Anafranil

Anafranil to lek zawierający chlorowodorek klomipraminy w dawce 25 mg w jednej tabletce powlekanej. Należy do grupy leków nazywanych trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Działa poprzez wpływ na substancje chemiczne w mózgu, takie jak serotonina i noradrenalina, które odpowiadają za regulację nastroju i emocji.

Tabletki Anafranil 25 mg mają charakterystyczny jasnożółty kolor, okrągły kształt i są obustronnie wypukłe. Lek jest dostępny wyłącznie na receptę i wymaga nadzoru lekarza podczas stosowania.

Lek Anafranil jest przepisywany dorosłym pacjentom w różnych stanach związanych z zaburzeniami nastroju i lękiem. Pomaga w leczeniu:

• Stanów depresyjnych różnego pochodzenia – depresja endogenna (wewnętrzna), reaktywna (wywołana wydarzeniami życiowymi), nerwicowa, organiczna (związana z chorobami ciała), maskowana oraz depresja związana z wiekiem.
• Depresji towarzyszącej innym chorobom – może być stosowany u osób ze schizofrenią, zaburzeniami osobowości, przewlekłymi stanami bólowymi czy długotrwałymi chorobami ciała.
• Zespołów natręctw – uporczywych, powtarzających się myśli lub zachowań, których nie można kontrolować.
• Fobii i napadów lęku – silnego, trudnego do opanowania strachu i niepokoju.

U dzieci powyżej piątego roku życia Anafranil może być stosowany w leczeniu moczenia nocnego, ale tylko po wykluczeniu przyczyn fizycznych tego problemu.

Substancją czynną leku jest chlorowodorek klomipraminy w ilości 25 mg w jednej tabletce. Oprócz tego lek zawiera substancje pomocnicze, które nadają mu odpowiednią formę i właściwości:

• Glicerol.
• Magnezu stearynian.
• Laktoza jednowodna (15 mg w tabletce 25 mg).
• Krzemionka koloidalna.
• Skrobia kukurydziana.
• Talk.
• Kwas stearynowy.

Otoczka tabletki zawiera między innymi sacharozę (16,54 mg w tabletce 25 mg), tytanu dwutlenek oraz żelaza tlenek żółty, który nadaje tabletkom charakterystyczny kolor.

Ważna informacja dla osób z nietolerancją cukrów: Lek zawiera laktozę i sacharozę. Osoby z rzadkimi dziedzicznymi problemami związanymi z nietolerancją galaktozy, fruktozy, niedoborem laktazy czy zaburzeniami wchłaniania cukrów nie powinny przyjmować tego leku.

Klomipramina, substancja czynna leku Anafranil, działa na mózg poprzez zwiększenie dostępności ważnych przekaźników nerwowych – serotoniny i noradrenaliny. W uproszczeniu można powiedzieć, że zapobiega ich zbyt szybkiemu usuwaniu z przestrzeni między komórkami nerwowymi, dzięki czemu mogą one dłużej działać i poprawiać nastrój oraz zmniejszać lęk.

Lek wpływa na wszystkie aspekty depresji, w tym:

• Spowolnienie ruchowe i psychiczne.
• Obniżony nastrój.
• Uczucie niepokoju i lęku.

Poprawa samopoczucia zazwyczaj staje się widoczna po 2-3 tygodniach regularnego stosowania leku. Anafranil ma także szczególne działanie w przypadku zespołów natręctw, które jest niezależne od jego właściwości przeciwdepresyjnych.

Dawkowanie leku jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza i zależy od rodzaju schorzenia, wieku pacjenta oraz reakcji na leczenie. Poniżej przedstawiamy ogólne zasady dawkowania:

Leczenie depresji, zespołów natręctw i fobii u dorosłych

Leczenie rozpoczyna się od 1 tabletki 25 mg 2-3 razy na dobę. Dawkę zwiększa się stopniowo, na przykład o 25 mg co kilka dni, w zależności od tego, jak organizm toleruje lek. W pierwszym tygodniu można dojść do 4-6 tabletek po 25 mg na dobę. W ciężkich przypadkach maksymalna dawka może wynosić 250 mg na dobę. Po osiągnięciu poprawy lekarz ustali mniejszą dawkę podtrzymującą, zwykle 2-4 tabletki po 25 mg dziennie.

Napady lęku i agorafobia

Leczenie zaczyna się od małej dawki – 1 tabletki 10 mg na dobę. Dawkę zwiększa się powoli, aż do uzyskania zadowalającego efektu. Zazwyczaj wynosi ona od 25 mg do 100 mg na dobę, w razie potrzeby można ją zwiększyć do 150 mg na dobę. Leczenie powinno trwać co najmniej 6 miesięcy, a następnie dawkę należy stopniowo zmniejszać.

Pacjenci w podeszłym wieku

Starsze osoby są bardziej wrażliwe na działanie leku, dlatego leczenie rozpoczyna się od 1 tabletki 10 mg na dobę. Dawkę zwiększa się stopniowo przez około 10 dni, aż do osiągnięcia optymalnej dawki 30-50 mg na dobę, którą utrzymuje się przez cały okres leczenia.

Dzieci – moczenie nocne

U dzieci w wieku 5-8 lat dawka początkowa to 2-3 tabletki po 10 mg, u dzieci 9-12 lat: 1-2 tabletki po 25 mg, a u dzieci powyżej 12 lat: 1-3 tabletki po 25 mg na dobę. Tabletki podaje się wieczorem po posiłku. Jeśli dziecko moczi się wcześnie w nocy, część dawki można podać wcześniej (około godziny 16). Po osiągnięciu poprawy leczenie kontynuuje się przez 1-3 miesiące, stopniowo zmniejszając dawkę.

Sposób przyjmowania

Tabletki należy połykać w całości, popijając dużą ilością wody. Nie należy ich kruszyć ani rozgryzać.

Istnieją sytuacje, w których nie można przyjmować tego leku. Należą do nich:

• Uczulenie na klomipraminę lub którykolwiek składnik leku.
• Uczulenie krzyżowe na inne trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.
• Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO (leki przeciwdepresyjne innego typu) lub stosowanie ich w ciągu 14 dni przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczenia Anafranil.
• Okres bezpośrednio po zawale serca.
• Wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT – zaburzenie rytmu serca widoczne w badaniu EKG.

Ryzyko samobójstwa

W przypadku ciężkiej depresji ryzyko myśli samobójczych może utrzymywać się do momentu znaczącej poprawy. Dotyczy to zarówno dorosłych, jak i dzieci. Badania wykazały, że leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać ryzyko myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u młodych osób poniżej 25 roku życia.

Wszyscy pacjenci, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianach dawki, powinni być uważnie obserwowani pod kątem pogorszenia stanu, pojawienia się myśli samobójczych lub nietypowych zmian w zachowaniu. W razie wystąpienia takich objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Choroby serca i naczyń

Lek należy stosować ostrożnie u osób z chorobami serca, zwłaszcza z niewydolnością krążenia, zaburzeniami przewodzenia czy niemiarowością. U takich pacjentów zaleca się regularne badania serca i EKG. Przed rozpoczęciem leczenia warto sprawdzić ciśnienie krwi, ponieważ Anafranil może je obniżać, szczególnie przy nagłej zmianie pozycji ciała.

Padaczka i drgawki

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą obniżać próg drgawkowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u osób z padaczką, uszkodzeniem mózgu czy po odstawieniu alkoholu. Nie należy przekraczać zalecanych dawek.

Jaskra i problemy z oddawaniem moczu

Ze względu na właściwości antycholinergiczne lek należy ostrożnie stosować u osób z podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym, jaskrą czy problemami z zatrzymaniem moczu (na przykład przy powiększonym gruczole krokowym).

Inne schorzenia

Ostrożność zaleca się także u osób z:

• Nadczynnością tarczycy.
• Chorobami wątroby – zalecane są okresowe badania enzymów wątrobowych.
• Przewlekłymi zaparciami.
• Guzami nadnerczy.

Przed zabiegami

Jeśli planowane jest znieczulenie ogólne lub miejscowe, należy poinformować anestezjologa o przyjmowaniu Anafranilu.

Anafranil może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może wpływać na jego działanie lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem leczenia koniecznie poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Leki, których nie wolno łączyć z Anafranil

• Inhibitory MAO – między zakończeniem stosowania inhibitorów MAO a rozpoczęciem leczenia Anafranil musi upłynąć co najmniej 2 tygodnie (i odwrotnie).
• Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, propafenon) – nie należy ich łączyć z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Leki wymagające ostrożności

• Leki obniżające ciśnienie – Anafranil może zmniejszać ich skuteczność.
• Leki sympatykomimetyczne (adrenalina, noradrenalina) – mogą mieć wzmocnione działanie na serce.
• Alkohol i leki uspokajające – Anafranil może nasilać ich działanie hamujące na układ nerwowy.
• Leki neuroleptyczne i antycholinergiczne – mogą występować wzmocnione działania niepożądane.
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – mogą zwiększać stężenie klomipraminy we krwi i ryzyko zespołu serotoninowego.
• Leki moczopędne – mogą prowadzić do niedoboru potasu, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Lista ta nie jest wyczerpująca – zawsze konsultuj z lekarzem przyjmowanie jakichkolwiek innych leków, suplementów czy ziół.

Ciąża

Doświadczenie ze stosowaniem Anafranilu w ciąży jest ograniczone. Obserwowano pojedyncze przypadki możliwych zaburzeń rozwojowych u płodu. Dlatego lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że lekarz uzna, iż korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.

U noworodków, których matki przyjmowały trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne do samego porodu, mogą wystąpić objawy odstawienia takie jak: problemy z oddychaniem, senność, kolka, drażliwość, zmiany ciśnienia czy drżenie. Aby temu zapobiec, zaleca się stopniowe odstawianie leku co najmniej 7 tygodni przed planowanym terminem porodu.

Karmienie piersią

Klomipramina przenika do mleka matki, dlatego podczas stosowania leku należy stopniowo odstawić karmienie piersią lub przerwać przyjmowanie leku.

Jak każdy lek, Anafranil może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca, ustępuje w miarę kontynuowania leczenia lub po zmniejszeniu dawki.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)

• Senność, zmęczenie.
• Niepokój, wzmożony apetyt.
• Ospałość, zawroty głowy, drżenie, ból głowy.
• Zaburzenia widzenia (zamazane widzenie, problemy z ostrością).
• Problemy z oddawaniem moczu.
• Nudności, suchość w ustach, zaparcia.
• Drgawki mięśni.
• Nadmierne pocenie się.
• Zaburzenia libido i potencji.
• Zwiększenie masy ciała.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób)

• Majaczenie, splątanie, omamy (zwłaszcza u starszych osób).
• Stany lękowe, pobudzenie, zaburzenia snu, koszmary nocne.
• Zaburzenia mowy, mrowienie.
• Rozszerzenie źrenic.
• Obniżone ciśnienie przy zmianie pozycji ciała.
• Przyspieszone bicie serca, kołatanie serca.
• Wymioty, dolegliwości brzuszne, biegunka, brak łaknienia.
• Osłabienie i napięcie mięśni.
• Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych.
• Reakcje alergiczne skórne (wysypka, pokrzywka), świąd, nadwrażliwość na światło.
• Powiększenie piersi, mlekotok.
• Zmiany smaku, szumy uszne, uderzenia gorąca.

Rzadsze, ale poważne działania niepożądane

• Myśli i zachowania samobójcze – szczególnie na początku leczenia.
• Zaburzenia rytmu serca – wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes.
• Drgawki – szczególnie po przekroczeniu zalecanych dawek.
• Zespół serotoninowy – objawiający się gorączką, drgawkami mięśni, pobudzeniem, majaczeniem.
• Zaburzenia krwi – zmniejszenie liczby białych krwinek, małopłytkowość.
• Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez.
• Reakcje alergiczne – w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne.

Co zrobić w razie działań niepożądanych?

Jeśli zauważysz ciężkie działania niepożądane, zwłaszcza myśli samobójcze, problemy z sercem, drgawki czy ciężkie reakcje alergiczne, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się na pogotowie.

W przypadku innych, mniej poważnych objawów, poinformuj lekarza podczas najbliższej wizyty – może być konieczne dostosowanie dawki.

Przyjęcie zbyt dużej dawki Anafranilu może być niebezpieczne, szczególnie u dzieci. Objawy przedawkowania pojawiają się zwykle w ciągu 4 godzin i mogą obejmować:

• Senność, osłupienie, śpiączkę.
• Niepokój, pobudzenie, drgawki.
• Obniżone ciśnienie, przyspieszony puls, zaburzenia rytmu serca.
• Rozszerzone źrenice, gorączkę, pocenie się.
• Problemy z oddychaniem.

W razie podejrzenia przedawkowania natychmiast wezwij pogotowie. Pacjenci po przedawkowaniu powinni być hospitalizowani i pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 72 godziny.

• Przechowuj lek w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Chroń przed wilgocią.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności (5 lat od daty produkcji).
• Termin ważności znajduje się na opakowaniu.

Nie wyrzucaj leków do kanalizacji ani do kosza na śmieci. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie potrzebujesz. Te działania pomogą chronić środowisko.

Anafranil to skuteczny lek przeciwdepresyjny stosowany w leczeniu różnych stanów depresyjnych, zespołów natręctw, fobii i napadów lęku. Wymaga recepty i nadzoru lekarza. Poprawa stanu zwykle następuje po 2-3 tygodniach regularnego stosowania.

Pamiętaj:

• Nigdy nie zmieniaj dawki ani nie przerywaj leczenia bez konsultacji z lekarzem.
• Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i chorobach.
• Bądź szczególnie czujny na początku leczenia – zgłaszaj wszelkie niepokojące objawy.
• Nie spożywaj alkoholu podczas leczenia.
• Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów – oceń swoją reakcję przed prowadzeniem.