Polcortolon

Polcortolon to lek zawierający triamcynolon – syntetyczny hormon z grupy glikokortykosteroidów, który działa silnie przeciwzapalnie. Każda tabletka zawiera 4 mg substancji czynnej. Lek ten jest dostępny wyłącznie na receptę i służy do leczenia wielu różnych schorzeń, w których organizm potrzebuje wsparcia w walce z zapaleniem lub w których układ odpornościowy działa zbyt intensywnie.

Triamcynolon to pochodna prednizolonu wzbogacona o fluor, co sprawia, że działa mocniej niż wiele innych kortykosteroidów. Ważne jest, że ma on niewielki wpływ na gospodarkę wodną i elektrolitową organizmu, co odróżnia go od niektórych innych hormonów z tej grupy.

Lek jest przepisywany w bardzo wielu różnych stanach chorobowych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:

Choroby gruczołów wydzielania wewnętrznego

Polcortolon stosuje się w niewydolności kory nadnerczy – zarówno pierwszej (chorobie Addisona), jak i wtórnej, gdy nadnercza nie produkują wystarczającej ilości hormonów. Lek pomaga również w zespole nadnerczowo-płciowym oraz w przypadku podwyższonego poziomu wapnia we krwi związanego z chorobami nowotworowymi. Może być też stosowany w nieropnym zapaleniu tarczycy.

Choroby reumatyczne i stawów

Lek przynosi ulgę w wielu schorzeniach dotyczących stawów i tkanki łącznej, takich jak:

• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.
• Łuszczycowe zapalenie stawów.
• Reumatoidalne zapalenie stawów, w tym u młodzieży, gdy inne leki nie pomagają.
• Gorączka reumatyczna.
• Zapalenie kaletki maziowej (struktur chroniących stawy).
• Dnawe zapalenie stawów w ostrej fazie.

Choroby tkanki łącznej (kolagenozy)

W okresach zaostrzenia lub jako leczenie podtrzymujące Polcortolon pomaga w takich schorzeniach jak toczeń rumieniowaty układowy czy zapalenie mięśnia sercowego.

Choroby skóry

Lek jest skuteczny w ciężkich problemach skórnych, takich jak:

• Złuszczające zapalenie skóry.
• Pęcherzyca.
• Ciężka łuszczyca.
• Ciężki rumień wielopostaciowy (zespół Stevens-Johnsona).
• Opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry.

Choroby alergiczne

Gdy inne leki zawodzą, Polcortolon może pomóc w:

• Całorocznym lub sezonowym alergicznym nieżycie nosa.
• Astmie oskrzelowej.
• Kontaktowym i atopowym zapaleniu skóry.
• Reakcjach alergicznych na leki.

Choroby oczu

Lek stosuje się w ciężkich i uporczywych zapaleniach oka, takich jak zapalenie tęczówki, ciała rzęskowego, naczyniówki, siatkówki czy nerwu wzrokowego. Pomaga również w alergicznym zapaleniu spojówek i niektórych stanach zapalnych rogówki.

Choroby układu oddechowego

Polcortolon znajduje zastosowanie w:

• Objawowej sarkoidozie (chorobie wywołującej powstawanie grudek zapalnych w różnych narządach).
• Piorunującej lub rozsianej gruźlicy płuc (zawsze razem z lekami przeciwprątkowymi).
• Zespole Löfflera i berylozie.

Choroby krwi

Lek jest pomocny w niektórych niedokrwistościach, małopłytkowości i innych zaburzeniach układu krwiotwórczego.

Choroby nowotworowe

Jako element leczenia wspomagającego (paliatywnego) Polcortolon stosuje się w białaczkach i chłoniakach.

Inne zastosowania

Lek może być również przepisywany w:

• Zespole nerczycowym (chorobie nerek powodującej obrzęki i utratę białka z moczem).
• Wrzodziejącym zapaleniu okrężnicy i chorobie Crohna w okresach zaostrzenia.
• Stwardnieniu rozsianym w fazie zaostrzenia.
• Gruźliczym zapaleniu opon mózgowych (razem z lekami przeciwgruźliczymi).

Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę rodzaj choroby i reakcję organizmu na leczenie. Zwykle lek przyjmuje się raz dziennie rano, ponieważ wtedy organizm naturalnie wytwarza najwięcej własnych hormonów kory nadnerczy. Takie podawanie jest najbardziej zgodne z naturalnym rytmem biologicznym.

Dawki dla dorosłych

Zazwyczaj stosuje się od 4 mg do 48 mg na dobę, w zależności od schorzenia:

• W niewydolności kory nadnerczy: od 4 mg do 12 mg dziennie, często z dodatkowymi lekami wpływającymi na gospodarkę wodną organizmu.
• W chorobach reumatycznych: od 8 mg do 16 mg na dobę, choć czasem potrzebne są większe dawki.
• W toczniu rumieniowatym: zwykle od 20 mg do 32 mg dziennie na początek, później dawka jest zmniejszana.
• W ciężkim zapaleniu mięśnia sercowego: od 20 mg do 60 mg na dobę.
• W chorobach skóry: od 8 mg do 16 mg dziennie.
• W chorobach alergicznych: od 8 mg do 16 mg na dobę.
• W chorobach oczu: od 12 mg do 40 mg dziennie, w zależności od ciężkości stanu.
• W chorobach układu oddechowego: od 16 mg do 48 mg na dobę.
• W chorobach krwi: od 16 mg do 60 mg dziennie.

Dawki dla dzieci

U dzieci dawkowanie zależy od masy ciała lub powierzchni ciała. W niewydolności nadnerczy podaje się około 0,117 mg na kilogram masy ciała dziennie. W innych wskazaniach zwykle stosuje się od 0,416 mg do 1,7 mg na kilogram masy ciała na dobę.

Ważne zasady stosowania

Nigdy nie należy nagle przerywać przyjmowania leku! Dawkę trzeba zmniejszać stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nagłe odstawienie może wywołać poważne problemy zdrowotne, w tym niewydolność nadnerczy.

Jeśli pominiesz dawkę, przyjmij lek jak najszybciej. Jeśli jednak zbliża się pora następnej dawki, po prostu pomiń tę zapomnianą. Nie przyjmuj podwójnej dawki, żeby nadrobić pominiętą.

W sytuacjach stresowych dla organizmu (operacja, ciężka infekcja, uraz) może być konieczne zwiększenie dawki – skonsultuj to z lekarzem.

Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w następujących sytuacjach:

• Jeśli jesteś uczulony na triamcynolon lub którykolwiek inny składnik leku.
• Gdy masz zakażenie grzybicze obejmujące cały organizm (układowe).
• Podczas szczepień, szczególnie szczepionkami zawierającymi żywe wirusy (np. przeciwko ospie).

Ogólne zasady bezpieczeństwa

Polcortolon należy stosować w najmniejszych skutecznych dawkach i zawsze zmniejszać je stopniowo przy odstawianiu. Nagłe przerwanie leczenia może być niebezpieczne i wywołać niewydolność nadnerczy.

Nawet gdy leczenie zostanie zakończone prawidłowo, mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak gorączka, bóle mięśni i stawów czy ogólne złe samopoczucie.

Szczepienia

Podczas przyjmowania dużych dawek Polcortolonu nie wolno szczepić się żywymi szczepionkami (np. przeciwko ospie), ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia powikłań neurologicznych, a szczepionka może nie zadziałać.

Zakażenia

Lek może maskować objawy zakażeń i zmniejszać odporność organizmu. Jeśli jesteś leczony Polcortolonem, unikaj kontaktu z osobami chorymi na ospę wietrzną, półpasiec czy odrę – te choroby mogą przebiegać u Ciebie bardzo ciężko.

U osób z gruźlicą (czynną lub utajoną) lek stosuje się tylko z jednoczesnym leczeniem przeciwprątkowym. Jeśli przybyłeś z krajów tropikalnych lub masz biegunkę nieznanego pochodzenia, przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć zakażenie pełzakiem.

Szczególna ostrożność w niektórych chorobach

Lekarz będzie szczególnie ostrożny, przepisując Ci Polcortolon, jeśli masz:

• Niedoczynność tarczycy lub chorobę wątroby – lek działa wtedy silniej.
• Wrzód trawienny, zapalenie jelita grubego, uchyłki jelit – istnieje ryzyko perforacji (przebicia ściany jelita).
• Niewydolność nerek, nadciśnienie, osteoporozę, cukrzycę.
• Jaskrę (podwyższone ciśnienie w gałce ocznej).
• Osłabienie mięśni (miastenię), padaczkę, zaburzenia psychiczne.

Zaburzenia widzenia

Jeśli zauważysz nieostre widzenie lub inne problemy ze wzrokiem podczas przyjmowania leku, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Kortykosteroidy mogą powodować zaćmę, jaskrę lub inne problemy z oczami.

U dzieci

Dzieci leczone długotrwale Polcortolonem muszą być regularnie obserwowane, ponieważ lek może zaburzać wzrost i rozwój.

Ważna informacja o laktozie

Jedna tabletka zawiera 200 mg laktozy (cukru mlecznego). Jeśli masz nietolerancję niektórych cukrów, skonsultuj się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Bardzo ważne jest, aby poinformować lekarza o wszystkich lekach, które przyjmujesz, ponieważ Polcortolon może wchodzić w interakcje z wieloma substancjami.

Szczególnie ważne interakcje:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen) i alkohol: zwiększają ryzyko wrzodu żołądka i krwawienia z przewodu pokarmowego.
• Leki przeciwzakrzepowe (rozrzedzające krew): Polcortolon może zmieniać ich działanie.
• Leki przeciwcukrzycowe i insulina: triamcynolon osłabia ich działanie, może być potrzebna zmiana dawki.
• Leki moczopędne: zwiększają utratę potasu z organizmu.
• Doustne leki antykoncepcyjne: wydłużają działanie Polcortolonu i mogą je nasilać.
• Leki na serce (glikozydy naparstnicy): zwiększa się ryzyko zaburzeń rytmu serca.
• Leki hamujące układ odpornościowy: zwiększają ryzyko zakażeń.
• Szczepionki: zmniejszona skuteczność szczepień, zwiększone ryzyko powikłań.

Jeśli przyjmujesz inhibitory CYP3A (np. leki zawierające kobicystat), ryzyko działań niepożądanych Polcortolonu może być większe.

Ciąża

Badania na zwierzętach wykazały, że kortykosteroidy mogą wywoływać wady rozwojowe u płodu. Choć nie potwierdzono tego jednoznacznie u ludzi, istnieją dane wskazujące na zwiększone ryzyko niewydolności łożyska, małej masy urodzeniowej dziecka i śmierci płodu.

Polcortolon można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Jeśli przyjmowałaś duże dawki leku w ciąży, Twoje dziecko będzie obserwowane po urodzeniu pod kątem niewydolności nadnerczy.

Karmienie piersią

Triamcynolon przechodzi do mleka matki w niewielkich ilościach. Jednak długotrwałe stosowanie lub duże dawki mogą zahamować wzrost dziecka lub wpłynąć na jego własną produkcję hormonów nadnerczy. Jeśli jesteś leczona Polcortolonem, nie powinieneś karmić piersią.

Polcortolon zwykle nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. Jednak u niektórych osób może wywoływać zawroty głowy, bóle głowy, a nawet zaburzenia psychiczne. Jeśli zauważysz takie objawy, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Jak każdy lek, Polcortolon może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:

Reakcje alergiczne

Mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie reakcje alergiczne objawiające się wysypką, pokrzywką, świądem, trudnościami z oddychaniem, uciskiem w klatce piersiowej, obrzękiem twarzy, warg i języka. Jeśli zauważysz takie objawy, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Zaburzenia hormonalne

• Nieregularne miesiączki u kobiet.
• Zespół Cushinga (charakterystyczne zmiany w wyglądzie: okrągła twarz, gromadzenie się tłuszczu na karku).
• Zahamowanie wzrostu u dzieci.
• Wtórna niewydolność nadnerczy, szczególnie w sytuacjach stresowych.
• Ujawnienie się cukrzycy lub pogorszenie kontroli cukrzycy u osób już chorujących.
• Nadmierne owłosienie (hirsutyzm).

Zaburzenia przemiany materii

• Zwiększenie poziomu cukru we krwi i moczu.
• Przyrost masy ciała.
• Ujemny bilans azotowy (zwiększone rozpadanie białek).

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

• Nagłe zmiany nastroju, euforia.
• Zaburzenia osobowości.
• Ciężka depresja, objawy psychozy.
• Drgawki, wzrost ciśnienia w czaszce.
• Zawroty i bóle głowy.
• Zaburzenia snu.

Problemy z oczami

• Nieostre widzenie, zaburzenia widzenia.
• Zaćma (katarakta).
• Wzrost ciśnienia w gałce ocznej, jaskra.
• Możliwe uszkodzenie nerwów wzrokowych.
• Wytrzeszcz (wybrzuszenie gałek ocznych).

Problemy z sercem i naczyniami

• Przyspieszone lub nieregularne bicie serca.
• Zastoinowa niewydolność krążenia.
• Nadciśnienie tętnicze.
• Zakrzepy i zatory.
• Obrzęk stóp lub nóg.

Problemy z przewodem pokarmowym

• Wrzód trawienny z możliwością przebicia ściany żołądka lub jelita i krwawienia.
• Czarne, smoliste stolce lub wymioty przypominające fusy od kawy (oznaki krwawienia).
• Zapalenie trzustki.
• Wzdęcia, zaburzenia trawienia, nudności, wymioty.
• Zwiększone łaknienie.

Problemy ze skórą

• Rozstępy skórne.
• Trądzik.
• Utrudnione gojenie się ran.
• Ścieńczenie skóry.
• Łatwe powstawanie siniaków, wybroczyn i wylewów.

Problemy z mięśniami i kośćmi

• Osłabienie siły mięśni, zanik mięśni.
• Osteoporoza (zmniejszenie gęstości kości).
• Złamania kompresyjne kręgów.
• Martwica kości (szczególnie głowy kości udowej i ramiennej).
• Patologiczne złamania kości długich.

Inne działania niepożądane

• Zwiększona podatność na zakażenia grzybicze i wirusowe.
• Zatrzymanie sodu i wody w organizmie, utrata potasu.
• Przedłużający się ból gardła, przeziębienie lub gorączka.
• Ogólne złe samopoczucie.

Jeśli zauważysz którekolwiek z powyższych objawów lub inne niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym nie wymienione w tej ulotce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301) lub przez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl.

Ostre zatrucie Polcortolonem jest mało prawdopodobne, ale przedawkowanie może wystąpić po długotrwałym stosowaniu leku, zwłaszcza w dużych dawkach.

Główne objawy przedawkowania to nadciśnienie i obrzęki. Mogą również wystąpić wszystkie działania niepożądane wymienione wcześniej.

Nie ma specjalnego antidotum na przedawkowanie triamcynolonu. Jeśli podejrzewasz przedawkowanie, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do szpitala. Leczenie będzie polegało na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji organizmu.

Triamcynolon to syntetyczny hormon należący do grupy glikokortykosteroidów. Jest to fluorowana pochodna prednizolonu, która działa znacznie silniej niż naturalne hormony produkowane przez nadnercza.

Działanie przeciwzapalne

Lek bardzo skutecznie zmniejsza objawy zapalenia, choć nie wpływa na jego przyczynę. Działa na wiele sposobów:

• Hamuje gromadzenie się komórek odpornościowych (makrofagów, leukocytów) w miejscu zapalenia.
• Zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych, co ogranicza powstawanie obrzęków.
• Hamuje uwalnianie substancji wywołujących zapalenie.
• Pobudza produkcję lipomoduliny – białka, które hamuje powstawanie mediatorów zapalnych.

Działanie na układ odpornościowy

Triamcynolon osłabia odpowiedź immunologiczną organizmu. Zmniejsza liczbę limfocytów T (komórek odpornościowych) i hamuje ich aktywność. Zmniejsza również wytwarzanie przeciwciał i aktywność układu dopełniacza (części systemu odpornościowego).

Wpływ na nadnercza

Lek hamuje wydzielanie ACTH przez przysadkę mózgową, co prowadzi do zmniejszenia produkcji własnych hormonów przez nadnercza. Dlatego tak ważne jest stopniowe odstawianie leku – nagłe przerwanie może wywołać niewydolność nadnerczy.

Inne działania

Triamcynolon wpływa na przemianę materii:

• Zwiększa rozkład białek w mięśniach, skórze i tkance łącznej.
• Podnosi poziom cukru we krwi poprzez pobudzanie jego wytwarzania w wątrobie.
• Mobilizuje tłuszcz z tkanki tłuszczowej.
• Upośledza tworzenie kości i nasila ich rozpad, co może prowadzić do osteoporozy.

Siła działania

Dla porównania: 4 mg triamcynolonu działa podobnie jak 5 mg prednizolonu, 4 mg metyloprednizolonu czy 20 mg hydrokortyzonu. Ważną zaletą triamcynolonu jest to, że ma niewielki wpływ na gospodarkę wodną i elektrolitową organizmu.

Wchłanianie i działanie

Po przyjęciu tabletki Polcortolonu lek zaczyna działać po 1-2 godzinach. Jego działanie utrzymuje się przez około 6-8 godzin. Pokarm może nieco spowolnić wchłanianie leku na początku, ale nie wpływa na całkowitą ilość wchłoniętego triamcynolonu.

Rozmieszczenie w organizmie

W organizmie triamcynolon wiąże się z białkami krwi w około 40%. Lek rozmieszcza się w różnych tkankach i narządach. Przechodzi przez łożysko do płodu i przenika również do mleka matki.

Przetwarzanie i wydalanie

Triamcynolon jest przetwarzany głównie w wątrobie, w mniejszym stopniu w nerkach. Produkty jego przemiany są wydalane głównie z moczem. Mniej niż 15% leku jest wydalane w niezmienionej postaci.

Czas, w którym stężenie leku we krwi zmniejsza się o połowę (okres półtrwania), wynosi od 2 do ponad 5 godzin. W tkankach lek utrzymuje się dłużej – od 18 do 36 godzin. Całkowity czas działania leku wynosi około 2,25 dnia.

• Przechowuj lek w temperaturze poniżej 25°C.
• Trzymaj w oryginalnym opakowaniu, aby chronić przed światłem i wilgocią.
• Przechowuj w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca).
• Termin ważności leku to 3 lata od daty produkcji.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani do domowych śmieci. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie stosujesz. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Każda tabletka Polcortolonu zawiera 4 mg triamcynolonu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze to: skrobia ziemniaczana, magnezu stearynian oraz laktoza jednowodna (200 mg w jednej tabletce).

Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe, płaskie z obu stron. Po jednej stronie mają wytłoczone oznaczenie „o”, a po drugiej „mg 4″.

Lek dostępny jest w opakowaniach po 20 tabletek – w blistrach z folii PVC/Aluminium lub w fiolkach ze szkła.