Jowersol – działania niepożądane i ich charakterystyka
Jowersol (Ioversolum) to substancja czynna stosowana jako środek kontrastowy w badaniach radiologicznych. Działania niepożądane mogą pojawić się u niektórych pacjentów po jego podaniu, choć większość osób przechodzi badanie bez większych problemów123. Najczęściej mają one łagodne lub umiarkowane nasilenie i zwykle ustępują samoistnie. Warto jednak pamiętać, że – jak każdy środek kontrastowy – Jowersol może sporadycznie wywołać poważniejsze reakcje, które wymagają natychmiastowej pomocy medycznej123.
Występowanie działań niepożądanych nie zależy bezpośrednio od dawki podanej substancji, jednak może być związane z drogą podania, ogólnym stanem zdrowia pacjenta, współistniejącymi chorobami, wiekiem, a także innymi stosowanymi lekami123. Najczęściej działania niepożądane mają charakter przejściowy i nie powodują trwałych następstw.
W przypadku dzieci i młodzieży częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych są podobne jak u dorosłych456.
Najczęstsze działania niepożądane Jowersolu
- Uczucie gorąca – bardzo częste, pojawia się u wielu pacjentów w trakcie podawania środka kontrastowego. Jest to zwykle łagodny objaw, który szybko ustępuje123.
- Ból – może wystąpić w miejscu wstrzyknięcia, również często i zwykle o niewielkim nasileniu123.
- Nudności – występują często, zwłaszcza w trakcie lub tuż po podaniu kontrastu123.
Działania niepożądane występujące niezbyt często
- Wymioty – pojawiają się rzadziej niż nudności i zwykle ustępują samoistnie123.
- Zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia smaku, parestezje – mogą pojawić się podczas lub po badaniu i zwykle mają łagodny przebieg123.
- Pokrzywka, rumień, świąd – objawy skórne wskazujące na łagodną reakcję alergiczną123.
- Kichanie – może być objawem nadwrażliwości na środek kontrastowy123.
- Wzrost ciśnienia krwi – rzadko odnotowywany, wymaga monitorowania123.
Działania niepożądane występujące rzadko i bardzo rzadko
- Objawy ze strony układu nerwowego – omdlenia, drżenie, utrata przytomności, porażenie, zaburzenia głosu, senność, stupor, afazja, dysfazja, niedoczulica, napady drgawek, encefalopatia wywołana kontrastem, amnezja, dyskinezy. Objawy te zazwyczaj mają charakter przejściowy i ustępują samoistnie123.
- Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego – tachykardia, blok serca, arytmia, dusznica bolesna, bradykardia, migotanie przedsionków, zatrzymanie akcji serca, migotanie komór, skurcz naczyń wieńcowych, ekstrasystole, kołatanie serca, obniżenie lub wzrost ciśnienia krwi, rumieniec, zapalenie żył, nadciśnienie, rozszerzenie naczyń krwionośnych, wstrząs, zakrzepica, skurcz naczyń, sinica, bladość123.
- Objawy ze strony układu oddechowego – obrzęk krtani, skurcz krtani, duszność, niedrożność krtani, przekrwienie nosa, kaszel, podrażnienie gardła, obrzęk płuc, zapalenie gardła, hipoksja, zatrzymanie oddechu, astma, skurcz oskrzeli, dysfonia123.
- Objawy ze strony przewodu pokarmowego – suchość w jamie ustnej, zapalenie ślinianki, ból brzucha, obrzęk języka, dysfagia, nadmierne wydzielanie śliny, biegunka123.
- Objawy skórne – wysypka, obrzęk naczynioruchowy, nadpotliwość, zespół DRESS, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka123.
- Objawy ze strony nerek i dróg moczowych – parcie na mocz, ostre uszkodzenie nerek, nieprawidłowa czynność nerek, nietrzymanie moczu, hematuria, bezmocz, bolesne oddawanie moczu123.
- Inne – obrzęk twarzy, obrzęk gardła, uczucie zimna, drżenie, dreszcze, ból w klatce piersiowej, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, rumień, krwotok aż do martwicy, szczególnie po wynaczynieniu), złe samopoczucie, osłabienie, zmęczenie, nienormalne samopoczucie, obrzęk, ospałość, gorączka123.
Działania niepożądane o nieznanej częstotliwości
- Wstrząs anafilaktyczny – bardzo poważna reakcja alergiczna, która wymaga natychmiastowej pomocy medycznej123.
- Niedoczynność tarczycy – obserwowana także u dzieci, szczególnie w wieku do 3 lat456.
- Ślepota przejściowa, zatrzymanie oddechu, astma, zakrzepica, zespół DRESS, AGEP, SJS/TEN – rzadkie, ale potencjalnie poważne powikłania123.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każdy pacjent lub opiekun, który zauważy u siebie lub bliskiej osoby niepokojące objawy po podaniu Jowersolu, powinien zgłosić je personelowi medycznemu. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane można również zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) poprzez stronę internetową https://smz.ezdrowie.gov.pl lub bezpośrednio do producenta środka kontrastowego101112.
Podsumowanie: Jowersol – możliwe działania niepożądane podczas badań obrazowych
Jowersol, jako środek kontrastowy stosowany w diagnostyce obrazowej, u większości pacjentów nie powoduje poważnych działań niepożądanych. Najczęściej pojawiają się objawy łagodne, takie jak uczucie gorąca czy ból w miejscu podania. Bardzo rzadko występują reakcje poważniejsze, w tym alergiczne, objawy ze strony serca, układu nerwowego lub nerek. Warto pamiętać, że niepożądane reakcje mogą wystąpić niezależnie od dawki, a ich ryzyko zwiększa się u osób z wcześniejszymi reakcjami alergicznymi lub zaburzeniami czynności nerek. Każda nietypowa reakcja powinna być zgłoszona odpowiednim instytucjom lub lekarzowi prowadzącemu123.
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Zawroty głowy, zaburzenia smaku, ból głowy, parestezje | Omdlenia, drżenie | Utrata przytomności, porażenie, zaburzenia głosu, senność, stupor, afazja, dysfazja, niedoczulica | Napady drgawek, encefalopatia wywołana kontrastem, amnezja, dyskinezy | ||
| Serce i naczynia | Tachykardia, obniżenie ciśnienia krwi, rumieniec | Blok serca, arytmia, dusznica bolesna, bradykardia, migotanie przedsionków, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zapalenie żył, nadciśnienie, rozszerzenie naczyń krwionośnych | Zatrzymanie akcji serca, migotanie komór, skurcz naczyń wieńcowych, ekstrasystole, kołatanie serca, wstrząs, zakrzepica, skurcz naczyń, sinica, bladość | |||
| Układ oddechowy | Kichanie | Obrzęk krtani, skurcz krtani, duszność, niedrożność krtani, przekrwienie nosa, kaszel, podrażnienie gardła | Obrzęk płuc, zapalenie gardła, hipoksja | Zatrzymanie oddechu, astma, skurcz oskrzeli, dysfonia | ||
| Układ pokarmowy | Nudności | Wymioty | Suchość w jamie ustnej | Zapalenie ślinianki, ból brzucha, obrzęk języka, dysfagia, nadmierne wydzielanie śliny | Biegunka | |
| Skóra i tkanka podskórna | Pokrzywka, rumień, świąd | Wysypka | Obrzęk naczynioruchowy, nadpotliwość | Zespół DRESS, AGEP, rumień wielopostaciowy, SJS, TEN | ||
| Nerki i drogi moczowe | Parcie na mocz | Ostre uszkodzenie nerek, nieprawidłowa czynność nerek, nietrzymanie moczu, hematuria | Bezmocz, bolesne oddawanie moczu | |||
| Ogólne i miejsce podania | Uczucie gorąca | Ból | Obrzęk twarzy, obrzęk gardła, uczucie zimna, drżenie, dreszcze | Ból w klatce piersiowej, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, osłabienie, zmęczenie, nienormalne samopoczucie, obrzęk, ospałość | Gorączka | |
| Inne | Wzrost ciśnienia krwi | Katar | Dezorientacja, pobudzenie, niepokój, kurcze mięśni, szumy uszne, ślepota przejściowa | Niedoczynność tarczycy, wrodzona niedoczynność tarczycy |













