Furazek

Furazek to lek przeciwbakteryjny w postaci tabletek, który zawiera 100 mg substancji czynnej zwanej furazydyną (wcześniej stosowana nazwa to furagina). Jest to pochodna nitrofuranu – związku chemicznego o właściwościach zwalczających bakterie. Każda tabletka ma charakterystyczny żółty lub żółto-pomarańczowy kolor, jest okrągła i posiada linię podziału, dzięki której można ją podzielić na dwie równe części, co ułatwia dostosowanie dawki.

Furazek jest przeznaczony do leczenia niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych. Najczęściej stosuje się go w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterię Escherichia coli, która jest głównym sprawcą tego typu infekcji. Lek jest szczególnie przydatny u kobiet, które borykają się z nawracającymi zakażeniami układu moczowego.

Warto wiedzieć, że dolne drogi moczowe to pęcherz moczowy i cewka moczowa. Zakażenia w tym obszarze objawiają się zwykle częstym i bolesnym oddawaniem moczu, uczuciem parcia na pęcherz oraz dyskomfortem w dolnej części brzucha.

Furazydyna zawarta w leku Furazek działa poprzez zakłócanie podstawowych procesów życiowych bakterii. Po dostaniu się do komórki bakteryjnej, substancja ta jest przekształcana przez specjalne bakteryjne białka zwane flawoproteinami. Powstałe w ten sposób aktywne formy furazydyny atakują bakteryjne białka i kwasy nukleinowe (DNA i RNA), które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania bakterii. W efekcie bakterie nie mogą się rozmnażać i wytwarzać białek potrzebnych do życia, co prowadzi do ich eliminacji.

Furazek działa najskuteczniej w lekko kwaśnym środowisku, jakie panuje w moczu. W środowisku zasadowym jego działanie jest słabsze, dlatego podczas leczenia nie należy nadmiernie alkalizować moczu.

Furazek jest skuteczny przeciwko wielu rodzajom bakterii. Zwalcza bakterie Gram-ujemne, do których należą między innymi większość szczepów Escherichia coli (pałeczka okrężnicy), a także wiele szczepów Klebsiella, Enterobacter i Citrobacter. Działa również na bakterie Gram-dodatnie, w tym wiele szczepów gronkowców (Staphylococcus) oraz paciorkowców kałowych (Enterococcus faecalis).

Należy pamiętać, że niektóre bakterie są naturalnie oporne na działanie furazydyny. Należą do nich między innymi Pseudomonas, Proteus, Serratia i Acinetobacter.

Dawkowanie leku zależy od wieku pacjenta oraz rodzaju zakażenia. Furazek należy zawsze przyjmować podczas posiłków, popijając dużą ilością płynów. Zaleca się również stosowanie diety bogatej w białko.

Dorośli

Standardowe leczenie zakażeń:

• Pierwszego dnia: 400 mg na dobę podzielone na 4 dawki (po 100 mg co kilka godzin).
• W następne dni: 300 mg na dobę podzielone na 3 dawki.
• Leczenie trwa zazwyczaj od 7 do 10 dni.
• W razie potrzeby można powtórzyć leczenie po upływie 10-15 dni.

Nawracające zakażenia układu moczowego u kobiet:

Jeśli w ciągu ostatnich 12 miesięcy wystąpiły przynajmniej 3 epizody zakażenia układu moczowego, stosuje się Furazek w dawce 100 mg na noc przez okres od 6 do 12 miesięcy jako leczenie zapobiegawcze.

Dzieci i młodzież

Furazek można podawać dzieciom od 2. roku życia. Dawka jest ustalana na podstawie masy ciała dziecka i wynosi 5-7 mg na kilogram masy ciała na dobę, podzielona na 2 dawki. Leczenie trwa 7-8 dni. W razie potrzeby można je powtórzyć po upływie 10-15 dni.

Jeśli dziecko ma trudności z połykaniem tabletek, można je rozkruszyć i zawiesić w mleku. U dzieci poniżej 2. roku życia dawkę powinien ustalić lekarz. Należy zachować ostrożność u małych dzieci ze względu na ryzyko zadławienia.

Co zrobić, gdy pominie się dawkę?

Jeśli zapomni się przyjąć jedną lub kilka dawek leku, należy kontynuować leczenie, przyjmując wcześniej ustalone dawki. Nie należy podwajać dawki w celu uzupełnienia pominiętej.

Istnieje szereg sytuacji, w których stosowanie Furazeku jest bezwzględnie zabronione:

• Uczulenie na furazydynę, inne pochodne nitrofuranu lub którykolwiek składnik leku.
• Pierwszy trymestr ciąży (pierwsze 12 tygodni).
• Donoszona ciąża (od 38. tygodnia) i okres porodu – ze względu na ryzyko niedokrwistości hemolitycznej u noworodka.
• Dzieci w wieku do 3 miesięcy.
• Niewydolność nerek (gdy klirens kreatyniny jest poniżej 60 ml/min lub stężenie kreatyniny w surowicy jest podwyższone).
• Rozpoznana polineuropatia, na przykład cukrzycowa (uszkodzenie nerwów obwodowych).
• Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (enzymu potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania czerwonych krwinek).

Przed rozpoczęciem stosowania Furazeku należy poinformować lekarza o wszystkich swoich schorzeniach. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących przypadkach:

Zaburzenia neurologiczne

Furazydyna może powodować rozwój polineuropatii (uszkodzenia nerwów obwodowych), szczególnie u osób chorych na cukrzycę. Jeśli pojawią się pierwsze objawy neuropatii, takie jak mrowienie, drętwienie czy uczucie palenia w kończynach, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Reakcje płucne

U pacjentów leczonych pochodnymi nitrofuranu mogą wystąpić ostre, podostre lub przewlekłe reakcje płucne. Objawiają się one gorączką, dreszczami, kaszlem, bólami w klatce piersiowej, dusznością i zmianami w badaniach obrazowych płuc. Przewlekłe reakcje (w tym zwłóknienie płuc) mogą wystąpić zwłaszcza u osób w podeszłym wieku przyjmujących lek dłużej niż 6 miesięcy. W razie wystąpienia jakichkolwiek objawów ze strony układu oddechowego, należy natychmiast przerwać stosowanie leku.

Zaburzenia czynności wątroby

Rzadko mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby, w tym żółtaczka cholestatyczna i przewlekłe zapalenie wątroby. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek objawów wskazujących na problemy z wątrobą (ожółknięcie skóry lub oczu, ciemny mocz, jasny stolec, świąd skóry), należy natychmiast przerwać leczenie.

Długotrwałe stosowanie

Podczas długotrwałego stosowania Furazeku należy regularnie kontrolować morfologię krwi oraz parametry czynności nerek i wątroby.

Inne uwagi

• Należy unikać spożywania alkoholu w trakcie terapii furazydyną.
• Furazek może wpływać na wyniki oznaczeń glukozy w moczu wykonywanych niektórymi metodami.
• Pacjenci z nietolerancją laktozy powinni skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem leku, ponieważ każda tabletka zawiera 123 mg laktozy jednowodnej.

Ciąża

Furazek nie powinien być stosowany w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. W trzecim trymestrze należy zachować szczególną ostrożność. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w donoszonej ciąży (od 38. tygodnia) i w okresie porodu, ponieważ może wywołać niedokrwistość hemolityczną u noworodka.

Karmienie piersią

Furazydyna przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie należy stosować leku w okresie karmienia piersią.

Płodność

Badania doświadczalne i obserwacje kliniczne wskazują, że nitrofurany mogą niekorzystnie wpływać na funkcje jąder. Może zmniejszyć się ogólna ilość plemników i ejakulatu, a także ruchliwość plemników. Mogą pojawić się również zmiany w morfologii plemników.

Furazek może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może wpływać na skuteczność leczenia lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym:

• Chloramfenikol, rystomicyna, lewomicetyna, sulfonamidy: Nie należy łączyć z furazydyną ze względu na ryzyko zahamowania czynności układu krwiotwórczego.
• Kwas nalidyksowy i inne pochodne chinolonowe: Nie należy stosować jednocześnie z furazydyną, ponieważ zazwyczaj obserwuje się ich antagonizm (zmniejszenie skuteczności).
• Antybiotyki aminoglikozydowe i tetracykliny: Nasilają działanie przeciwbakteryjne furazydyny.
• Leki urykozuryczne (probenecyd, sulfinpirazon): Mogą powodować kumulację furazydyny w organizmie, zwiększając jej toksyczność i zmniejszając skuteczność.
• Leki alkalizujące zawierające trójkrzemian magnezu: Hamują wchłanianie furazydyny i zmniejszają jej aktywność przeciwbakteryjną.
• Atropina: Spowalnia wchłanianie furazydyny, choć ogólna ilość wchłoniętej substancji pozostaje bez zmian.
• Leki zobojętniające sok żołądkowy: Hamują wchłanianie furazydyny.
• Witaminy z grupy B: Zwiększają wchłanianie furazydyny.

Jak każdy lek, Furazek może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęstsze objawy niepożądane to nudności (8% pacjentów), bóle głowy (6%) i nadmierne oddawanie gazów (1,5%).

Inne możliwe działania niepożądane obejmują:

Ze strony układu nerwowego:

• Zawroty głowy.
• Senność.
• Zaburzenia widzenia.
• Neuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów), która może być ostra lub nieodwracalna.

Ze strony układu oddechowego:

• Ostre, podostre i przewlekłe reakcje z nadwrażliwości.
• Gorączka, dreszcze, kaszel, bóle w klatce piersiowej, duszność.
• Zwłóknienie płuc i rozsiane śródmiąższowe zapalenie płuc (zwłaszcza u osób starszych).

Ze strony układu pokarmowego:

• Zaparcia, biegunka.
• Objawy dyspeptyczne (niestrawność).
• Bóle brzucha, wymioty.
• Zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki.
• Rzekomobłoniaste zapalenie jelit.

Ze strony skóry:

• Łysienie.
• Złuszczające zapalenie skóry.
• Rumień wielopostaciowy.
• Zespół Stevensa-Johnsona (ciężka reakcja alergiczna).
• Świąd, pokrzywka, wysypka.

Ze strony krwi:

• Sinica wskutek methemoglobinemii.
• U osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej może wystąpić niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna.

Ze strony wątroby:

• Objawy polekowego zapalenia wątroby.
• Żółtaczka cholestatyczna.
• Martwica miąższu wątroby.

Inne:

• Gorączka, dreszcze, złe samopoczucie.
• Obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja.
• Skurcze i bóle mięśni.
• Zakażenia drobnoustrojami opornymi na furazydynę (najczęściej bakterie z rodzaju Pseudomonas lub grzyby z rodzaju Candida).

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych lub objawów ze strony układu oddechowego konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania leku.

Brak jest danych dotyczących przypadków zatruć furazydyną. Objawy toksyczne są możliwe u osób z zaburzeniami czynności nerek. W razie przedawkowania mogą wystąpić bóle głowy, zawroty głowy, reakcje alergiczne, nudności, wymioty oraz niedokrwistość.

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Zaleca się płukanie żołądka oraz dożylne podanie płynów. Może być konieczne przeprowadzenie badania morfologii krwi, badań laboratoryjnych czynności wątroby oraz monitorowanie czynności płuc. W ciężkich przypadkach może być potrzebna hemodializa.

Furazek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. U niektórych pacjentów mogą wystąpić zawroty głowy, senność lub zaburzenia widzenia, które mogą utrudniać bezpieczne prowadzenie pojazdów. Jeśli wystąpią takie objawy, należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Furazek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Nie ma specjalnych wymagań dotyczących temperatury przechowywania. Okres ważności wynosi 2 lata. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Substancją czynną leku jest furazydyna w ilości 100 mg w jednej tabletce.

Substancje pomocnicze to:

• Laktoza jednowodna (123 mg).
• Celuloza mikrokrystaliczna krzemowana (98% celulozy mikrokrystalicznej i 2% krzemionki koloidalnej bezwodnej).
• Magnezu stearynian.
• Krzemionka koloidalna bezwodna.
• Karboksymetyloskrobia sodowa (typ A).

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym objawy niewymienione w tym opisie, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309. Zgłoszenia można również dokonać za pośrednictwem strony internetowej: https://smz.ezdrowie.gov.pl