Escitil

Escitil to lek przeciwdepresyjny należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (w skrócie SSRI). Działa poprzez zwiększenie ilości serotoniny – naturalnej substancji w mózgu, która pomaga utrzymać równowagę psychiczną. Dzięki temu działaniu lek pomaga poprawić samopoczucie i zmniejszyć objawy różnych zaburzeń psychicznych.

Lek jest stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z następującymi schorzeniami:

• Epizody dużej depresji – ciężkie stany obniżonego nastroju, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
• Zaburzenia lęku panicznego – nagłe ataki intensywnego strachu, które mogą występować z lękiem przed otwartymi przestrzeniami (agorafobia) lub bez niego.
• Fobia społeczna – silny lęk przed sytuacjami społecznymi i oceną innych ludzi.
• Uogólnione zaburzenie lękowe – uporczywy, trudny do kontrolowania niepokój dotyczący wielu różnych spraw życiowych.
• Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne – natrętne myśli i powtarzające się czynności, których osoba nie może kontrolować.

Escitil dostępny jest w postaci białych, owalnych tabletek powlekanych w dwóch mocach:

• Tabletki 10 mg – każda zawiera 10 mg escytalopramu w postaci szczawianu.
• Tabletki 20 mg – każda zawiera 20 mg escytalopramu w postaci szczawianu.

Obydwie tabletki mają linię podziałową, co umożliwia podzielenie ich na równe części w razie potrzeby dostosowania dawki. Substancją czynną leku jest escytalopram – nowoczesny lek przeciwdepresyjny o wysokiej skuteczności i dobrym profilu bezpieczeństwa.

Lek przyjmuje się doustnie, raz dziennie, niezależnie od posiłków – można go połykać zarówno na pusty żołądek, jak i po jedzeniu. Dawkowanie zależy od rodzaju schorzenia i indywidualnej odpowiedzi organizmu na leczenie.

Dawkowanie w poszczególnych schorzeniach

Depresja

Zazwyczaj rozpoczyna się od dawki 10 mg raz dziennie. W zależności od tego, jak organizm reaguje na leczenie, lekarz może zwiększyć dawkę do maksymalnie 20 mg na dobę. Efekt przeciwdepresyjny pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach stosowania. Po ustąpieniu objawów depresji ważne jest kontynuowanie leczenia przez co najmniej 6 miesięcy, aby utrwalić poprawę.

Zaburzenia lęku panicznego

W pierwszym tygodniu stosuje się mniejszą dawkę początkową – 5 mg na dobę, aby organizm mógł się przyzwyczaić do leku. Następnie dawkę zwiększa się do 10 mg dziennie. W razie potrzeby lekarz może zwiększyć dawkę do maksymalnie 20 mg na dobę. Maksymalna skuteczność osiągana jest po około 3 miesiącach, a leczenie trwa zwykle kilka miesięcy.

Fobia społeczna

Zalecana dawka to 10 mg raz dziennie. Poprawę można zauważyć po 2-4 tygodniach leczenia. Lekarz może następnie zmniejszyć dawkę do 5 mg lub zwiększyć ją do maksymalnie 20 mg dziennie, w zależności od efektów leczenia. Ze względu na przewlekły charakter fobii społecznej, zaleca się kontynuowanie terapii przez co najmniej 12 tygodni dla uzyskania trwałej poprawy.

Uogólnione zaburzenie lękowe

Leczenie rozpoczyna się od dawki 10 mg raz na dobę. W zależności od odpowiedzi na leczenie, dawkę można zwiększyć do maksymalnie 20 mg dziennie. Długoterminowa terapia pacjentów odpowiadających na leczenie była badana przez co najmniej 6 miesięcy.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Dawka początkowa wynosi 10 mg raz dziennie, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 20 mg na dobę. Ze względu na przewlekły charakter tego schorzenia, pacjenci powinni być leczeni przez okres wystarczający do całkowitego ustąpienia objawów.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby starsze (powyżej 65 lat)

U osób w podeszłym wieku stosuje się mniejsze dawki. Leczenie rozpoczyna się od 5 mg raz dziennie, a w razie potrzeby dawkę można zwiększyć do maksymalnie 10 mg na dobę.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi problemami z wątrobą zaleca się ostrożność – w pierwszych dwóch tygodniach stosuje się dawkę początkową 5 mg na dobę, którą można następnie zwiększyć do 10 mg dziennie.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna zmiana dawkowania. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek.

Bardzo ważne: Nie należy przerywać przyjmowania leku nagle, ponieważ może to wywołać nieprzyjemne objawy odstawienia. Zakończenie leczenia powinno następować stopniowo, przez zmniejszanie dawki przez okres co najmniej 1-2 tygodni, a czasem nawet dłużej.

Objawy, które mogą wystąpić po nagłym przerwaniu leczenia to między innymi: zawroty głowy, uczucie mrowienia lub jak porażenia prądem, problemy ze snem, niepokój, nudności, wymioty, drżenie, splątanie, pocenie się, bóle głowy, biegunka, kołatanie serca i drażliwość. Objawy te zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych osób mogą utrzymywać się dłużej.

Jeśli po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia wystąpią trudne do zniesienia objawy, lekarz może zalecić powrót do poprzedniej dawki, a następnie jeszcze wolniejsze jej zmniejszanie.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na escytalopram lub którykolwiek inny składnik leku.
• Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) – leków przeciwdepresyjnych starszego typu – ze względu na ryzyko poważnych reakcji.
• Jednoczesne stosowanie moklobemidu (odwracalny inhibitor MAO-A) lub linezolidu (antybiotyku).
• Rozpoznane wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG serca lub wrodzony zespół wydłużonego QT.
• Jednoczesne stosowanie innych leków, które mogą wydłużać odstęp QT (np. niektórych leków przeciwarytmicznych, przeciwpsychotycznych, przeciwbakteryjnych).

Między zakończeniem stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia Escitil musi upłynąć co najmniej 14 dni. Z kolei po zakończeniu stosowania Escitil należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem MAO.

Dzieci i młodzież

Escitil nie powinien być stosowany u osób poniżej 18 roku życia. Badania wykazały, że u dzieci i młodzieży leczonych lekami przeciwdepresyjnymi częściej występowały myśli samobójcze, próby samobójstwa oraz zachowania wrogie w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.

Ryzyko samobójstwa

Depresja i inne zaburzenia psychiczne wiążą się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i prób samobójstwa. Ryzyko to może być zwiększone we wczesnym okresie leczenia, zanim pojawi się poprawa. Dlatego pacjenci powinni być uważnie obserwowani, szczególnie na początku terapii i po zmianach dawki.

Pacjenci i ich opiekunowie powinni natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli zauważą:

• Pogorszenie stanu psychicznego.
• Pojawienie się myśli o samouszkodzeniu lub samobójstwie.
• Niezwykłe zmiany w zachowaniu.
• Nasilenie niepokoju lub pobudzenia.

Zespół serotoninowy

Rzadko, ale może wystąpić niebezpieczny stan zwany zespołem serotoninowym, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na serotoninę (np. tramadolu, tryptanów stosowanych na migrenę, niektórych leków przeciwbólowych). Objawy to: pobudzenie, drżenie, drgawki mięśni, gorączka. W razie wystąpienia tych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Nasilenie lęku na początku leczenia

U niektórych pacjentów z zaburzeniami lękowymi na początku leczenia objawy lękowe mogą się nasilić. Ta paradoksalna reakcja zwykle ustępuje w ciągu dwóch tygodni.

Krwawienia

Lek może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, kwas acetylosalicylowy lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów ze skłonnością do krwawień.

Hiponatremia

Rzadko lek może powodować obniżenie poziomu sodu we krwi (hiponatremia), szczególnie u osób starszych, z marskością wątroby lub przyjmujących inne leki mogące wywołać ten efekt.

Wpływ na serce

Escitil może wydłużać odstęp QT w badaniu EKG. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi (niski poziom potasu lub magnezu), u osób z wolnym rytmem serca lub po przebytym zawale serca.

Drgawki

U osób z padaczką lub u tych, u których wystąpią po raz pierwszy drgawki podczas leczenia, należy przerwać stosowanie leku.

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą lek może wpływać na kontrolę poziomu cukru we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawek insuliny lub leków przeciwcukrzycowych.

Zaburzenia seksualne

Leki z grupy SSRI mogą powodować zaburzenia funkcji seksualnych. Istnieją doniesienia, że u niektórych osób problemy te mogą utrzymywać się nawet po przerwaniu leczenia.

Escitil może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym dostępnych bez recepty i suplementach ziołowych.

Leki, których nie wolno łączyć z Escitil

• Inhibitory MAO (nieodwracalne i nieselektywne) – ze względu na ryzyko ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego.
• Moklobemid – ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
• Linezolid (antybiotyk) – również ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
• Leki wydłużające odstęp QT – np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne, niektóre antybiotyki.

Leki wymagające ostrożności

• Leki serotoninergiczne – tramadol, tryptany (na migrenę), niektóre leki przeciwbólowe – ryzyko zespołu serotoninowego.
• Lit i tryptofan – mogą nasilać działanie leku.
• Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – może zwiększać częstość działań niepożądanych.
• Leki przeciwzakrzepowe – lek może zmieniać ich działanie, konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – zwiększone ryzyko krwawień.
• Omeprazol, cymetydyna – mogą zwiększać stężenie escytalopramu we krwi.
• Leki metabolizowane przez CYP2D6 – np. metoprolol, niektóre leki przeciwdepresyjne i przeciwpsychotyczne – może być konieczne dostosowanie ich dawek.

Alkohol

Chociaż nie oczekuje się bezpośrednich interakcji z alkoholem, łączenie leku z alkoholem nie jest zalecane, podobnie jak w przypadku wszystkich leków psychotropowych.

Jak każdy lek, Escitil może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest łagodna i występuje najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu leczenia, a następnie ich nasilenie zmniejsza się.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)

• Nudności.
• Bóle głowy.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób)

• Zmniejszenie łaknienia lub zwiększenie łaknienia, zmiany masy ciała.
• Lęk, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe sny.
• Zmniejszenie popędu płciowego, u kobiet brak orgazmu, u mężczyzn zaburzenia wytrysku i impotencja.
• Bezsenność, senność, zawroty głowy, mrowienie, drżenie.
• Zapalenie zatok, ziewanie.
• Biegunka, zaparcie, wymioty, suchość w jamie ustnej.
• Zwiększone pocenie się.
• Bóle stawów i mięśni.
• Uczucie zmęczenia, gorączka.

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 100 osób)

• Zmniejszenie masy ciała.
• Bruksizm (zgrzytanie zębami), pobudzenie, nerwowość, napady paniki, stany splątania.
• Zaburzenia smaku, zaburzenia snu, omdlenia.
• Rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia.
• Szumy uszne.
• Przyspieszony rytm serca.
• Krwawienie z nosa.
• Krwawienie z przewodu pokarmowego.
• Pokrzywka, łysienie, wysypka, świąd.
• U kobiet krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, u mężczyzn zaburzenia wytrysku.
• Obrzęki.

Rzadkie działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 1000 osób)

• Reakcje alergiczne (anafilaktyczne).
• Agresja, depersonalizacja, omamy.
• Zespół serotoninowy (patrz ostrzeżenia).
• Wolny rytm serca.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

• Trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi).
• Nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego, hiperprolaktynemia.
• Hiponatremia (obniżenie poziomu sodu we krwi), jadłowstręt.
• Mania, myśli samobójcze i zachowania samobójcze.
• Dyskinezje (zaburzenia ruchowe), zaburzenia ruchu, drgawki, niepokój ruchowy.
• Wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym groźne dla życia torsade de pointes.
• Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia przy stawaniu).
• Zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych.
• Siniaki, obrzęki naczynioruchowe.
• Zatrzymanie moczu.
• Krwotok poporodowy, mlekotok, u mężczyzn priapizm (długotrwały, bolesny wzwód).

Objawy odstawienia

Po nagłym przerwaniu leczenia lub zbyt szybkim zmniejszeniu dawki mogą wystąpić objawy odstawienia (patrz rozdział “Jak bezpiecznie zakończyć leczenie”).

Ważne: Jeśli zauważysz jakiekolwiek działania niepożądane, w tym takie, które nie zostały wymienione powyżej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. W przypadku ciężkich lub niepokojących objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Ciąża

Dane dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. Leku nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnym rozważeniu przez lekarza korzyści i ryzyka.

Jeśli matka przyjmowała lek do późnych stadiów ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, noworodek powinien być poddany obserwacji, ponieważ mogą u niego wystąpić objawy takie jak: zaburzenia oddychania, sinica, drgawki, wahania temperatury ciała, trudności w karmieniu, wymioty, napięcie lub wiotczenie mięśni, drżenie, drażliwość, płaczliwość, senność.

Stosowanie leków z grupy SSRI w późnych stadiach ciąży może zwiększać ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka oraz krwotoku poporodowego. W okresie ciąży należy unikać nagłego odstawiania leku.

Karmienie piersią

Escytalopram prawdopodobnie przenika do mleka kobiecego. Z tego względu nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania tego leku.

Płodność

Badania na zwierzętach sugerują, że cytalopram może mieć negatywny wpływ na jakość nasienia. Opisy przypadków wskazują, że wpływ ten jest przemijający. Jak dotąd nie obserwowano negatywnego wpływu na płodność u ludzi.

Chociaż wykazano, że escytalopram nie wpływa znacząco na sprawność intelektualną i zdolności psychomotoryczne, każdy lek psychoaktywny może zaburzać zdolność osądu lub sprawność. Pacjenci powinni zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, dopóki nie będą pewni, jak lek na nich działa.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Escitil to nowoczesny lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy, który może skutecznie pomóc w leczeniu depresji oraz różnych zaburzeń lękowych. Kluczem do sukcesu terapii jest regularne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza, cierpliwość w oczekiwaniu na efekty (które pojawiają się zwykle po 2-4 tygodniach) oraz kontynuowanie leczenia przez zalecany okres, nawet po ustąpieniu objawów.

Pamiętaj, że nigdy nie należy przerywać leczenia nagle – zawsze powinno się to odbywać stopniowo, pod kontrolą lekarza. W razie jakichkolwiek wątpliwości lub niepokojących objawów skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.