Zylena

Zylena to nowoczesny lek przeciwpsychotyczny zawierający olanzapinę w dawce 15 mg. Charakteryzuje się unikalną postacią – tabletki ulegają rozpadowi bezpośrednio w jamie ustnej, co znacznie ułatwia przyjmowanie leku. Nie trzeba ich popijać wodą, choć można je również rozpuścić w płynie przed podaniem. Tabletka ma jasnożółte zabarwienie, okrągły kształt i jest oznaczona literą „D”.

Lek przeznaczony jest przede wszystkim dla osób zmagających się z schizofrenią. Zylena skutecznie łagodzi zarówno objawy pozytywne (takie jak omamy czy urojenia), jak i negatywne tej choroby. Może być stosowana zarówno w początkowej fazie leczenia, jak i długotrwale – w celu utrzymania poprawy stanu zdrowia.

Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu epizodów manii o średnim i ciężkim nasileniu. Jeśli podczas leczenia epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na olanzapinę, można kontynuować terapię w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej.

Każda tabletka Zylena 15 mg zawiera 15 mg olanzapiny jako substancję czynną. Wśród substancji pomocniczych znajduje się między innymi aspartam (1,125 mg na tabletkę), który jest źródłem fenyloalaniny. Ta informacja jest szczególnie ważna dla osób z fenyloketonurią – rzadką chorobą genetyczną, w której fenyloalanina gromadzi się w organizmie.

Pozostałe substancje pomocnicze to celuloza mikrokrystaliczna, krospowidon, stearynian magnezu oraz aromat pomarańczowy, który nadaje tabletce przyjemny smak.

Dawkowanie leku powinien zawsze ustalić lekarz, uwzględniając indywidualną sytuację pacjenta. W przypadku schizofrenii zalecana dawka początkowa wynosi zazwyczaj 10 mg na dobę. W epizodzie manii dawka początkowa to 15 mg na dobę w monoterapii lub 10 mg na dobę, jeśli lek jest stosowany łącznie z innymi preparatami. W zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej zalecana dawka początkowa to 10 mg na dobę.

W zależności od odpowiedzi organizmu i stanu klinicznego, lekarz może dostosować dawkę w zakresie od 5 do 20 mg na dobę. Zwiększanie dawki powinno następować stopniowo, nie częściej niż raz na dobę. Podobnie, przy zakończeniu terapii zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki leku.

Sposób podawania

Tabletkę należy umieścić w jamie ustnej, gdzie szybko ulega rozproszeniu w ślinie i można ją łatwo połknąć. Alternatywnie, tuż przed podaniem można rozpuścić tabletkę w szklance wody, soku pomarańczowego, soku jabłkowego, mleka lub kawy. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków, ponieważ pokarm nie wpływa na jego wchłanianie.

Szczególne grupy pacjentów

U osób w wieku 65 lat i starszych często rozważa się zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg na dobę). Podobnie, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki początkowej. Osoby palące mogą wymagać wyższych dawek ze względu na szybszy metabolizm leku.

Leku nie można stosować w przypadku nadwrażliwości na olanzapinę lub którykolwiek składnik preparatu. Przeciwwskazaniem jest również jaskra z wąskim kątem przesączania lub ryzyko jej wystąpienia.

Zylena wymaga szczególnej ostrożności w wielu sytuacjach klinicznych. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem – w tej grupie odnotowano zwiększoną śmiertelność oraz częstsze występowanie zdarzeń naczyniowo-mózgowych, takich jak udar.

Cukrzyca i zaburzenia metaboliczne

Podczas stosowania olanzapiny może wystąpić hiperglikemia (podwyższony poziom cukru we krwi) lub rozwinąć się cukrzyca. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia, po 12 tygodniach terapii i następnie raz w roku należy wykonywać pomiar stężenia glukozy we krwi. Szczególnie ważne jest obserwowanie pacjentów pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, zwiększony apetyt czy osłabienie.

Lek może również powodować niekorzystne zmiany w poziomie lipidów (cholesterolu i triglicerydów). Zaleca się regularne badania – przed rozpoczęciem leczenia, po 12 tygodniach, a następnie co 5 lat.

Zwiększenie masy ciała

Bardzo częstym działaniem niepożądanym jest przyrost masy ciała. Należy regularnie kontrolować wagę – przed rozpoczęciem terapii, w 4., 8. i 12. tygodniu leczenia, a następnie raz na kwartał.

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Rzadko może wystąpić złośliwy zespół neuroleptyczny – stan zagrażający życiu, objawiający się bardzo wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego. W przypadku podejrzenia tego zespołu należy natychmiast odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne.

Inne istotne ostrzeżenia

Ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca (zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT), zaburzeniami czynności wątroby, w przypadku niskiej liczby białych krwinek, u osób z napadami padaczkowymi w wywiadzie oraz u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego czy niedrożnością porażenną jelit.

Niektóre leki mogą wpływać na metabolizm olanzapiny. Fluwoksamina (lek przeciwdepresyjny) znacząco zwiększa stężenie olanzapiny we krwi – w takim przypadku może być konieczne zmniejszenie dawki Zyleny. Podobnie działa cyprofloksacyna (antybiotyk).

Z kolei karbamazepina oraz palenie tytoniu przyspieszają metabolizm olanzapiny, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia we krwi. U osób palących może być konieczne zwiększenie dawki leku.

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Zyleny z alkoholem lub innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Nie zaleca się łączenia olanzapiny z lekami stosowanymi w chorobie Parkinsona u pacjentów z otępieniem.

Doświadczenie dotyczące stosowania olanzapiny u kobiet w ciąży jest ograniczone. Lek powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Kobiety planujące ciążę lub będące w ciąży powinny poinformować o tym lekarza.

Noworodki, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne w trzecim trymestrze ciąży, mogą wykazywać objawy odstawienne lub pozapiramidowe po urodzeniu. Należy starannie obserwować stan takich dzieci.

Olanzapina przenika do mleka matki. Nie zaleca się karmienia piersią podczas przyjmowania Zyleny.

Jak każdy lek, Zylena może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób)

• Senność.
• Zwiększenie masy ciała – często znaczące, wymagające regularnej kontroli.
• Zwiększenie stężenia prolaktyny w osoczu.

Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 do 10 osób na 100)

• Zmiany w wynikach badań krwi – eozynofilia, leukopenia, neutropenia.
• Zaburzenia metaboliczne – zwiększenie stężenia cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zwiększony apetyt.
• Zawroty głowy.
• Objawy pozapiramidowe – akatyzja (uczucie niepokoju ruchowego), parkinsonizm (sztywność, spowolnienie ruchów), dyskineza (mimowolne ruchy).
• Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała).
• Działanie przeciwcholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia.
• Przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.
• Wysypka, zmęczenie, gorączka, ból stawów, obrzęki.

Niezbyt częste i rzadkie działania niepożądane

Mogą wystąpić również działania niepożądane o mniejszej częstości, takie jak:

• Rozwój lub nasilenie cukrzycy, sporadycznie z kwasicą ketonową lub śpiączką.
• Napady drgawek – głównie u osób z padaczką lub czynnikami ryzyka w wywiadzie.
• Dystonia (mimowolne skurcze mięśni), późna dyskineza.
• Zaburzenia rytmu serca, bradykardia, wydłużenie odstępu QTc.
• Zakrzep z zatorami (zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej).
• Zapalenie trzustki, zapalenie wątroby.
• Zaburzenia oddawania moczu – nietrzymanie lub zatrzymanie moczu.
• Zaburzenia seksualne – zaburzenia erekcji, zmniejszone libido, brak miesiączki, wydzielanie mleka poza okresem karmienia.

Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane

• Złośliwy zespół neuroleptyczny – stan zagrażający życiu.
• Nagła śmierć sercowa, częstoskurcz komorowy, migotanie komór.
• Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza).
• Priapizm (bolesny, przedłużający się wzwód).

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem. Szczególnie ważne jest natychmiastowe zgłoszenie objawów takich jak wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości czy objawy zakrzepu.

Przedawkowanie olanzapiny może prowadzić do poważnych objawów, w tym przyspieszenia akcji serca, pobudzenia, zaburzeń mowy, objawów pozapiramidowych czy obniżenia poziomu świadomości – aż do śpiączki włącznie. W najcięższych przypadkach może dojść do drgawek, zaburzeń rytmu serca, a nawet zatrzymania krążenia i oddychania.

Nie istnieje swoista odtrutka na olanzapinę. W przypadku przedawkowania należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Nie wolno prowokować wymiotów. Leczenie polega na podtrzymywaniu funkcji życiowych i objawowym leczeniu powikłań.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie ma specjalnych wymagań dotyczących temperatury przechowywania, jednak produkt należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią.

Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Okres ważności produktu to 3 lata.

Zylena może wywoływać senność i zawroty głowy. Dlatego pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza na początku terapii lub po zmianie dawki leku.

Zylena to skuteczny lek przeciwpsychotyczny w wygodnej postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Jest stosowana w leczeniu schizofrenii, epizodów manii oraz w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Wymaga regularnego monitorowania stanu zdrowia, masy ciała oraz parametrów metabolicznych. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane – w przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.