Durogesic

Durogesic to silny lek przeciwbólowy w postaci plastra naklejanego na skórę, który działa przez 72 godziny (3 dni). Zawiera substancję czynną fentanyl – należy ona do grupy leków zwanych opioidami. Plaster o mocy 50 µg/h uwalnia 50 mikrogramów fentanylu na godzinę i ma powierzchnię 21 cm². Lek ten jest przepisywany wyłącznie na receptę i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu.

Durogesic jest przeznaczony do leczenia ciężkiego, przewlekłego bólu, który wymaga ciągłego, długoterminowego podawania silnych leków przeciwbólowych. Najczęściej stosuje się go u osób z bólem nowotworowym lub innymi poważnymi schorzeniami powodującymi uporczywy ból.

Ważne ograniczenia:

• Lek jest przeznaczony dla pacjentów, którzy wcześniej przyjmowali opioidy i wykształcili na nie tolerancję.
• Nie należy stosować go w ostrym bólu ani w bólu pooperacyjnym – plaster działa zbyt wolno, aby dostosować dawkę w nagłych sytuacjach.
• U dzieci można go stosować dopiero od 2. roku życia i tylko wtedy, gdy dziecko już wcześniej otrzymywało leki opioidowe.

Fentanyl zawarty w plastrze działa na specjalne receptory w układzie nerwowym, które odpowiadają za odczuwanie bólu. Po przyklejeniu plastra substancja czynna przenika przez skórę do krwi i stopniowo uwalnia się przez 3 dni. Dzięki temu pacjent otrzymuje stałą, równomierną dawkę leku bez konieczności codziennego przyjmowania tabletek czy zastrzyków.

Działanie przeciwbólowe nie pojawia się natychmiast – po naklejeniu pierwszego plastra mija od 12 do 24 godzin, zanim osiągnie się odpowiedni poziom leku we krwi. Dlatego w tym czasie pacjent powinien kontynuować dotychczasowe leczenie przeciwbólowe.

Sposób aplikacji

Plaster należy nakleić na niepodrażnioną, płaską powierzchnię skóry w okolicy klatki piersiowej lub górnej części ramion. U małych dzieci lepiej nakleić go na górną część pleców, żeby dziecko nie mogło go samodzielnie odkleić. Wybrane miejsce powinno być:

• Pozbawione owłosienia (włosy można ostrożnie obciąć, ale nie golić).
• Czyste i suche – można je umyć czystą wodą, ale bez mydła, oliwek czy balsamów.
• Wolne od ran, podrażnień czy zmian skórnych.

Po wyjęciu plastra z torebki należy usunąć folię ochronną i natychmiast przykleić plaster, przyciskając go dłonią przez około 30 sekund. Po założeniu plastra trzeba dokładnie umyć ręce czystą wodą.

Wymiana plastra

Plaster należy zmieniać co 72 godziny (co 3 dni). Nowy plaster nakłada się w inne miejsce na skórze – do tego samego miejsca można wrócić dopiero po kilku dniach. Zużyty plaster należy złożyć na pół (tak, aby warstwa klejąca nie była dostępna) i odpowiednio wyrzucić.

Dobór dawki

Dawkę dobiera lekarz indywidualnie, biorąc pod uwagę dotychczasowe leczenie przeciwbólowe. Jeśli pacjent wcześniej przyjmował inne opioidy (np. morfinę), lekarz przeliczy ich dawkę na odpowiednią moc plastra. Nigdy nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani zwiększać liczby plastrów.

Po zwiększeniu dawki może minąć nawet 6 dni, zanim pacjent odczuje pełny efekt przeciwbólowy. Dlatego nową dawkę należy stosować przez co najmniej 2 okresy 3-dniowe przed kolejną zmianą.

Produktu nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na fentanyl lub którykolwiek składnik leku.
• Ostry ból lub ból pooperacyjny – plaster działa zbyt wolno, by można było szybko dostosować dawkę.
• Ciężka niewydolność oddechowa – lek może dodatkowo osłabić oddychanie.
• U pacjentów, którzy wcześniej nie przyjmowali opioidów i nie wykształcili na nie tolerancji (z wyjątkiem szczególnych sytuacji ocenianych przez lekarza).

Zagrożenie dla życia u dzieci

Durogesic zawiera substancję w ilości zagrażającej życiu dzieci. Wszystkie plastry – zarówno nowe, jak i zużyte – należy przechowywać w miejscu całkowicie niedostępnym dla dzieci. Przypadkowe przyklejenie plastra do skóry dziecka lub połknięcie może doprowadzić do śmiertelnego zatrucia.

Problemy z oddychaniem

Najpoważniejszym działaniem niepożądanym fentanylu jest zahamowanie oddechu. Może ono wystąpić szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. Objawy mogą utrzymywać się nawet przez 24 godziny po usunięciu plastra. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami płuc, niewydolnością wątroby lub nerek.

Unikaj ciepła

Gorączka lub zewnętrzne źródła ciepła (poduszki elektryczne, kąpiele w gorącej wodzie, sauna, intensywne opalanie) mogą zwiększyć uwalnianie fentanylu z plastra, co grozi przedawkowaniem. W razie gorączki należy skontaktować się z lekarzem.

Uzależnienie i tolerancja

Długotrwałe stosowanie opioidów może prowadzić do uzależnienia fizycznego i psychicznego. Nie należy nagle przerywać leczenia – może to wywołać ciężkie objawy odstawienia (niepokój, pocenie się, bóle mięśni, biegunka, drżenie). Zmniejszanie dawki musi być stopniowe i prowadzone pod kontrolą lekarza.

Interakcje z innymi lekami

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie Durogesic z:

• Lekami uspokajającymi (benzodiazepiny) – może dojść do głębokiej sedacji, zaburzeń oddychania, śpiączki lub zgonu.
• Alkoholem i narkotykami – znacznie zwiększają ryzyko ciężkich działań niepożądanych.
• Niektórymi lekami na infekcje, choroby serca czy grzybice – mogą zwiększać stężenie fentanylu we krwi.

Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych bez recepty.

Jak każdy lek, Durogesic może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Bardzo częste (u więcej niż 1 na 10 osób)

• Nudności.
• Wymioty.
• Zaparcia.
• Senność.
• Zawroty głowy.
• Ból głowy.

Częste (u 1 do 10 osób na 100)

• Bezsenność, depresja, lęk, splątanie.
• Drżenie, osłabienie czucia, drgawki.
• Kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca.
• Trudności w oddychaniu.
• Biegunka, suchość w ustach, ból brzucha.
• Nadmierne pocenie się, świąd, wysypka.
• Zmęczenie, osłabienie.
• Reakcje skórne w miejscu przyklejenia plastra.

Działania niepożądane wymagające natychmiastowej pomocy lekarskiej

W razie wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów należy natychmiast wezwać pogotowie:

• Bardzo wolne, płytkie lub nieregularne oddychanie.
• Sinica (niebieskawe zabarwienie skóry i ust).
• Utrata przytomności, głęboka senność, z której nie można obudzić pacjenta.
• Drgawki.
• Objawy reakcji alergicznej: obrzęk twarzy, języka, gardła, trudności w oddychaniu.

Ciąża: Durogesic nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Fentanyl przenika przez łożysko i może powodować problemy z oddychaniem u noworodka. U dzieci matek, które stosowały plaster przez dłuższy czas, mogą wystąpić objawy odstawienia po urodzeniu.

Karmienie piersią: Nie wolno karmić piersią podczas stosowania Durogesic i przez co najmniej 72 godziny po usunięciu ostatniego plastra. Fentanyl przenika do mleka i może powodować senność lub zaburzenia oddychania u niemowlęcia.

Durogesic może powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji. Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie upewni się, jak organizm reaguje na lek. Nawet jeśli pacjent czuje się dobrze, jego zdolności mogą być upośledzone.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci – to ratuje życie!
• Przechowywać w oryginalnym opakowaniu, aby chronić przed światłem.
• Nie stosować po upływie terminu ważności.
• Zużyte plastry należy składać na pół (warstwą klejącą do środka) i bezpiecznie wyrzucać, tak aby nie miały do nich dostępu dzieci ani zwierzęta.

Objawy przedawkowania to przede wszystkim bardzo spowolnione, płytkie oddychanie, a także:

• Skrajne zmęczenie, niemożność obudzenia pacjenta.
• Zwężone źrenice (małe, szpilkowate).
• Zimna, wilgotna skóra.
• Zwolnione bicie serca.
• Utrata przytomności.

Natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe! Zdejmij plaster i nie naklejaj nowego. Nawet po zdjęciu plastra objawy mogą się nasilać przez kilka godzin, ponieważ fentanyl nadal uwalnia się ze skóry.

• Durogesic to bardzo silny lek przeciwbólowy – stosuj go dokładnie według zaleceń lekarza.
• Nigdy nie dziel, nie przycinaj ani nie uszkadzaj plastra – może to spowodować przedawkowanie.
• Trzymaj wszystkie plastry z dala od dzieci – nawet zużyty plaster zawiera dużą ilość leku.
• Unikaj gorąca w miejscu przyklejenia plastra.
• Nie pij alkoholu podczas leczenia.
• Poinformuj lekarza o wszystkich innych lekach, które przyjmujesz.
• Nie przerywaj nagle leczenia – może to wywołać ciężkie objawy odstawienia.
• W razie problemów z oddychaniem, skrajnej senności lub innych niepokojących objawów natychmiast wezwij pomoc.