Ranloc

Ranloc to lek na receptę w postaci tabletek dojelitowych, który zawiera 40 mg pantoprazolu – substancji należącej do grupy inhibitorów pompy protonowej. Każda żółta tabletka o owalnym kształcie została pokryta specjalną warstwą zabezpieczającą przed działaniem kwasu solnego, dzięki czemu substancja czynna dociera dokładnie tam, gdzie jest potrzebna. Lek ten skutecznie zmniejsza wydzielanie kwasu w żołądku, co przynosi ulgę w różnych schorzeniach przewodu pokarmowego.

Lek Ranloc jest przepisywany w leczeniu kilku ważnych schorzeń układu pokarmowego. Może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży od 12. roku życia w przypadku refluksowego zapalenia przełyku – schorzenia, w którym kwas żołądkowy cofa się do przełyku, powodując pieczenie i dyskomfort.

U dorosłych pacjentów Ranloc znajduje zastosowanie w szerszym zakresie chorób. Jest skuteczny w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy – bolesnych ran na błonie śluzowej tych narządów. Lek jest również stosowany w eradykacji bakterii Helicobacter pylori, która odpowiada za powstawanie wielu przypadków wrzodów – w tym przypadku Ranloc podaje się w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami.

Ranloc skutecznie leczy również zespół Zollingera-Ellisona oraz inne rzadsze stany chorobowe, w których dochodzi do nadmiernego wydzielania kwasu solnego w żołądku.

Pantoprazol, substancja czynna leku Ranloc, działa w bardzo specyficzny sposób. Po połknięciu tabletki i dotarciu do żołądka, pantoprazol przekształca się w swoją aktywną postać w kwaśnym środowisku komórek okładzinowych – komórek odpowiedzialnych za produkcję kwasu żołądkowego. Tam blokuje działanie pompy protonowej, czyli enzymu zwanego H+,K+-ATP-aza, który jest odpowiedzialny za ostatni etap wytwarzania kwasu solnego.

Dzięki takiemu mechanizmowi działania, pantoprazol skutecznie hamuje zarówno podstawowe wydzielanie kwasu (które zachodzi cały czas), jak i wydzielanie stymulowane (które pojawia się np. po posiłku). Co ważne, lek działa niezależnie od tego, co pobudza żołądek do produkcji kwasu – czy jest to acetylocholina, histamina czy gastryna. U większości pacjentów objawy ustępują już w ciągu dwóch tygodni leczenia.

Sposób przyjmowania leku Ranloc zależy od rodzaju schorzenia i wieku pacjenta. Bardzo ważne jest, aby tabletki połykać w całości, nie rozgryzając ich ani nie żując – specjalna otoczka dojelitowa chroni substancję czynną przed działaniem kwasu żołądkowego. Tabletki należy przyjmować na godzinę przed posiłkiem, popijając wodą.

Leczenie refluksowego zapalenia przełyku

U dorosłych i młodzieży od 12. roku życia standardowa dawka to jedna tabletka Ranloc na dobę. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy inne leczenie nie przynosi efektów, lekarz może zwiększyć dawkę do dwóch tabletek dziennie. Zazwyczaj lek stosuje się przez cztery tygodnie. Jeśli w tym czasie nie uzyskano pełnego wyleczenia, leczenie może być przedłużone o kolejne cztery tygodnie.

Eradykacja bakterii Helicobacter pylori

W przypadku zakażenia bakterią Helicobacter pylori, która wywołuje wrzody, Ranloc stosuje się w połączeniu z dwoma antybiotykami. Istnieje kilka sprawdzonych schematów leczenia – lekarz wybierze najodpowiedniejszy w zależności od sytuacji klinicznej. Najczęściej stosowane to:

• Dwa razy dziennie jedna tabletka Ranloc plus dwa razy dziennie 1000 mg amoksycyliny plus dwa razy dziennie 500 mg klarytromycyny.
• Dwa razy dziennie jedna tabletka Ranloc plus dwa razy dziennie 400-500 mg metronidazolu plus dwa razy dziennie 250-500 mg klarytromycyny.
• Dwa razy dziennie jedna tabletka Ranloc plus dwa razy dziennie 1000 mg amoksycyliny plus dwa razy dziennie 400-500 mg metronidazolu.

Podczas takiego leczenia skojarzonego drugą tabletkę Ranloc należy przyjmować na godzinę przed kolacją. Leczenie trwa zazwyczaj siedem dni, ale może być przedłużone o kolejny tydzień. Po zakończeniu terapii skojarzonej, jeśli wrzód nie zagoi się całkowicie, lekarz może zalecić dalsze stosowanie samego pantoprazolu.

Leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy

W przypadku wrzodów żołądka standardowa dawka to jedna tabletka dziennie. Zazwyczaj w ciągu czterech tygodni owrzodzenia ulegają wyleczeniu, choć czasami konieczne jest przedłużenie leczenia o kolejne cztery tygodnie. W indywidualnych przypadkach, gdy nie ma odpowiedzi na leczenie, dawka może zostać zwiększona do dwóch tabletek na dobę.

Wrzody dwunastnicy zwykle goją się szybciej – standardowy czas leczenia to dwa tygodnie przy dawce jednej tabletki dziennie. W razie potrzeby leczenie można przedłużyć o kolejne dwa tygodnie. Również tutaj w szczególnych przypadkach możliwe jest zwiększenie dawki do dwóch tabletek dziennie.

Zespół Zollingera-Ellisona

W tym rzadkim schorzeniu leczenie rozpoczyna się od dawki 80 mg na dobę (dwie tabletki Ranloc). Następnie dawka jest dostosowywana indywidualnie na podstawie badań wydzielania soku żołądkowego. Dawki większe niż 80 mg dziennie należy podzielić na dwie porcje. W niektórych przypadkach konieczne może być czasowe zwiększenie dawki powyżej 160 mg na dobę. Czas trwania leczenia nie jest ograniczony i powinien być dostosowany do objawów klinicznych.

U osób starszych nie ma potrzeby zmiany dawkowania – lek jest bezpieczny i skuteczny w tej grupie wiekowej. Również pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą stosować standardowe dawki bez konieczności ich modyfikacji.

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby – u nich dawka dzienna nie powinna przekraczać 20 mg pantoprazolu. Ponadto u osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby nie należy stosować Ranloc w leczeniu skojarzonym do eradykacji Helicobacter pylori, ponieważ brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa takiego postępowania.

Ranloc nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na ograniczoną liczbę danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.

Ranloc nie może być stosowany u osób z nadwrażliwością na pantoprazol, inne leki z grupy podstawionych benzoimidazoli lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku. Jeśli w przeszłości wystąpiła reakcja alergiczna na podobne leki, koniecznie należy poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia.

Nowotwór żołądka

Ranloc może maskować objawy raka żołądka i opóźniać jego rozpoznanie. Dlatego jeśli wystąpią objawy alarmowe, takie jak znaczna nieplanowana utrata masy ciała, nawracające wymioty, trudności w przełykaniu, krwawe wymioty, niedokrwistość czy czarne stolce, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Przed rozpoczęciem leczenia owrzodzeń żołądka lekarz powinien wykluczyć ich podłoże nowotworowe.

Długotrwała terapia

Pacjenci stosujący Ranloc przez dłuższy czas, szczególnie dłużej niż rok, powinni być objęci regularnym nadzorem lekarskim. Długotrwałe leczenie może wiązać się z pewnymi ryzykami, o których warto wiedzieć.

Niedobór magnezu

U osób przyjmujących inhibitory pompy protonowej przez co najmniej trzy miesiące może rozwinąć się niedobór magnezu we krwi. Objawy mogą być trudne do zauważenia i obejmują zmęczenie, skurcze mięśni, drgawki, zawroty głowy czy zaburzenia rytmu serca. Niedobór magnezu może prowadzić także do niedoboru wapnia lub potasu. U pacjentów przyjmujących Ranloc długotrwale, szczególnie jeśli jednocześnie stosują digoksynę lub leki moczopędne, lekarz może zalecić okresowe badanie poziomu magnezu we krwi.

Złamania kości

Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej, zwłaszcza w dużych dawkach i przez ponad rok, może nieznacznie zwiększyć ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa. Ryzyko jest szczególnie większe u osób starszych i u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka osteoporozy. Osoby zagrożone osteoporozą powinny przyjmować odpowiednie dawki witaminy D i wapnia.

Zakażenia przewodu pokarmowego

Leczenie Ranlocem może nieznacznie zwiększać ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego wywołanych bakteriami z rodzaju Salmonella, Campylobacter czy Clostridium difficile. Dzieje się tak dlatego, że zmniejszenie kwasowości soku żołądkowego osłabia naturalną barierę ochronną organizmu przed bakteriami.

Reakcje skórne

W rzadkich przypadkach stosowanie inhibitorów pompy protonowej może wiązać się z wystąpieniem podostrych zmian skórnych przypominających toczeń rumieniowaty. Jeśli pojawią się zmiany skórne, szczególnie w miejscach narażonych na słońce, wraz z bólem stawów, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Interakcje z innymi lekami

Ranloc nie powinien być stosowany jednocześnie z niektórymi lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, takimi jak atazanawir, ponieważ może znacząco zmniejszyć ich skuteczność. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, wymaga to ścisłego nadzoru lekarza.

Pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna czy fenprokumon, mogą wymagać częstszej kontroli krzepliwości krwi, ponieważ Ranloc może wpływać na działanie tych leków.

U osób przyjmujących duże dawki metotreksatu (np. w leczeniu nowotworów lub łuszczycy) należy rozważyć czasowe przerwanie stosowania Ranloc, ponieważ może on zwiększać stężenie metotreksatu we krwi.

Dla bezpieczeństwa zaleca się unikanie stosowania Ranloc w czasie ciąży. Chociaż dostępne dane nie wskazują na szkodliwy wpływ na płód, to jednak informacje na ten temat są ograniczone.

W przypadku karmienia piersią należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie, czy zaprzestać stosowania leku, biorąc pod uwagę znaczenie leczenia dla matki oraz korzyści z karmienia piersią dla dziecka. Pantoprazol może przenikać do mleka kobiecego, a jego wpływ na niemowlę nie jest do końca poznany.

Jak każdy lek, Ranloc może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Działania niepożądane występują u około pięciu procent pacjentów.

Częste działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą łagodne polipy dna żołądka, które są nieszkodliwe. Mogą również wystąpić bóle głowy i zawroty głowy.

Niezbyt częste działania niepożądane

Rzadziej mogą pojawić się dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia, zaparcia, suchość w ustach, ból brzucha czy uczucie pełności. Niektórzy pacjenci zgłaszają zaburzenia snu, zmiany smaku czy wysypkę skórną ze świądem. Mogą wystąpić także zaburzenia widzenia, bóle stawów czy mięśni. W badaniach laboratoryjnych można zaobserwować zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych czy podwyższone stężenie tłuszczów we krwi.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak zaburzenia krwi (zmniejszenie liczby płytek krwi, białych krwinek), reakcje alergiczne, depresja, splątanie (szczególnie u osób starszych), zaburzenia równowagi elektrolitowej (niedobór sodu, magnezu, wapnia czy potasu), pokrzywka, poważne reakcje skórne, zapalenie nerek czy uszkodzenie wątroby.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych, takich jak trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub gardła, należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Ranloc nie ma wpływu lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednak jeśli wystąpią zawroty głowy lub zaburzenia widzenia, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia tych objawów.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie wymaga szczególnych warunków przechowywania. Ranloc ma trzy lata ważności od daty produkcji. W przypadku opakowania w butelce, lek należy zużyć w ciągu 100 dni od pierwszego otwarcia. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności.

Jeśli lek jest w butelce, wewnątrz znajduje się saszetka ze środkiem pochłaniającym wilgoć – nie wolno jej spożywać, służy ona tylko ochronie tabletek przed wilgocią.

Dotychczas nie odnotowano poważnych objawów przedawkowania pantoprazolu u ludzi. W badaniach klinicznych dawki do 240 mg podane dożylnie były dobrze tolerowane. W przypadku przypadkowego przyjęcia zbyt dużej dawki leku należy skontaktować się z lekarzem. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wspomagające.

Każda tabletka dojelitowa Ranloc zawiera 40 mg pantoprazolu w postaci 45,2 mg pantoprazolu sodowego półtorawodnego. Tabletki zawierają również substancje pomocnicze niezbędne do ich wytworzenia, w tym węglan sodu, mannitol, celulozę mikrokrystaliczną oraz specjalne powłoki zabezpieczające przed działaniem kwasu żołądkowego. Lek jest wolny od sodu w znaczących ilościach – zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę.