Orkambi

Orkambi to nowoczesny produkt leczniczy zawierający dwie substancje czynne: lumakaftor (100 mg lub 200 mg) oraz iwakaftor (125 mg). Lek jest dostępny w postaci różowych, owalnych tabletek powlekanych z charakterystycznym czarnym nadrukiem identyfikującym poszczególne moce preparatu.

Orkambi przeznaczony jest do leczenia mukowiscydozy (ang. cystic fibrosis, CF) u pacjentów w wieku 6 lat i starszych z homozygotyczną mutacją F508del genu CFTR – czyli taką, w której mutacja ta występuje na obydwu kopiach genu odpowiedzialnego za produkcję białka regulującego przewodnictwo przez błony komórkowe.

Mukowiscydoza to choroba genetyczna, w której dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu białka CFTR. Białko to tworzy kanał chlorkowy obecny na powierzchni komórek nabłonkowych wielu narządów i odpowiada za prawidłowy transport jonów przez błony komórkowe.

Mutacja F508del wpływa na białko CFTR na wiele sposobów – przede wszystkim zaburza przetwarzanie białek i transport komórkowy, co prowadzi do zmniejszenia ilości białka CFTR na powierzchni komórki. Dodatkowo, niewielka ilość białka F508del-CFTR, która dociera do powierzchni komórki, charakteryzuje się upośledzoną funkcją – zmniejszonym prawdopodobieństwem otwarcia kanału (tzw. upośledzone bramkowanie kanału).

Orkambi działa dzięki synergistycznemu działaniu dwóch substancji czynnych:

• Lumakaftor – jest substancją korygującą białko CFTR. Działa bezpośrednio na białko F508del-CFTR, usprawniając przetwarzanie i transport komórkowy białka, dzięki czemu zwiększa się ilość funkcjonalnego białka CFTR na powierzchni komórki.
• Iwakaftor – jest substancją wzmacniającą działanie białka CFTR. Nasila transport jonów chlorkowych poprzez zwiększenie prawdopodobieństwa otwarcia kanału tworzonego przez białko CFTR na powierzchni komórki.

Wynikiem skojarzonego działania obu substancji jest zwiększenie ilości oraz nasilenie działania białka F508del-CFTR na powierzchni komórki, czego skutkiem jest zwiększony transport jonów chlorkowych i poprawa funkcjonowania organizmu.

Orkambi jest wskazany w leczeniu mukowiscydozy u pacjentów w wieku 6 lat i starszych z homozygotyczną mutacją F508del genu mukowiscydozowego przezbłonowego regulatora przewodnictwa (CFTR).

Ważne: Jeżeli genotyp pacjenta nie jest znany, przed rozpoczęciem leczenia należy zastosować dokładną i sprawdzoną metodę oznaczania genotypu w celu potwierdzenia obecności mutacji F508del na obydwu allelach genu CFTR.

Produkt Orkambi powinien być przepisywany jedynie przez lekarzy doświadczonych w leczeniu mukowiscydozy.

Dawkowanie produktu Orkambi zależy od wieku pacjenta:

Pacjenci w wieku 6 do poniżej 12 lat

Zalecana dawka to 2 tabletki mocy 100 mg/125 mg co 12 godzin (rano i wieczorem), przyjmowane razem z posiłkiem zawierającym tłuszcze.

Pacjenci w wieku 12 lat i starsi

Zalecana dawka to 2 tabletki mocy 200 mg/125 mg co 12 godzin (rano i wieczorem), przyjmowane razem z posiłkiem zawierającym tłuszcze.

Ważne wskazówki dotyczące przyjmowania leku

• Tabletki należy połykać w całości – nie wolno ich żuć, przełamywać ani rozpuszczać.
• Lek należy przyjmować z posiłkiem zawierającym tłuszcze. Posiłek lub przekąskę zawierającą tłuszcze należy spożyć tuż przed przyjęciem dawki lub tuż po jej przyjęciu.
• Leczenie można rozpocząć w dowolnym dniu tygodnia.
• Jeżeli pominięto dawkę i od czasu, kiedy powinna zostać przyjęta, upłynęło mniej niż 6 godzin – pominiętą dawkę należy przyjąć razem z posiłkiem zawierającym tłuszcze.
• Jeżeli upłynęło więcej niż 6 godzin – należy poczekać do planowanego czasu przyjęcia kolejnej dawki. Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A w skali Childa-Pugha) nie ma konieczności dostosowywania dawki.

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B w skali Childa-Pugha) zaleca się zmniejszenie dawki:

• Pacjenci 6 do poniżej 12 lat: 2 tabletki (100 mg/125 mg) rano i 1 tabletka wieczorem
• Pacjenci 12 lat i starsi: 2 tabletki (100 mg/125 mg) rano i 1 tabletka wieczorem

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C w skali Childa-Pugha) brak doświadczenia w stosowaniu tego produktu leczniczego, należy jednak spodziewać się wyższej ekspozycji. Po rozważeniu ryzyka i korzyści z leczenia, u tych pacjentów produkt Orkambi należy ostrożnie stosować w zmniejszonej dawce (1 tabletka rano i 1 tabletka wieczorem, lub rzadziej – w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji).

Orkambi nie może być stosowany w przypadku nadwrażliwości na lumakaftor, iwakaftor lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w ulotce.

Działania niepożądane ze strony układu oddechowego

Działania niepożądane ze strony układu oddechowego (np. uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, duszność, skurcz oskrzeli i nieprawidłowe oddychanie) częściej występowały w trakcie rozpoczynania stosowania lumakaftoru w skojarzeniu z iwakaftorem. Poważne objawy ze strony układu oddechowego częściej występowały u pacjentów z wartością FEV₁ poniżej 40% wartości należnej i mogły prowadzić do przerwania stosowania produktu leczniczego. Zaleca się dodatkowe monitorowanie takich pacjentów podczas rozpoczynania leczenia.

Wpływ na ciśnienie tętnicze

U niektórych pacjentów leczonych lumakaftorem w skojarzeniu z iwakaftorem obserwowano podwyższone ciśnienie tętnicze. Podczas leczenia wszystkich pacjentów należy okresowo badać ciśnienie tętnicze.

Pacjenci z zaawansowanym stadium choroby wątroby

U pacjentów z mukowiscydozą mogą występować nieprawidłowości w czynności wątroby, w tym zaawansowana choroba wątroby. U pacjentów z mukowiscydozą oraz zaawansowaną chorobą wątroby zgłaszano pogorszenie czynności wątroby. U pacjentów z mukowiscydozą i istniejącą wcześniej marskością wątroby wraz z nadciśnieniem wrotnym otrzymujących lumakaftor w skojarzeniu z iwakaftorem zgłaszano dekompensację czynności wątroby, w tym niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu.

Lumakaftor w skojarzeniu z iwakaftorem należy ostrożnie stosować u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby, i tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści z leczenia przewyższają ryzyko. Jeżeli lek stosowany jest u takich pacjentów, należy ich poddać ścisłej obserwacji po rozpoczęciu leczenia, a dawkę należy zmniejszyć.

Działania niepożądane ze strony wątroby i dróg żółciowych

U pacjentów z mukowiscydozą otrzymujących lumakaftor w skojarzeniu z iwakaftorem często zgłaszano podwyższoną aktywność aminotransferaz. Zaleca się przeprowadzenie oceny wyników testów czynnościowych wątroby (AlAT, AspAT i bilirubina):

• Przed rozpoczęciem stosowania leku
• Co 3 miesiące w trakcie pierwszego roku leczenia
• Raz na rok w trakcie dalszego leczenia

U pacjentów z podwyższoną aktywnością aminotransferaz w wywiadzie należy rozważyć częstsze przeprowadzanie testów czynnościowych wątroby.

Depresja

U pacjentów leczonych lumakaftorem w skojarzeniu z iwakaftorem zgłaszano depresję (w tym myśli samobójcze i próby samobójcze), zwykle występującą w ciągu trzech miesięcy od rozpoczęcia leczenia oraz u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie. Pacjentów (i ich opiekunów) należy poinformować o konieczności sprawdzania, czy nie występuje obniżony nastrój, myśli samobójcze lub nietypowe zmiany w zachowaniu oraz o konieczności natychmiastowego zasięgnięcia porady lekarskiej w przypadku wystąpienia takich objawów.

Zaćma

Zgłaszano przypadki niewrodzonego zmętnienia soczewki bez wpływu na ostrość widzenia u dzieci i młodzieży leczonych lumakaftorem w skojarzeniu z iwakaftorem. U dzieci i młodzieży, u których rozpoczyna się stosowanie tego leku, zaleca się przeprowadzanie badań okulistycznych przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.

Orkambi może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami. Szczególnie istotne są:

Hormonalne środki antykoncepcyjne

Uwaga! Hormonalne środki antykoncepcyjne, w tym środki podawane doustnie, w postaci wstrzyknięć, przez skórę i w postaci implantów, nie są uznawane za skuteczną metodę zapobiegania ciąży w razie jednoczesnego stosowania z produktem Orkambi. Lumakaftor w skojarzeniu z iwakaftorem może zmniejszać ekspozycję na hormonalne środki antykoncepcyjne, co może zmniejszać ich skuteczność.

Leki przeciwdrgawkowe

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Orkambi z karbamazepiną, fenobarbitale lub fenytoiną. Ekspozycja na iwakaftor i leki przeciwdrgawkowe może ulec istotnemu zmniejszeniu, co może zmniejszyć skuteczność obydwu substancji czynnych.

Leki przeciwgrzybicze

Jeżeli rozpoczyna się stosowanie Orkambi u pacjentów aktualnie przyjmujących silne leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol), dawkę Orkambi w pierwszym tygodniu leczenia należy zmniejszyć do jednej tabletki na dobę.

Antybiotyki

Należy rozważyć leczenie alternatywne dla klarytromycyny i telitromycyny, takie jak azytromycyna. Orkambi może zmniejszać ekspozycję na te antybiotyki, co może zmniejszać ich skuteczność.

Powyżej wymieniono tylko wybrane, najważniejsze interakcje. Przed rozpoczęciem stosowania Orkambi należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Jak każdy lek, Orkambi może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą:

• Duszność (u 14% pacjentów)
• Biegunka (u 11% pacjentów)
• Nudności (u około 10% pacjentów)

Inne często występujące działania niepożądane

• Zapalenie jamy nosowej i gardła
• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Ból głowy, zawroty głowy
• Niedrożność nosa, mokry kaszel, wzmożone wydzielanie plwociny
• Ból brzucha, ból w nadbrzuszu
• Wzdęcia, wymioty
• Podwyższona aktywność aminotransferaz wątrobowych
• Wysypka
• Nieregularne krwawienia miesiączkowe u kobiet

Ciężkie działania niepożądane

Ciężkie działania niepożądane obejmowały objawy ze strony wątroby i dróg żółciowych, np. zwiększoną aktywność aminotransferaz, cholestatyczne zapalenie wątroby oraz encefalopatię wątrobową.

Jeżeli nasili się którykolwiek z objawów niepożądanych lub wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania produktu leczniczego.

Nie należy stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu:

• Orkambi 100 mg/125 mg tabletki powlekane: okres ważności wynosi 3 lata
• Orkambi 200 mg/125 mg tabletki powlekane: okres ważności wynosi 4 lata

Orkambi dostępny jest w blistrach zawierających:

• Orkambi 100 mg/125 mg: opakowanie zawierające 112 tabletek powlekanych (4 opakowania po 28 tabletek)
• Orkambi 200 mg/125 mg: opakowanie zbiorcze zawierające 112 tabletek powlekanych (4 opakowania po 28 tabletek)

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Orkambi zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.

Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych ze stosowaniem leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.