Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeIndeks substancji czynnych
na literę “J”
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Jodła koreańska (Abies koreana) dostarcza ekstraktów i olejku eterycznego bogatych w związki fenolowe i terpeny. Tradycyjnie stosowana przy przeziębieniach, kaszlu i bólach mięśni; badania laboratoryjne potwierdzają aktywność przeciwutleniającą i hamowanie tyrozynazy. Dowody kliniczne są wciąż ograniczone; unikaj stosowania w ciąży, przy astmie i kaszlu krztuścowym.
- surowce roślinne
Jodła pospolita (Abies alba) dostarcza olejku eterycznego bogatego w α-pinen i limonen oraz wyciągów z kory i gałęzi zawierających polifenole – lignany, kwasy fenolowe i flawonoidy. Tradycyjnie stosowana przy kaszlu, bólach mięśni i stanach zapalnych; wstępne badania wskazują na potencjał antyoksydacyjny i hipoglikemiczny. Olejek nie nadaje się do spożycia doustnego.
- syntetyczne i biologiczne
Jodoform (trijodmetan, CHI₃) to antyseptyk uwalniający wolny jod, stosowany głównie w stomatologii – jako opatrunek w suchym zębodole i materiał do wypełnień kanałowych. U osób uczulonych na jod może powodować reakcje nadwrażliwości.
- syntetyczne i biologiczne
Jodopropynylobutylokarbaminian (IPBC) to syntetyczny konserwant przeciwgrzybiczny i przeciwbakteryjny w kosmetykach i dermokosmetykach. W UE dozwolony maksymalnie w stężeniu 0,05%; zabroniony w aerozolach, produktach do ust i warg. Rzadko powoduje alergie kontaktowe – pozytywny wynik testu płatkowego notuje się u mniej niż 1% badanych. Z ostrożności zaleca się unikanie go przez kobiety w ciąży z chorobami tarczycy i dzieci do lat 3.
Jodowodorek penetamatu to przeciwwirusowy i immunostymulujący lek stosowany w infekcjach dróg oddechowych, opryszczce i stanach obniżonej odporności. Działa przez pobudzenie układu odpornościowego i hamowanie namnażania wirusów.
- witaminy i minerały
Jodyna (jod) jest pierwiastkiem niezbędnym do syntezy hormonów tarczycy T₃ i T₄, regulujących metabolizm i rozwój. Niedobór powoduje wole i niedoczynność tarczycy. Jodek potasu stosuje się profilaktycznie po awariach jądrowych, a radioaktywny I-131 – w leczeniu nadczynności tarczycy i raka tarczycy.
- syntetyczne i biologiczne
Joflupan (123I) to radioznacznik stosowany w medycynie nuklearnej do obrazowania mózgu i diagnostyki zaburzeń ruchowych, takich jak choroba Parkinsona, poprzez ocenę funkcji układu dopaminergicznego.
- Jogurt
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Joheksol to nowoczesny środek kontrastujący, stosowany w diagnostyce obrazowej, umożliwiający uzyskanie precyzyjnych wyników m.in. w tomografii komputerowej i angiografii.
- syntetyczne i biologiczne
Jomeprol to nowoczesny środek kontrastowy stosowany w diagnostyce obrazowej, który poprawia jakość obrazów w tomografii komputerowej i angiografii, ułatwiając precyzyjną ocenę narządów i naczyń.
- witaminy i minerały
Jony srebra mają udokumentowane działanie przeciwdrobnoustrojowe i są stosowane w opatrunkach, cewnikach i sprzęcie medycznym. Doustne preparaty koloidalnego srebra są niebezpieczne i nie mają potwierdzonej skuteczności leczniczej.
- syntetyczne i biologiczne
Jopromid to niejonowy środek kontrastowy stosowany w diagnostyce obrazowej, umożliwiający dokładne uwidocznienie narządów i naczyń podczas badań takich jak TK, angiografia czy mammografia.
- syntetyczne i biologiczne
Jota-karagen to siarczan polisacharydu z czerwonych alg, stosowany głównie jako spray do nosa (0,12%) – wyrób medyczny o działaniu przeciwwirusowym. Blokuje przyłączanie rinowirusów, wirusa grypy A i SARS-CoV-2 do komórek śluzówki. Badania kliniczne potwierdzają skrócenie przeziębienia o ok. 2 dni i zmniejszenie ładunku wirusowego o 90%.
- syntetyczne i biologiczne
Jowersol to nowoczesny, niejonowy środek kontrastowy z jodem, wykorzystywany w diagnostyce obrazowej do precyzyjnego uwidaczniania naczyń i narządów, dostępny w różnych stężeniach.
- surowce roślinne
Jujuba (Ziziphus jujuba) to owoc bogaty w flawonoidy, saponiny triterpenoidowe i polisacharydy. Badania przedkliniczne wskazują na właściwości uspokajające, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Osoby przyjmujące leki na padaczkę, depresję lub cukrzycę powinny zachować ostrożność.
- surowce roślinne
Juka karolińska to roślina bogata w steroidalne saponiny, polifenole i flawonoidy. Tradycyjnie stosowana przy bólach stawów, problemach skórnych i zaburzeniach trawienia. Wstępne badania wskazują na możliwe działanie przeciwzapalne i obniżające cholesterol, lecz dowody naukowe są ograniczone. Duże dawki mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
- surowce roślinne
Wyciąg z korzenia jukki Mojave zawiera steroidowe saponiny, resweratrol i yuccaole. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe. Dowody kliniczne są wstępne; krótkotrwałe stosowanie jest uważane za bezpieczne, ale nie dla wszystkich grup.