MemoniQ

MemoniQ to lek zawierający piracetam – substancję z grupy leków nootropowych, czyli wpływających korzystnie na funkcje mózgu. Jedna tabletka powlekana zawiera 1200 mg piracetamu. Lek jest dostępny w postaci białych, podłużnych tabletek z linią podziału ułatwiającą przełknięcie.

Piracetam to pochodna kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), która działa bezpośrednio na błony komórkowe neuronów, poprawiając ich funkcjonowanie. Substancja ta wpływa także na właściwości krwi, zwiększając jej płynność i zmniejszając ryzyko tworzenia się zakrzepów.

Lek MemoniQ jest stosowany w trzech głównych wskazaniach:

Mioklonia pochodzenia korowego

Mioklonia to nagłe, mimowolne skurcze mięśni, które mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Gdy problem ten wynika z zaburzeń w korze mózgowej, piracetam może pomóc w zmniejszeniu częstości i nasilenia tych objawów.

Zaburzenia dyslektyczne u dzieci

U dzieci od ósmego roku życia MemoniQ może być stosowany jako wsparcie w leczeniu dysleksji, zawsze w połączeniu z terapią logopedyczną. Lek nie zastępuje ćwiczeń z logopedą, ale może wspomóc efekty takiej terapii.

Zawroty głowy

Piracetam jest skuteczny w leczeniu zawrotów głowy zarówno pochodzenia ośrodkowego (związanych z mózgiem), jak i obwodowego (związanych z narządem równowagi w uchu wewnętrznym).

Dawkowanie leku zależy od schorzenia, które ma być leczone. Zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza, który ustali odpowiednią dawkę indywidualnie dla każdego pacjenta.

Dawkowanie w mioklonii korowej

Leczenie rozpoczyna się od dawki 7,2 g piracetamu na dobę (czyli 6 tabletek MemoniQ). Co 3-4 dni dawkę zwiększa się o 4,8 g (4 tabletki) aż do maksymalnej dawki 24 g na dobę (20 tabletek). Dawkę dzieli się na 2-3 razy dziennie. Co pół roku lekarz może próbować zmniejszyć dawkę, aby sprawdzić, czy objawy nie powrócą. Zmniejszanie dawki musi być stopniowe – o 1,2 g co dwa dni.

Dawkowanie w zaburzeniach dyslektycznych

U dzieci od 8 roku życia zaleca się 3 razy dziennie po 1,2 g piracetamu (czyli 1 tabletka MemoniQ 3 razy dziennie). Tabletkę można przełamać, aby ułatwić podanie dziecku.

Dawkowanie w zawrotach głowy

Zwykle stosuje się 2 lub 3 razy dziennie po 1,2 g piracetamu (1 tabletka 2-3 razy dziennie).

Sposób przyjmowania

Tabletki można przyjmować podczas posiłku lub między posiłkami. Należy je popijać wodą. Jedzenie nie wpływa na skuteczność leku, ale może nieznacznie opóźnić jego wchłanianie.

Nie – niektóre grupy pacjentów wymagają dostosowania dawkowania:

Osoby starsze

U osób w podeszłym wieku lekarz powinien regularnie kontrolować czynność nerek i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę leku. Wynika to z faktu, że wraz z wiekiem nerki działają słabiej, a piracetam jest wydalany głównie przez nerki.

Pacjenci z problemami z nerkami

U osób z niewydolnością nerek dawka musi być dostosowana do stopnia zaburzenia czynności nerek. Lekarz obliczy tak zwany klirens kreatyniny (wskaźnik sprawności nerek) i na tej podstawie ustali odpowiednią dawkę. Im słabsze nerki, tym mniejsza dawka i rzadsza częstość podawania leku. W przypadku schyłkowej niewydolności nerek lek jest przeciwwskazany.

Pacjenci z problemami z wątrobą

Ponieważ piracetam nie jest przetwarzany w wątrobie, nie ma potrzeby zmiany dawkowania u osób z chorobami wątroby, o ile nerki działają prawidłowo.

Istnieją sytuacje, w których przyjmowanie tego leku jest bezwzględnie zabronione:

• Uczulenie na piracetam lub inne substancje z tej samej grupy chemicznej (pochodne pirolidonu), a także na którykolwiek inny składnik leku.
• Krwawienie śródmózgowe – piracetam wpływa na płynność krwi, co mogłoby pogorszyć stan pacjenta.
• Schyłkowa niewydolność nerek – w tej sytuacji organizm nie jest w stanie wydalić leku, co prowadzi do jego gromadzenia się.
• Pląsawica Huntingtona – choroba genetyczna układu nerwowego, w której piracetam jest przeciwwskazany.

W niektórych sytuacjach lek można stosować, ale wymaga to wzmożonej czujności ze strony lekarza i pacjenta:

Problemy z krzepnięciem krwi

Piracetam wpływa na płytki krwi, zmniejszając ich skłonność do sklejania się. Dlatego szczególną ostrożność należy zachować u osób z:

• Ciężkim krwawieniem w przeszłości lub ryzykiem krwawienia.
• Chorobą wrzodową żołądka lub jelit.
• Stanem po krwotoku mózgowym.
• Planowanymi poważnymi zabiegami chirurgicznymi (w tym stomatologicznymi).
• Przyjmowaniem leków przeciwzakrzepowych lub aspiryny.

Problemy z nerkami

U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki i regularne kontrole.

Osoby starsze leczone długotrwale

Wymagają regularnej oceny czynności nerek, aby w razie potrzeby zmniejszyć dawkę.

Piracetam jest substancją, która nie ulega przemianie w organizmie, dlatego ryzyko interakcji z innymi lekami jest stosunkowo niewielkie. Istnieją jednak pewne wyjątki:

Hormony tarczycy

Zgłaszano przypadki splątania, drażliwości i bezsenności u osób przyjmujących jednocześnie piracetam i hormony tarczycy (T3 i T4).

Leki przeciwzakrzepowe

W badaniach wykazano, że piracetam w połączeniu z acenokumarolem (lek przeciwzakrzepowy) dodatkowo zmniejsza agregację płytek i lepkość krwi. Choć nie wpływa to na poziom antykoagulacji, wymaga to ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia.

Leki przeciwpadaczkowe

Piracetam nie zmienia stężenia leków przeciwpadaczkowych we krwi, więc można go bezpiecznie stosować razem z takimi lekami jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital czy kwas walproinowy.

Alkohol

Piracetam nie wpływa na stężenie alkoholu we krwi, a alkohol nie zmienia stężenia piracetamu. Mimo to nie zaleca się picia alkoholu w czasie leczenia.

Ciąża

Brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania piracetamu u kobiet w ciąży. Wiadomo, że lek przenika przez łożysko – stężenie piracetamu we krwi noworodka wynosi około 70-90% stężenia we krwi matki.

Z tego względu nie należy stosować leku w ciąży, chyba że lekarz uzna, że korzyści wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko, a stan zdrowia matki wymaga takiego leczenia.

Karmienie piersią

Piracetam przenika do mleka matki. Dlatego należy unikać stosowania leku podczas karmienia piersią lub zaprzestać karmienia, jeśli leczenie jest konieczne. Decyzję podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka wynikające z karmienia naturalnego oraz korzyści dla matki wynikające z terapii.

MemoniQ może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Wynika to z możliwych działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność, zaburzenia równowagi czy problemy z koncentracją. Pacjent powinien być świadomy tego ryzyka i zachować ostrożność, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki.

Jak każdy lek, MemoniQ może powodować działania niepożądane, choć nie u wszystkich osób one wystąpią. Poniżej przedstawiono najczęstsze i najważniejsze z nich:

Często występujące (u 1-10 na 100 osób)

• Nerwowość – uczucie niepokoju, podenerwowania.
• Hiperkinezja – nadmierna ruchliwość, trudności z kontrolowaniem ruchów.
• Zwiększenie masy ciała.

Niezbyt często występujące (u 1-10 na 1000 osób)

• Depresja – obniżony nastrój.
• Senność – uczucie zmęczenia, potrzeba snu.
• Astenia – ogólne osłabienie organizmu.

Częstość nieznana (nie można ocenić na podstawie dostępnych danych)

• Zaburzenia krwotoczne – zwiększone ryzyko krwawień.
• Reakcje alergiczne – obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, świąd skóry, zapalenie skóry, a w rzadkich przypadkach reakcje anafilaktoidalne.
• Zaburzenia psychiczne – pobudzenie, lęk, splątanie, omamy.
• Zaburzenia układu nerwowego – ataksja (brak koordynacji ruchów), zaburzenia równowagi, nasilenie padaczki, ból głowy, bezsenność.
• Zawroty głowy.
• Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – bóle brzucha, bóle w nadbrzuszu, biegunka, nudności, wymioty.

Co zrobić w przypadku wystąpienia działań niepożądanych?

Jeśli zauważysz którykolwiek z powyższych objawów, szczególnie jeśli są one nasilone lub długotrwałe, skontaktuj się z lekarzem. W przypadku reakcji alergicznych (obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu, pokrzywka) należy natychmiast zgłosić się do lekarza lub na izbę przyjęć.

Wszystkie działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Przedawkowanie piracetamu zdarza się rzadko. Opisano przypadek przyjęcia 75 g leku w ciągu doby, co wywołało krwawą biegunkę i bóle brzucha.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W razie przyjęcia zbyt dużej dawki leku należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala. Lekarz może zdecydować o:

• Płukaniu żołądka lub wywołaniu wymiotów, aby usunąć niewchłonięty lek.
• Leczeniu objawowym – nie istnieje swoista odtrutka na piracetam.
• Hemodializie – w przypadku bardzo dużego przedawkowania, dializa usuwa 50-60% piracetamu z organizmu.

Piracetam to substancja o szerokim spektrum działania na komórki nerwowe i układ krwionośny. Nie działa selektywnie na jeden typ komórek czy narząd, ale wpływa na podstawowe procesy zachodzące w błonach komórkowych.

Działanie na błony komórkowe

Piracetam wiąże się z grupami polarnymi fosfolipidów – tłuszczów budujących błony komórkowe. Dzięki temu stabilizuje strukturę błony, umożliwiając białkom błonowym prawidłowe funkcjonowanie. To z kolei poprawia przekazywanie sygnałów między komórkami nerwowymi.

Wpływ na krew i naczynia

Piracetam korzystnie wpływa na właściwości reologiczne krwi, czyli jej płynność:

• Zwiększa elastyczność czerwonych krwinek, co ułatwia ich przepływ przez drobne naczynia.
• Zmniejsza agregację płytek krwi – płytki mniej się sklejają, co zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepów.
• Zmniejsza przyleganie krwinek do ścian naczyń.
• Zmniejsza lepkość krwi i wydłuża czas krwawienia.
• Zmniejsza stężenie fibrynogenu – białka biorącego udział w krzepnięciu.

Te właściwości sprawiają, że piracetam poprawia mikrokrążenie, szczególnie w mózgu, co może tłumaczyć jego korzystne działanie w wielu zaburzeniach neurologicznych.

Wchłanianie

Po połknięciu tabletki piracetam szybko i niemal całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Biodostępność wynosi blisko 100%, co oznacza, że prawie cała przyjęta dawka trafia do krwi. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest po około godzinie od przyjęcia leku na czczo.

Rozmieszczenie w organizmie

Piracetam nie wiąże się z białkami osocza i swobodnie przenika do tkanek. Przenika przez barierę krew-mózg, docierając do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie osiąga najwyższe stężenia w korze mózgowej, móżdżku i zwojach podstawy. Nie gromadzi się w tkance tłuszczowej.

Metabolizm i wydalanie

To, co wyróżnia piracetam spośród wielu innych leków, to fakt, że nie ulega przemianie w organizmie. Wydala się z moczem w postaci niezmienionej, głównie przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego. Około 80-100% przyjętej dawki wydalane jest z moczem.

Okres półtrwania leku (czas, w którym połowa dawki zostaje usunięta z organizmu) wynosi około 5 godzin u osób z prawidłową czynnością nerek. U osób starszych i z problemami z nerkami okres ten jest dłuższy.

Stan stacjonarny

Po 3 dniach regularnego przyjmowania leku osiągany jest tak zwany stan stacjonarny – stężenie piracetamu we krwi stabilizuje się na stałym poziomie.

• Przechowuj w temperaturze poniżej 25°C.
• Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, aby chronić przed wilgocią.
• Okres ważności wynosi 30 miesięcy – nie stosuj leku po upływie terminu ważności.
• Przechowuj w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Oprócz 1200 mg piracetamu każda tabletka zawiera substancje pomocnicze:

W rdzeniu tabletki

• Makrogol 6000.
• Krzemionka koloidalna bezwodna.
• Kroskarmeloza sodowa.
• Magnezu stearynian.

W otoczce tabletki

• Alkohol poliwinylowy.
• Tytanu dwutlenek (barwnik biały).
• Makrogol.
• Talk.

Lek dostępny jest w blistrach PVC/PVDC/Aluminium w następujących wielkościach opakowań:

• 10 tabletek (1 blister).
• 20 tabletek (2 blistry).
• 30 tabletek (3 blistry).
• 60 tabletek (6 blistrów).