszlu, przeziębieniu i pielęgnacji skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Limosilactobacillus fermentum to probiotyk naturalnie obecny w jelitach, produkujący kwas mlekowy i bakteriocyny, które wspierają równowagę mikrobioty, odporność i zdrowie pochwy. Najlepiej zbadane szczepy to CECT5716 i ME-3. Jest bezpieczny dla większości dorosłych; osoby z poważnymi niedoborami odporności powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.