Letrox

Letrox to lek zawierający lewotyroksyn, czyli syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu tarczycy. Substancja ta działa identycznie jak hormony wytwarzane przez zdrową tarczycę – organizm nie jest w stanie odróżnić lewotyroksyny podawanej w leku od tej produkowanej naturalnie. Lek jest dostępny w tabletkach o dawce 75 mikrogramów (μg) i wymaga recepty lekarskiej.

Lewotyroksyna zawarta w leku Letrox po przyjęciu przekształca się w organizmie w aktywną formę hormonu – trójjodotyroninę (T3). Hormony tarczycy odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu całego organizmu. Wiążą się z receptorami w komórkach i regulują wiele procesów życiowych. Zwiększają podstawową przemianę materii, wpływają na pracę serca – zwiększają siłę i częstość jego skurczów, poprawiają ukrwienie narządów. Są niezbędne dla prawidłowego rozwoju mózgu u dzieci i utrzymania prawidłowych funkcji psychicznych u dorosłych. Wspierają także wzrost i dojrzewanie kości.

Lek Letrox jest stosowany w wielu sytuacjach związanych z zaburzeniami pracy tarczycy:

• Niedoczynność tarczycy – gdy tarczyca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów. Letrox uzupełnia te niedobory i łagodzi objawy takie jak zmęczenie, spowolnienie, przyrost masy ciała, uczucie zimna, wypadanie włosów czy obniżony nastrój.
• Zapobieganie nawrotowi wola – po operacjach tarczycy u osób z prawidłową jej czynnością.
• Leczenie łagodnego wola – czyli powiększenia tarczycy u osób z prawidłową jej funkcją.
• Wspomaganie leczenia nadczynności tarczycy – w skojarzeniu z lekami hamującymi czynność tarczycy (tyreostatykami), po osiągnięciu prawidłowej funkcji hormonalnej.
• Leczenie nowotworów złośliwych tarczycy – szczególnie po operacji usunięcia tarczycy, w celu zahamowania wzrostu guza i uzupełnienia niedoborów hormonów.
• Test supresyjny – w diagnostyce nadczynności tarczycy.

Dawkowanie leku jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza na podstawie wyników badań krwi (TSH, T4, T3) i stanu zdrowia pacjenta. Poniżej przedstawiamy typowe schematy dawkowania, które mogą się różnić w zależności od wskazań:

Dawkowanie u dorosłych

• Niedoczynność tarczycy – leczenie zaczyna się od małej dawki (25-50 μg/dobę), którą zwiększa się stopniowo co 2-4 tygodnie o 25-50 μg, aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej wynoszącej zazwyczaj 100-200 μg/dobę.
• Zapobieganie nawrotowi wola i leczenie wola łagodnego – 75-200 μg/dobę.
• Wspomaganie leczenia nadczynności – 50-100 μg/dobę.
• Po operacji usunięcia tarczycy z powodu nowotworu – 150-300 μg/dobę.
• Test supresyjny – 200 μg/dobę przez 14 dni.

Dawkowanie u dzieci

U dzieci dawka jest ustalana w zależności od wieku, masy ciała i powierzchni ciała:

• Noworodki z wrodzoną niedoczynnością tarczycy – rozpoczyna się od 10-15 μg na kilogram masy ciała na dobę przez pierwsze 3 miesiące, następnie dawka jest dostosowywana indywidualnie. Szybkie rozpoczęcie leczenia jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju dziecka.
• Dzieci z nabytą niedoczynnością – dawka początkowa wynosi 12,5-50 μg/dobę, zwiększana stopniowo co 2-4 tygodnie.
• Dawki w zależności od wieku:
  • 0-6 miesięcy: 25-50 μg/dobę
  • 6-24 miesiące: 50-75 μg/dobę
  • 2-10 lat: 75-125 μg/dobę
  • 10-16 lat: 100-200 μg/dobę
  • Powyżej 16 lat: 100-200 μg/dobę

Dawkowanie u osób starszych

U pacjentów w podeszłym wieku, szczególnie z chorobami serca, leczenie rozpoczyna się od małych dawek, które zwiększa się bardzo powoli i ostrożnie, przy częstym monitorowaniu stężenia hormonów tarczycy.

Sposób przyjmowania

Bardzo ważne: Letrox należy przyjmować rano, na czczo, co najmniej pół godziny przed śniadaniem, popijając dużą ilością wody (najlepiej szklanką). Substancja czynna jest znacznie lepiej wchłaniana na pusty żołądek. Nie należy przyjmować leku razem z posiłkiem, szczególnie zawierającym produkty mleczne, wapń czy błonnik – mogą one znacząco zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny.

Niemowlętom i małym dzieciom tabletkę można rozpuścić w niewielkiej ilości wody (10-15 ml) i podać z dodatkiem płynu (5-10 ml). Zawiesinę należy przygotowywać bezpośrednio przed podaniem.

Letrox nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość (uczulenie) na lewotyroksyn lub którykolwiek składnik leku.
• Nieleczona nadczynność tarczycy (z wyjątkiem terapii wspomagającej po osiągnięciu prawidłowej funkcji tarczycy).
• Nieleczona niedoczynność kory nadnerczy.
• Nieleczona niedoczynność przysadki prowadząca do niewydolności kory nadnerczy.
• Ostry zawał mięśnia sercowego.
• Ostre zapalenie mięśnia sercowego.
• Ostre zapalenie wszystkich warstw ściany serca.
• W czasie ciąży jednoczesne przyjmowanie lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi.

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien wykluczyć lub odpowiednio leczyć:

• Chorobę wieńcową serca.
• Dławicę piersiową.
• Nadciśnienie tętnicze.
• Niedoczynność przysadki lub nadnerczy.
• Obecność guzków autonomicznych tarczycy (obszary wytwarzające hormony w sposób niekontrolowany).

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Niewydolnością wieńcową, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca – należy unikać nawet łagodnej nadczynności wywołanej lekiem.
• Niewydolnością kory nadnerczy – przed rozpoczęciem terapii hormonami tarczycy należy rozpocząć leczenie niewydolności nadnerczy.
• U kobiet po menopauzie ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy – należy częściej kontrolować czynność tarczycy, aby uniknąć zbyt wysokich stężeń lewotyroksyny.

Przed rozpoczęciem leczenia warto poinformować lekarza, jeśli:

• Pacjentka jest w okresie menopauzy lub po menopauzie.
• Pacjent zmienia lek zawierający lewotyroksyn na inny preparat.
• Pacjent planuje rozpocząć stosowanie orlistatu (lek na otyłość).
• Występują objawy zaburzeń psychotycznych.
• Występuje niedoczynność nadnerczy.

Ciąża

Letrox jest bezpieczny w czasie ciąży – rozpoczęte wcześniej leczenie hormonami tarczycy należy kontynuować nieprzerwanie, szczególnie w okresie ciąży. W tym czasie może zwiększać się zapotrzebowanie na lewotyroksyn z powodu zwiększonego stężenia estrogenów. Należy regularnie kontrolować czynność tarczycy i w razie potrzeby dostosować dawkę leku.

Ważne: Jednoczesne stosowanie lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi (tyreostatykami) w czasie ciąży jest przeciwwskazane. Tyreostatyki mogą przenikać przez łożysko i wpływać na płód, co przy równoczesnym stosowaniu lewotyroksyny wymagałoby wyższych dawek tyreostatyków i mogłoby prowadzić do niedoczynności tarczycy u płodu.

Nie należy przeprowadzać testu supresyjnego u kobiet w ciąży.

Karmienie piersią

Letrox jest bezpieczny podczas karmienia piersią. Ilość hormonów tarczycy wydzielana do mleka matki, nawet przy stosowaniu dużych dawek lewotyroksyny, nie stanowi zagrożenia dla dziecka – nie wywołuje nadczynności tarczycy ani nie hamuje wydzielania TSH u niemowlęcia.

Letrox może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty. Najważniejsze interakcje:

Leki zmniejszające wchłanianie lewotyroksyny

Należy zachować odstęp co najmniej 4-5 godzin między przyjęciem Letroksu a:

• Lekami wiążącymi kwasy żółciowe (cholestyramina, kolestypol).
• Sukralfatem (lek na wrzody).
• Lekami zawierającymi glin (leki zobojętniające sok żołądkowy).
• Lekami zawierającymi żelazo.
• Lekami zawierającymi wapń.
• Sewelamerem (lek wiążący fosforany).

Leki wymagające dostosowania dawki

• Leki przeciwcukrzycowe – może być konieczne zwiększenie ich dawki.
• Leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) – może być konieczne zmniejszenie ich dawki.
• Leki zawierające estrogeny – mogą zwiększać zapotrzebowanie na lewotyroksyn.

Leki wpływające na metabolizm lewotyroksyny

• Leki pobudzające enzymy wątrobowe (barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) – mogą przyspieszać metabolizm lewotyroksyny.
• Propylotiouracyl, glikokortykoidy, leki beta-adrenolityczne – mogą hamować przekształcanie T4 do T3.
• Sertralina, chlorochina, proguanil – mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny.
• Amiodaron, środki kontrastujące zawierające jod – mogą wpływać na konwersję hormonów tarczycy.
• Inhibitory kinazy tyrozynowej, inhibitory proteazy – mogą wpływać na skuteczność lewotyroksyny.
• Semaglutydy – mogą wpływać na wchłanianie lewotyroksyny.

Interakcje z żywnością

Nie należy przyjmować leku razem z posiłkiem, szczególnie bogatym w:

• Wapń (mleko i produkty mleczne) – może znacząco osłabiać wchłanianie lewotyroksyny.
• Błonnik – może zmniejszać wchłanianie.
• Soję – może upośledzać wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego.

Jak każdy lek, Letrox może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Działania niepożądane występują szczególnie w przypadku nietolerancji zastosowanej dawki, przedawkowania lub zbyt szybkiego zwiększania dawki na początku leczenia.

Bardzo często (więcej niż 1 na 10 osób)

• Kołatanie serca.
• Bezsenność.
• Ból głowy.

Często (nie więcej niż 1 na 10 osób)

• Szybka czynność serca (tachykardia).
• Nerwowość.

Rzadko (nie więcej niż 1 na 1000 osób)

• Zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe (szczególnie u dzieci).

Częstość nieznana

• Nadwrażliwość, reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka).
• Zaburzenia rytmu serca.
• Ból z uczuciem ucisku w klatce piersiowej (dusznica bolesna).
• Niepokój, pobudzenie.
• Osłabienie mięśni, kurcze mięśni.
• Osteoporoza (podczas długotrwałego stosowania wysokich dawek, głównie u kobiet po menopauzie).
• Uczucie gorąca, nietolerancja wysokiej temperatury.
• Zapaść naczyniowa u niemowląt urodzonych przedwcześnie z małą masą urodzeniową.
• Zaburzenia miesiączkowania.
• Biegunka, wymioty, nudności.
• Zmniejszenie masy ciała.
• Drżenia.
• Nadmierna potliwość.
• Gorączka.

Reakcje alergiczne

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej (obrzęk twarzy, warg, gardła lub języka, trudności w oddychaniu, wysypka, pokrzywka) należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitala – mogą one zagrażać życiu.

W przypadku przedawkowania mogą wystąpić typowe objawy nadczynności tarczycy:

• Tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca.
• Ból w klatce piersiowej (dusznica bolesna).
• Bezsenność, ból głowy, nerwowość.
• Drżenie.
• Osteoporoza.
• Uczucie gorąca.
• Biegunka, wymioty, nudności.
• Zmniejszenie masy ciała.
• Nadmierna potliwość, gorączka.
• Niepokój, pobudzenie, nadmierna aktywność ruchowa.

W przypadku przedawkowania należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Lekarz zadecyduje, czy należy zmniejszyć dawkę dobową, czy przerwać przyjmowanie leku przez kilka dni. W razie ostrego przedawkowania wchłanianie można ograniczyć podając węgiel aktywny. Leczenie jest zwykle objawowe i podtrzymujące. W przypadku ciężkich objawów można rozważyć plazmaferezy. W pojedynczych przypadkach zgłaszano zatrzymanie akcji serca u pacjentów, którzy przez wiele lat przyjmowali nadmierne dawki lewotyroksyny.

Leczenie Letroksem powinno być monitorowane poprzez regularne badania kontrolne stężenia hormonów tarczycy we krwi (TSH, T4, T3). Należy kontrolować czynność tarczycy:

• W trakcie i po okresie ciąży.
• U kobiet po menopauzie ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy – częściej, aby uniknąć zbyt wysokich stężeń lewotyroksyny.
• U noworodków i niemowląt z wrodzoną niedoczynnością tarczycy – wartości standardowe stężenia T4 należy osiągnąć podczas pierwszych 3-4 lat życia. Podczas pierwszych 6 miesięcy życia ocena stężenia T4 jest bardziej wymierna niż TSH.
• U pacjentów w podeszłym wieku – wymagane są częste wizyty u lekarza.
• U pacjentów dializowanych otrzymujących sewelamer – lekarz zaleci monitorowanie stężenia leku we krwi.

Czas trwania leczenia zależy od wskazania:

• Niedoczynność tarczycy – leczenie trwa zazwyczaj przez całe życie.
• Po operacji usunięcia tarczycy z powodu nowotworu złośliwego – leczenie trwa zazwyczaj przez całe życie.
• Leczenie i profilaktyka nawrotu wola – leczenie trwa kilka miesięcy lub lat, a nawet do końca życia.
• Wspomaganie leczenia nadczynności tarczycy – czas trwania leczenia zależy od długości leczenia tyreostatycznego.
• Leczenie wola u pacjentów w stanie eutyreozy – leczenie powinno trwać od 6 miesięcy do 2 lat. Jeżeli po tym czasie leczenie nie przyniesie pożądanych efektów, należy rozważyć inne metody terapeutyczne.

Letrox należy przechowywać:

• W miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• W temperaturze poniżej 30°C lub w temperaturze 15-25°C (w zależności od źródła).

Letrox nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Tabletki Letrox można dzielić na równe dawki.

Dostępne są zamienniki leku zawierające lewotyroksynę sodową, takie jak: Althyxin, Eltroxin, Euthyrox N. Dostępne są tabletki o różnej zawartości substancji czynnej (25-150 mikrogramów lewotyroksyny sodowej) dla indywidualnego leczenia, co oznacza, że większość pacjentów przyjmować będzie jedną tabletkę na dobę.

Lek jest refundowany, co oznacza niższe koszty leczenia dla pacjenta. Jest to dość tani lek – zależnie od dawki lewotyroksyny sodowej i wielkości opakowania, jego cena waha się od 5 do 10 zł (dla dawki 100 mcg). Zakup wymaga recepty.