Metronidazol

Metronidazol w postaci maści to specjalistyczny preparat przeznaczony do leczenia różnych schorzeń jamy ustnej i zębów. Jest to jednorodna, przeświecająca biała masa z odcieniem jasnożółtym, która zawiera 100 mg metronidazolu w każdym gramie maści. Produkt ten jest szczególnie skuteczny w walce z bakteriami beztlenowymi, które często odpowiadają za trudne do wyleczenia infekcje w jamie ustnej.

Metronidazol to lek chemioterapeutyczny z grupy pochodnych 5-nitroimidazolu. Jego działanie polega na przenikaniu do wnętrza komórki bakteryjnej, gdzie następuje specjalny proces chemiczny – redukcja grupy nitrowej. Po tej zmianie, zmodyfikowany metronidazol jest intensywniej pobierany przez bakterię, co prowadzi do uszkodzenia jej materiału genetycznego (DNA) i zahamowania produkcji kwasów nukleinowych. W efekcie bakteria ginie.

Ważną cechą metronidazolu jest jego selektywność działania – działa głównie na bakterie beztlenowe, które są w stanie go uaktywnić. Bakterie tlenowe nie są przez niego uszkadzane, ponieważ nie mogą go odpowiednio przetworzyć. Dodatkowo, metronidazol wykazuje działanie przeciwzapalne, co przyspiesza proces gojenia.

Lek skutecznie eliminuje szeroki zakres bakterii beztlenowych, w tym pałeczki Bacteroides (nawet te oporne na klindamycynę), Fusobacterium, Eubacterium, laseczki Clostridium oraz różne rodzaje ziarniaków beztlenowych. Oporność bakterii na metronidazol występuje rzadko.

Maść z metronidazolem jest przeznaczona do stosowania w następujących sytuacjach:

Leczenie endodontyczne zgorzeli miazgi

Zgorzel miazgi to stan, w którym dochodzi do obumarcia tkanki nerwowej wewnątrz zęba. Metronidazol w postaci maści wprowadza się do kanału korzeniowego jako wkładkę czasową między wizytami u dentysty, co pomaga zwalczyć infekcję bakteryjną.

Zaawansowane zapalenie przyzębia

W przypadkach zapalenia przyzębia, które nie poddają się standardowemu leczeniu, maść stosuje się jako uzupełnienie podstawowej terapii (skalingu, czyli usuwania kamienia nazębnego). Pomaga to opanować trudną do wyleczenia infekcję bakteryjną.

Ropnie przyzębne

Ropień przyzębny to schorzenie polegające na gromadzeniu się ropy w okolicy zęba. Po odbarczeniu ropnia, czyli usunięciu ropy, maść wprowadza się do powstałej kieszonki dziąsłowej, co wspomaga proces gojenia.

Wrzodziejące zapalenie dziąseł

Jest to ciężka postać zapalenia dziąseł charakteryzująca się powstawaniem wrzodów. Maść pomaga zwalczyć infekcję i przyspiesza regenerację tkanek.

Sposób stosowania maści zależy od rodzaju schorzenia:

W leczeniu zgorzeli miazgi zęba

Maść wprowadza się specjalną igłą (igłą Lentulo) do oczyszczonego i osuszonego kanału korzeniowego. W przypadku ostrego stanu zapalnego opatrunek należy zmieniać codziennie, aż do momentu ustąpienia objawów. W stanach przewlekłych opatrunek można pozostawić na okres od 2 do 3 dni, jednak nie dłużej niż 5 do 7 dni.

W leczeniu zaawansowanego zapalenia przyzębia

Maść stosuje się jako uzupełnienie podstawowego leczenia polegającego na usunięciu kamienia nazębnego. Należy delikatnie smarować dziąsła preparatem dwa razy dziennie.

W leczeniu ropni przyzębnych

Po odbarczeniu ropnia przez dentystę, maść wprowadza się miejscowo do powstałej patologicznej kieszonki dziąsłowej. Następnie prowadzi się leczenie przyczynowe mające na celu usunięcie źródła infekcji.

We wrzodziejącym zapaleniu dziąseł

Dziąsła należy delikatnie smarować maścią od 2 do 3 razy dziennie. Po upływie 3 do 5 dni od rozpoczęcia leczenia przeprowadza się sanację jamy ustnej, czyli kompleksowe oczyszczenie i leczenie wszystkich ognisk chorobowych.

Kiedy nie należy stosować maści?

W leczeniu endodontycznym (leczeniu kanałowym) nie odnotowano przeciwwskazań do stosowania preparatu. Jednak w leczeniu chorób przyzębia nie należy stosować maści w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość na metronidazol lub inne składniki preparatu. Jeśli kiedykolwiek wystąpiła u Ciebie reakcja alergiczna po zastosowaniu metronidazolu, poinformuj o tym dentystę.
• Ciąża i karmienie piersią. Metronidazol przenika przez łożysko do organizmu dziecka oraz do mleka kobiecego, dlatego nie powinien być stosowany w tym okresie.
• Kacheksja, szczególnie u dzieci i osób starszych. Kacheksja to stan skrajnego wycieńczenia organizmu, w którym stosowanie metronidazolu może być niebezpieczne.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

Ze względu na to, że bakterie mogą z czasem uodparniać się na działanie metronidazolu, lek należy stosować przez krótki okres – zazwyczaj od 7 do 10 dni. Dłuższe stosowanie powinno odbywać się wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza dentysty.

Ciąża i karmienie piersią

Chociaż nie ma udokumentowanych przypadków szkodliwego działania metronidazolu stosowanego miejscowo w leczeniu chorób zębów i przyzębia u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, z ostrożności nie zaleca się stosowania tego preparatu. Wynika to z możliwości przenikania leku przez łożysko oraz do mleka kobiecego.

Jak każdy lek, metronidazol w postaci maści może powodować działania niepożądane, chociaż występują one rzadko przy stosowaniu miejscowym. Najczęściej zgłaszanymi objawami są:

• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Mogą wystąpić nudności, wymioty lub bóle brzucha. Objawy te pojawiają się niekiedy po zastosowaniu maści w leczeniu chorób przyzębia.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy po zastosowaniu maści, poinformuj o tym swojego dentystę lub lekarza.

Przy stosowaniu metronidazolu w postaci maści nie stwierdzono istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Oznacza to, że możesz bezpiecznie stosować inne leki podczas leczenia maścią z metronidazolem.

Metronidazol stosowany miejscowo w leczeniu endodontycznym i na błonę śluzową jamy ustnej może się wchłaniać w niewielkim stopniu. Gdy już dostanie się do organizmu, jest metabolizowany (przetwarzany) w wątrobie z wytworzeniem kilku produktów przemiany. Głównie wydala się z moczem (około 80% przyjętej dawki) i kałem (około 15%). Zazwyczaj po dwóch dobach od podania leku nie stwierdza się go już we krwi.

Ważną cechą metronidazolu jest to, że dobrze rozpuszcza się w tłuszczach, dzięki czemu skutecznie przenika do tkanek i płynów ustrojowych. Wiąże się w niewielkim stopniu z białkami krwi (do 20%).

Podczas stosowania w leczeniu kanałowym, metronidazol pozostaje w jamie zęba i nie przenika do tkanek przyzębia wierzchołkowego (poza otwór wierzchołkowy korzenia), co znacznie zmniejsza ryzyko działań ogólnoustrojowych.

Aby zachować pełną skuteczność preparatu, należy przestrzegać następujących zasad przechowywania:

• Przechowuj tubę szczelnie zamkniętą.
• Przechowuj w lodówce w temperaturze od 2°C do 8°C. Nie zamrażaj preparatu.
• Przechowuj w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Okres ważności wynosi 2 lata. Nie stosuj preparatu po upływie terminu ważności widniejącego na opakowaniu.

Substancją czynną preparatu jest metronidazol w ilości 100 mg w każdym gramie maści.

Substancje pomocnicze to: makrogol 400, makrogol 4000 oraz alkohol cetostearylowy. Składniki te tworzą odpowiednią konsystencję maści i ułatwiają jej aplikację.

Metronidazol w postaci maści jest lekiem bezpiecznym przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami lekarza dentysty. Ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych jest znacznie mniejsze niż podczas stosowania metronidazolu w postaci tabletek czy zastrzyków.

Nie odnotowano żadnego przypadku przedawkowania preparatu. Nawet w przypadku przypadkowego zastosowania większej ilości maści, pojawienie się działania toksycznego jest mało prawdopodobne, szczególnie przy stosowaniu w kanale korzeniowym.

Maść z metronidazolem nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, możesz więc normalnie funkcjonować po jej zastosowaniu.