Cloranxen

Cloranxen to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną dipotasu klorazepan w dawce 5 mg w każdej tabletce. Jest to lek z grupy benzodiazepin, stosowany przede wszystkim w krótkotrwałym leczeniu stanów lęku i niepokoju. Produkt ma postać żółtych, okrągłych tabletek, które należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Lek jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia stanów lęku i niepokoju, szczególnie gdy objawy są na tyle nasilone, że zaburzają codzienne funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe dla pacjenta. Cloranxen może być również stosowany wspomagająco w przebiegu nerwicy.

Drugim ważnym wskazaniem do stosowania leku jest zespół abstynencji w uzależnieniu alkoholowym, w tym majaczenie alkoholowe i stany predeliryjne – czyli sytuacje, gdy organizm reaguje na nagłe zaprzestanie spożywania alkoholu.

Należy pamiętać, że leczenie farmakologiczne jest wskazane tylko wtedy, gdy objawy są naprawdę poważne i nie można sobie z nimi poradzić innymi metodami.

Cloranxen działa poprzez wpływ na układ nerwowy, a konkretnie na część mózgu zwaną układem limbicznym, który odpowiada za nasze emocje, nastrój i reakcje na stres. Substancja czynna leku – dipotasu klorazepan – wiąże się z określonymi receptorami w mózgu, które współpracują z kwasem gammaaminomasłowym (GABA). GABA to naturalny “hamulec” dla naszego układu nerwowego.

Gdy Cloranxen zwiększa działanie GABA, następuje wyciszenie nadmiernej aktywności nerwowej, co prowadzi do:

• Zmniejszenia uczucia lęku i zagrożenia.
• Zniesienia nadmiernego napięcia emocjonalnego.
• Działania uspokajającego.
• W większych dawkach – działania nasennego.
• Rozluźnienia napięcia mięśniowego.
• Działania przeciwdrgawkowego.

Bardzo ważne: Lek należy stosować dokładnie według zaleceń lekarza. Nie wolno samodzielnie zmieniać dawki ani czasu trwania leczenia.

Dawkowanie u dorosłych

Leczenie rozpoczyna się od najmniejszej dawki, czyli 5 mg na dobę, którą można przyjmować raz dziennie, najlepiej wieczorem. W zależności od potrzeb lekarz może stopniowo zwiększać dawkę, jednak nie powinna ona przekraczać 30 mg na dobę.

Czas trwania leczenia

Leczenie powinno być jak najkrótsze i nie powinno przekraczać 4 tygodni, włączając w to okres stopniowego zmniejszania dawki. Lekarz powinien regularnie monitorować postępy w leczeniu i w razie potrzeby zmniejszać dawkę lub częstość przyjmowania leku.

Odstawianie leku

Bardzo ważne jest, aby nie przerywać leczenia nagle. Lek należy odstawiać stopniowo, zmniejszając dawkę, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów odstawienia. Nagłe zaprzestanie przyjmowania Cloranxenu może wywołać drżenie, pobudzenie, bezsenność, a nawet napady drgawkowe.

Szczególne grupy pacjentów

Osoby starsze: U pacjentów w podeszłym wieku należy zmniejszyć dawkę o połowę (50%), a leczenie powinno trwać jak najkrócej.

Problemy z nerkami: U osób z zaburzeniami czynności nerek dawkę również należy zmniejszyć o 50%.

Problemy z wątrobą: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek należy stosować bardzo ostrożnie. W przypadku niewydolności wątroby może wystąpić encefalopatia, czyli zaburzenie funkcji mózgu.

Dzieci i młodzież: Cloranxen nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia. U młodzieży powyżej 12 lat lek może być stosowany tylko w wyjątkowych przypadkach, po decyzji lekarza specjalisty, w dawce dostosowanej do masy ciała.

Istnieją sytuacje, w których przyjmowanie tego leku jest całkowicie zabronione:

• Uczulenie na klorazepan, inne benzodiazepiny lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
• Nużliwość mięśni – choroba nazywana Myasthenia gravis, która powoduje osłabienie i szybkie męczenie się mięśni.
• Ciężka niewydolność oddechowa – poważne problemy z oddychaniem.
• Zespół bezdechu sennego – zaburzenie, w którym podczas snu dochodzi do przerw w oddychaniu.
• Ciężka niewydolność wątroby.
• Jaskra z wąskim kątem przesączania – określony typ choroby oczu.
• Wiek poniżej 12 lat.

Ryzyko uzależnienia

Cloranxen, podobnie jak inne benzodiazepiny, może wywoływać uzależnienie – zarówno psychiczne, jak i fizyczne. Ryzyko to zwiększa się, gdy:

• Stosuje się większe dawki.
• Leczenie trwa dłużej.
• Pacjent miał wcześniej problem z uzależnieniem od alkoholu lub innych leków.
• Jednocześnie przyjmuje się inne leki uspokajające lub nasenne.
• Spożywa się alkohol podczas leczenia.

Objawy odstawienia

Nagłe przerwanie przyjmowania leku może wywołać zespół abstynencyjny, którego objawy mogą pojawić się 4-8 dni po odstawieniu i obejmują:

• Drżenie mięśniowe.
• Pobudzenie i niepokój.
• Bezsenność.
• Omamy i dezorientację.
• Bóle głowy i bóle mięśniowe.
• Drażliwość.
• Nadwrażliwość na światło, dźwięki i dotyk.
• W ciężkich przypadkach – napady padaczkowe.

Reakcje paradoksalne

U niektórych osób, zwłaszcza dzieci i osób starszych, lek może wywołać reakcje odwrotne do zamierzonych, takie jak:

• Zwiększony niepokój i drażliwość.
• Agresywność.
• Pobudzenie zamiast uspokojenia.
• Omamy.
• Bezsenność.
• Koszmary nocne.
• Niewłaściwe zachowanie.

Jeśli pojawią się takie objawy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i przerwać stosowanie leku.

Problemy z pamięcią

Podczas przyjmowania Cloranxenu może wystąpić niepamięć następcza – sytuacja, w której nie pamiętamy, co działo się po zażyciu leku. Ryzyko to jest większe, gdy:

• Lek przyjmuje się bezpośrednio przed snem.
• Sen jest krótszy niż 7-8 godzin (na przykład przy wczesnym przebudzeniu).

Aby zminimalizować to ryzyko, należy zapewnić sobie warunki do nieprzerwanego, 7-8 godzinnego snu.

Jednoczesne stosowanie z lekami opioidowymi

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie Cloranxenu z lekami opioidowymi (silne leki przeciwbólowe). Może to prowadzić do:

• Nadmiernego uspokojenia.
• Spowolnienia lub zatrzymania oddechu.
• Śpiączki.
• W skrajnych przypadkach – zgonu.

Jeśli lekarz uzna, że konieczne jest jednoczesne stosowanie tych leków, powinien przepisać najmniejszą skuteczną dawkę na najkrótszy możliwy czas, a pacjent musi być uważnie obserwowany.

Alkohol

Podczas leczenia należy całkowicie unikać spożywania alkoholu. Alkohol nasila działanie uspokajające leku, co może być niebezpieczne i znacznie upośledza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Laktoza

Każda tabletka zawiera 167 mg laktozy jednowodnej. Osoby z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny stosować tego leku.

Cloranxen może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty.

Leki nasilające działanie Cloranxenu

Następujące leki mogą nasilać uspokajające działanie Cloranxenu:

• Inne leki uspokajające i nasenne.
• Leki opioidowe (silne środki przeciwbólowe).
• Barbiturany.
• Niektóre leki przeciwdepresyjne.
• Leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym.
• Neuroleptyki (leki stosowane w chorobach psychicznych).
• Leki znieczulające.
• Leki przeciwpadaczkowe.

Inne ważne interakcje

• Cymetydyna (lek na zgagę) nasila senność po przyjęciu Cloranxenu.
• Cyzapryd zwiększa wchłanianie leku, nasilając jego działanie uspokajające.
• Fenytoina (lek przeciwpadaczkowy) – interakcje są trudne do przewidzenia, może dojść do zwiększenia jej stężenia we krwi.
• Lewodopa (lek w chorobie Parkinsona) – Cloranxen osłabia jej działanie.
• Klozapina (lek przeciwpsychotyczny) – zwiększone ryzyko zapaści z zatrzymaniem oddechu lub czynności serca.
• Leki zobojętniające (wodorotlenki, sole glinu i magnezu) opóźniają wchłanianie Cloranxenu.

Palenie tytoniu

U osób palących tytoniu oraz przyjmujących leki przeciwdrgawkowe metabolizm Cloranxenu jest przyspieszony, co może wpływać na skuteczność leczenia.

Jak każdy lek, Cloranxen może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najczęstsze i najważniejsze z nich:

Działania na układ nerwowy

• Senność – najczęstszy objaw.
• Bóle i zawroty głowy.
• Uczucie znużenia.
• Drażliwość.
• Niezborność ruchowa – problemy z koordynacją ruchów.
• Podwójne widzenie.
• Niewyraźna mowa.
• Zaburzenia świadomości.
• Może ujawnić się lub pogłębić depresja.

Zaburzenia psychiczne

• Niepokój.
• Drażliwość.
• Agresywność.
• Euforia.
• Pobudzenie.
• Omamy.
• Bezsenność.
• Koszmary nocne.
• Psychozy.
• Niewłaściwe zachowanie.
• Niepamięć następcza.

Uwaga: Reakcje te występują zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku.

Inne działania niepożądane

• Zwiększenie masy ciała.
• Zmiany libido (popędu seksualnego).
• Obniżenie ciśnienia tętniczego.
• Zaburzenia miesiączkowania.
• Zahamowanie owulacji.
• Suchość błon śluzowych jamy ustnej.
• Uczucie pełności w nadbrzuszu.
• Zaparcie.
• W rzadkich przypadkach – wysypki skórne.

Uzależnienie i objawy odstawienia

Nawet stosowanie terapeutycznych dawek może prowadzić do uzależnienia fizycznego i psychicznego. Przerwanie leczenia może powodować objawy odstawienia lub bezsenność i niepokój „z odbicia” (objawy silniejsze niż przed rozpoczęciem leczenia).

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, zwłaszcza reakcje paradoksalne (niepokój, agresywność, omamy), natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub bezpośrednio do producenta.

Ciąża

Cloranxen nie powinien być stosowany w czasie ciąży, szczególnie w pierwszym i trzecim trymestrze. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o potencjalnych zagrożeniach.

Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, leczenie powinno zostać zakończone odpowiednio wcześniej. Jeżeli z istotnych przyczyn medycznych konieczne jest podawanie leku pod koniec ciąży lub podczas porodu, u noworodka mogą wystąpić:

• Obniżona temperatura ciała (hipotermia).
• Obniżone napięcie mięśniowe (hipotonia).
• Umiarkowana depresja oddechowa.

Ponadto u noworodków matek przyjmujących Cloranxen w ostatnim okresie ciąży może rozwinąć się uzależnienie fizyczne i istnieje ryzyko wystąpienia objawów zespołu odstawienia.

Karmienie piersią

Cloranxen nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią. Lek i jego metabolity (produkty przemiany) przenikają do mleka ludzkiego i mogą wpływać na niemowlę.

Cloranxen może znacząco upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. Podczas stosowania leku może wystąpić:

• Zaburzenie zdolności koncentracji.
• Senność.
• Niepamięć.

Jednoczesne stosowanie innych leków, a także alkoholu, może dodatkowo nasilać uspokajające działanie Cloranxenu. Dlatego należy unikać prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku leczenia lub po zmianie dawki, dopóki nie będzie wiadomo, jak organizm reaguje na lek.

Przedawkowanie Cloranxenu objawia się różnego stopnia zahamowaniem czynności ośrodkowego układu nerwowego – od umiarkowanej senności, aż po śpiączkę.

Objawy przedawkowania

W przypadku niewielkiego przedawkowania:

• Senność.
• Dezorientacja.
• Letarg (ospałość).

W przypadku cięższego przedawkowania:

• Ataksja – brak koordynacji ruchów.
• Hipotonia mięśniowa – osłabienie mięśni.
• Niedociśnienie.
• Depresja oddechowa – spowolnienie oddechu.
• Rzadko śpiączka.
• Bardzo rzadko zgon.

Co robić w przypadku przedawkowania?

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym. Leczenie przedawkowania obejmuje:

• Usunięcie treści żołądkowej (wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka – w zależności od stanu pacjenta).
• Podanie węgla aktywowanego.
• Podtrzymywanie czynności układu oddechowego i krążenia.
• W ciężkich przypadkach – podanie antidotum (flumazenilu).

Ważna uwaga

Choć przedawkowanie benzodiazepin rzadko bywa stanem bezpośrednio zagrażającym życiu, nigdy nie należy lekceważyć takiej sytuacji. Zawsze istnieje możliwość, że pacjent oprócz leku spożył również alkohol lub zażył inne substancje działające hamująco na układ nerwowy, co znacznie zwiększa ryzyko.

• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
• Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w celu ochrony przed światłem i wilgocią.
• Przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności: 2 lata).
• Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa.

Substancja czynna: Każda tabletka zawiera 5 mg dipotasu klorazepanu.

Substancje pomocnicze: Laktoza jednowodna (167 mg w każdej tabletce), celuloza mikrokrystaliczna, potasu chlorek, potasu węglan bezwodny, magnezu stearynian, talk, żółcień chinolinowa lakowa (E104).

Postać: Tabletka okrągła, obustronnie wypukła, barwy żółtej.

Opakowanie: Butelka zawiera 30 tabletek.