Klacid

Klacid to lek zawierający klarytromycynę, antybiotyk z grupy makrolidów, który skutecznie zwalcza różnorodne zakażenia bakteryjne. Każda tabletka powlekana zawiera 250 mg klarytromycyny jako substancji czynnej. Lek dostępny jest wyłącznie na receptę i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza.

Klacid jest wskazany w leczeniu zakażeń wywołanych przez bakterie wrażliwe na klarytromycynę u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia. Lek skutecznie działa w następujących przypadkach:

Zakażenia dróg oddechowych

Klarytromycyna wykazuje skuteczność w leczeniu zakażeń górnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie gardła wywołane przez paciorkowce oraz zapalenie zatok. Lek stosuje się również w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, w tym zapaleniu oskrzeli i zapaleniu płuc. Dodatkowo Klacid jest skuteczny w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego.

Zakażenia skóry i tkanek miękkich

Lek znajduje zastosowanie w leczeniu różnorodnych zakażeń skóry, takich jak liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej oraz ropnie skórne.

Zakażenia jamy ustnej

Klacid skutecznie leczy zakażenia zębów i jamy ustnej, w tym ropień okołowierzchołkowy oraz zapalenie ozębnej.

Zakażenia wywołane przez prątki

Klarytromycyna wykazuje działanie przeciwko zakażeniom wywoływanym przez bakterie z rodzaju Mycobacterium, w tym rozsiane lub zlokalizowane zakażenia Mycobacterium avium, Mycobacterium intracellulare, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum oraz Mycobacterium kansasii.

Zapobieganie zakażeniom u pacjentów z HIV

U pacjentów zakażonych wirusem HIV z liczbą limfocytów CD4 równą lub mniejszą niż 100 komórek na milimetr sześcienny, Klacid jest wskazany do zapobiegania rozsianym zakażeniom wywołanym przez kompleks Mycobacterium avium.

Leczenie zakażenia Helicobacter pylori

U pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy i potwierdzonym zakażeniem bakterią Helicobacter pylori, Klacid stosuje się jednocześnie z lekami hamującymi wydzielanie soku żołądkowego oraz innym antybiotykiem w celu wyeliminowania tej bakterii.

Dawkowanie leku powinno być zawsze ustalone przez lekarza i dostosowane do rodzaju zakażenia oraz stanu pacjenta.

Zakażenia dróg oddechowych, skóry i ostre zapalenie ucha środkowego

Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: Zazwyczaj zalecana dawka to jedna tabletka 250 mg dwa razy na dobę, przyjmowana co dwanaście godzin. W przypadku ciężkich zakażeń lekarz może zwiększyć dawkę do 500 mg dwa razy na dobę. Leczenie trwa zwykle od pięciu do czternastu dni, przy czym w przypadku zapalenia płuc i zapalenia zatok może być wydłużone do sześciu-czternastu dni.

Dzieci do 12 lat: U młodszych dzieci zaleca się stosowanie klarytromycyny w postaci zawiesiny doustnej, ponieważ nie badano bezpieczeństwa stosowania tabletek powlekanych w tej grupie wiekowej.

Zakażenia zębów i jamy ustnej

Zalecana dawka to jedna tabletka 250 mg dwa razy na dobę przez około pięć dni.

Zakażenia wywołane przez prątki

W leczeniu zakażeń wywoływanych przez bakterie z rodzaju Mycobacterium zalecana dawka dla dorosłych wynosi 500 mg klarytromycyny dwa razy na dobę. Leczenie rozsianej postaci zakażenia kompleksem Mycobacterium avium u pacjentów z AIDS należy kontynuować tak długo, jak obserwuje się korzystne działanie kliniczne. Klarytromycynę w tych przypadkach stosuje się zawsze w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na prątki.

Zapobieganie zakażeniom MAC

W profilaktyce zakażeń kompleksem Mycobacterium avium zalecana dawka wynosi 500 mg dwa razy na dobę.

Eradykacja Helicobacter pylori

W leczeniu zakażenia Helicobacter pylori klarytromycynę podaje się przez siedem do czternastu dni w dawce 500 mg dwa razy na dobę, w skojarzeniu z innym odpowiednim antybiotykiem oraz inhibitorami pompy protonowej.

Pacjenci z niewydolnością nerek

U osób z zaburzeniami czynności nerek, gdy klirens kreatyniny wynosi poniżej 30 mililitrów na minutę, konieczne jest zmniejszenie dawki o połowę. Oznacza to przyjmowanie 250 mg raz na dobę lub w ciężkich zakażeniach 250 mg dwa razy na dobę. Leczenie nie powinno trwać dłużej niż czternaście dni.

Sposób przyjmowania

Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków, chociaż spożycie pokarmu bezpośrednio przed przyjęciem dawki może nieznacznie zwiększyć wchłanianie leku.

Istnieje szereg sytuacji, w których stosowanie Klacidu jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Nadwrażliwość

Nie należy stosować leku u osób z nadwrażliwością na klarytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.

Jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami

Klacid nie może być stosowany równocześnie z następującymi lekami: astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna. Jednoczesne przyjmowanie tych leków z klarytromycyną może spowodować wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym oraz groźne zaburzenia rytmu serca, w tym tachykardię komorową, migotanie komór i zaburzenia typu torsade de pointes.

Przeciwwskazane jest również jednoczesne podawanie z alkaloidami sporyszu (takimi jak ergotamina lub dihydroergotamina), ponieważ może to wywołać zatrucie sporyszem. Nie wolno również łączyć Klacidu z doustnymi postaciami midazolamu, lomitapidem, tikagrelorem, iwabradyną ani ranolazyną.

Statyny

Nie należy stosować klarytromycyny jednocześnie z lowastatyną lub symwastatyną ze względu na zwiększone ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy – groźnego dla życia uszkodzenia mięśni.

Kolchicyna

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z kolchicyną ze względu na możliwość nasilenia działania toksycznego tego leku.

Zaburzenia rytmu serca

Klacid nie może być stosowany u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie (zarówno wrodzonym, jak i nabytym) oraz u osób, które w przeszłości miały komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym zaburzenia typu torsade de pointes.

Zaburzenia elektrolitowe

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z hipokaliemią (zbyt niskim stężeniem potasu we krwi) lub hipomagnezemią (zbyt niskim stężeniem magnezu we krwi) ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.

Ciężka niewydolność wątroby z niewydolnością nerek

Nie należy stosować Klacidu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby współistniejącą z niewydolnością nerek.

Ciąża i karmienie piersią

Kobietom w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, lekarz nie powinien zalecać klarytromycyny bez dokładnej oceny, czy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Klarytromycyna przenika do mleka matki, dlatego należy zachować ostrożność podczas karmienia piersią.

Zaburzenia czynności wątroby

Klarytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu. Podczas stosowania leku notowano zaburzenia czynności wątroby, w tym zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz zapalenie wątroby. Pacjent powinien natychmiast przerwać przyjmowanie leku i zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów takich jak: brak łaknienia, żółtaczka, ciemna barwa moczu, świąd lub ból brzucha.

Biegunka związana z antybiotykiem

Stosowanie antybiotyków, w tym klarytromycyny, może prowadzić do biegunki wywołanej przez bakterię Clostridioides difficile. Nasilenie tego powikłania może być różne – od lekkiej biegunki po zagrażające życiu zapalenie okrężnicy. Należy pamiętać, że objawy mogą pojawić się nawet ponad dwa miesiące po zakończeniu leczenia antybiotykiem.

Zaburzenia słuchu

W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na uszkodzenie słuchu lub błędnika po zakończeniu leczenia, zaleca się przeprowadzenie kontroli u specjalisty.

Zdarzenia sercowo-naczyniowe

U pacjentów leczonych makrolidami, w tym klarytromycyną, obserwowano wydłużenie odstępu QT oraz zaburzenia rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobą tętnic wieńcowych, ciężką niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia serca lub bradykardią. Należy również uważać u pacjentów przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT.

Interakcje z innymi lekami

Klarytromycyna wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania z benzodiazepinami (takimi jak triazolam czy midazolam), doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi i insuliną (ze względu na ryzyko hipoglikemii), doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (konieczność częstszej kontroli współczynnika INR), antagonistami wapnia oraz itrakonazolem.

Zapalenie płuc

Ze względu na rosnącą oporność bakterii Streptococcus pneumoniae na makrolidy, przed przepisaniem klarytromycyny w leczeniu pozaszpitalnego zapalenia płuc zaleca się wykonanie badania wrażliwości na antybiotyki.

Zakażenia skóry

Zakażenia skóry i tkanek miękkich są najczęściej wywoływane przez bakterie Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes, które mogą być oporne na makrolidy. Dlatego ważne jest wykonanie badania wrażliwości przed rozpoczęciem leczenia.

Reakcje nadwrażliwości

W przypadku wystąpienia ciężkich ostrych reakcji nadwrażliwości, takich jak anafilaksja czy ciężkie skórne działania niepożądane (ostra uogólniona osutka krostkowa, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Substancje pomocnicze

Lek zawiera żółcień chinolinową, która u osób wrażliwych może wywoływać reakcje alergiczne. Produkt zawiera również niewielkie ilości sodu (3,4 mg w jednej tabletce), co praktycznie nie ma znaczenia dla osób na diecie niskosodowej.

Jak każdy lek, Klacid może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i są zazwyczaj łagodne.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą: bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Te objawy są zazwyczaj łagodne i przemijające.

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Mogą wystąpić różnorodne dolegliwości ze strony układu trawiennego, takie jak zaburzenia trawienia, zapalenie żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, suchość w jamie ustnej, odbijanie, wzdęcia, zaparcia oraz przebarwienie języka i zębów.

Zaburzenia układu nerwowego

Niektórzy pacjenci mogą doświadczać bólów głowy, zawrotów głowy, zaburzeń smaku, drgawek, utraty świadomości, drżenia, zaburzeń koordynacji ruchowej oraz zaburzeń węchu. Mogą pojawić się również zaburzenia lękowe, bezsenność, koszmary senne, splątanie, dezorientacja, omamy, stany psychotyczne oraz depersonalizacja.

Zaburzenia słuchu

Klarytromycyna może powodować zaburzenia słuchu, w tym głuchotę (zazwyczaj przemijającą po odstawieniu leku) oraz szumy uszne i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.

Zaburzenia serca i naczyń

Mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, tachykardia komorowa, migotanie komór oraz zaburzenia typu torsade de pointes. Notowano również zawał mięśnia sercowego, krwotok oraz zmiany w zapisie EKG.

Zaburzenia krwi

Lek może powodować zmniejszenie liczby białych krwinek (leukopenia), zmniejszenie liczby neutrofili (neutropenia), zmniejszenie liczby płytek krwi (trombocytopenia) oraz zwiększenie liczby eozynofili (eozynofilia). W rzadkich przypadkach może wystąpić agranulocytoza (bardzo niski poziom granulocytów).

Reakcje skórne

Mogą pojawić się różnorodne reakcje skórne, takie jak wysypka, nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi oraz ostra uogólniona osutka krostkowa. Rzadko może wystąpić trądzik.

Zaburzenia wątroby

Klarytromycyna może powodować zaburzenia czynności wątroby, w tym zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby (hepatocelularne lub cholestatyczne), żółtaczkę hepatocelularną oraz w rzadkich przypadkach niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu.

Zaburzenia nerek

Mogą wystąpić zaburzenia czynności nerek, w tym niewydolność nerek oraz śródmiąższowe zapalenie nerek.

Inne działania niepożądane

Do innych możliwych działań niepożądanych należą: zakażenia, w tym zakażenia grzybicze i nadkażenia, reakcje alergiczne (od łagodnych do ciężkich), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia u osób z cukrzycą, brak łaknienia, utrata apetytu), ból mięśni, osłabienie mięśni, zapalenie mięśni, zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi, zmiany barwy moczu oraz gorączka.

Rabdomioliza

W przypadku jednoczesnego stosowania klarytromycyny ze statynami notowano przypadki rabdomiolizy – ciężkiego uszkodzenia mięśni mogącego prowadzić do niewydolności nerek.

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów, szczególnie jeśli są one nasilone lub długotrwałe, należy skontaktować się z lekarzem. Jeśli wystąpią objawy ciężkiej reakcji alergicznej (obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności w oddychaniu), należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Klacid należy przechowywać w temperaturze poniżej 30 stopni Celsjusza, w suchym miejscu, chronić od światła. Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Każda tabletka powlekana Klacid zawiera 250 mg klarytromycyny jako substancji czynnej. Lek zawiera również substancje pomocnicze: kroskarmelozę sodową, celulozę mikrokrystaliczną, skrobię żelowaną, krzemionkę koloidalną bezwodną, powidон, kwas stearynowy, magnezu stearynian, talk oraz żółcień chinolinową. Otoczka tabletki składa się z hypromelozy, hydroksypropylocelozy, glikolu propylenowego, sorbitanu monooleinianu, tytanu dwutlenku, waniliny, kwasu sorbinowego oraz żółcieni chinolinowej.

Tabletki Klacid mają kształt owalny i żółtą barwę nadaną przez żółcień chinolinową, która u osób wrażliwych może powodować reakcje alergiczne.

Klarytromycyna, substancja czynna leku Klacid, jest półsyntetyczną pochodną erytromycyny A należącą do grupy antybiotyków makrolidowych. Działa przeciwbakteryjnie, przyłączając się do podjednostek 50S rybosomów w komórkach bakterii i hamując w ten sposób syntezę białek, co uniemożliwia bakteriom dalszy wzrost i namnażanie się.

Spektrum działania

Klarytromycyna wykazuje skuteczność wobec szerokiego spektrum bakterii tlenowych i beztlenowych, zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Minimalne stężenie hamujące klarytromycyny jest około dwa razy mniejsze niż erytromycyny, co oznacza jej większą skuteczność.

Lek działa szczególnie silnie na bakterie wywołujące zakażenia dróg oddechowych, takie jak Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis oraz Legionella pneumophila. Jest również skuteczny wobec bakterii wywołujących zakażenia skóry (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes) oraz bakterii atypowych, takich jak Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia pneumoniae.

Klarytromycyna wykazuje także silne działanie bakteriobójcze na Helicobacter pylori – bakterię odpowiedzialną za wiele przypadków choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Lek jest również aktywny wobec prątków z rodzaju Mycobacterium, w tym kompleksu Mycobacterium avium.

Metabolit aktywny

W organizmie człowieka klarytromycyna jest przekształcana w aktywny metabolit – 14-hydroksyklarytromycynę, która również wykazuje działanie przeciwbakteryjne. Metabolit ten działa na większość bakterii z podobną lub nieco mniejszą mocą niż klarytromycyna, a na bakterię Haemophilus influenzae działa nawet dwukrotnie silniej. Oba związki działają addycyjnie lub synergicznie, wzmacniając skuteczność leczenia.

Wchłanianie i dystrybucja

Po podaniu doustnym klarytromycyna dobrze i szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Jej dostępność biologiczna wynosi około 50 procent. Spożycie posiłku bezpośrednio przed przyjęciem leku zwiększa wchłanianie o około 25 procent, jednak ta różnica ma niewielkie znaczenie kliniczne, dlatego lek można przyjmować zarówno z jedzeniem, jak i na czczo.

Klarytromycyna dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych. Stężenie leku w tkankach, takich jak migdałki podniebienne czy płuca, jest kilkakrotnie wyższe niż we krwi, co zapewnia skuteczne działanie w miejscu zakażenia. Lek wiąże się z białkami osocza w około 70 procentach.

Metabolizm i wydalanie

Klarytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie. Po pojedynczej dawce 250 mg około 38 procent leku jest wydalane z moczem, a około 40 procent z kałem. Okres półtrwania klarytromycyny wynosi od 3 do 4 godzin po standardowej dawce, a jej aktywnego metabolitu od 5 do 6 godzin. Po podaniu większych dawek (500 mg dwa razy na dobę) okres półtrwania wydłuża się.