Lucetam

Lucetam to lek na receptę zawierający substancję czynną piracetam w dawce 1200 mg w jednej tabletce powlekanej. Jest to produkt leczniczy z grupy leków nootropowych, czyli wpływających korzystnie na funkcje mózgu. Tabletki mają owalna formę, białą lub prawie białą barwę i są obustronnie wypukłe, z wytłoczonym napisem “E 243” po jednej stronie.

Lucetam jest przepisywany w trzech głównych sytuacjach zdrowotnych:

• Mioklonia pochodzenia korowego – to rodzaj mimowolnych skurczów mięśni, które mają swoje źródło w korze mózgowej. Objawiają się nagłymi, krótkimi szarpnięciami różnych części ciała.
• Zaburzenia dyslektyczne u dzieci – lek stosuje się jako wsparcie terapii logopedycznej u dzieci od 8. roku życia mających trudności z czytaniem i pisaniem.
• Zawroty głowy – zarówno te pochodzące z ośrodkowego układu nerwowego, jak i te związane z narządem równowagi w uchu wewnętrznym.

Piracetam, będący substancją czynną leku Lucetam, należy do grupy związków chemicznych zwanych pirolidonami. Jest pochodną kwasu gamma-aminomasłowego, naturalnego związku występującego w mózgu. Mechanizm działania piracetamu jest złożony i obejmuje kilka procesów:

Oddziaływanie na błony komórkowe neuronów – piracetam wiąże się z błonami komórkowymi, poprawiając ich stabilność i funkcjonowanie. Dzięki temu białka obecne w błonach mogą lepiej wykonywać swoje zadania.

Wpływ na przekazywanie sygnałów nerwowych – lek wzmacnia różne procesy komunikacji między neuronami, głównie poprzez poprawę działania receptorów, czyli struktur odbierających sygnały chemiczne.

Działanie na układ krwionośny – piracetam poprawia właściwości płynące krwi, zwiększa elastyczność czerwonych krwinek, zmniejsza skłonność płytek krwi do sklejania się oraz poprawia przepływ krwi przez drobne naczynia włosowate. To wszystko przekłada się na lepsze dotlenienie i odżywianie tkanek mózgowych.

Dawkowanie leku jest ściśle uzależnione od rodzaju schorzenia i zawsze powinno być ustalone przez lekarza.

Leczenie mioklonii pochodzenia korowego

Terapię rozpoczyna się od dawki 7,2 g na dobę, którą stopniowo zwiększa się o 4,8 g co 3-4 dni, aż do osiągnięcia maksymalnej dawki 24 g na dobę. Całkowitą dawkę dzieli się na 2 lub 3 mniejsze porcje przyjmowane w ciągu dnia. Inne leki przeciwmiokloniczne stosowane równocześnie utrzymuje się w niezmienionej dawce, a dopiero później, gdy pojawią się korzyści z leczenia, można próbować je stopniowo zmniejszać.

Ważne: Jeśli pojawi się potrzeba przerwania leczenia, nie wolno tego robić nagle. Dawkę zmniejsza się stopniowo o 1,2 g co 2 dni (lub co 3-4 dni w przypadku zespołu Lance-Adamsa), aby uniknąć nagłego nawrotu objawów lub drgawek.

Leczenie zawrotów głowy

Zalecana dawka dobowa wynosi od 2,4 do 4,8 g, podzielona na 2 lub 3 dawki w ciągu dnia.

Zaburzenia dyslektyczne u dzieci

U dzieci od 8. roku życia i młodzieży stosuje się około 3,2 g na dobę, podzielone na 2 dawki. Lek musi być stosowany równocześnie z terapią logopedyczną.

Sposób przyjmowania

Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą lub innym płynem. Można je przyjmować podczas posiłku lub niezależnie od jedzenia. Całkowitą dawkę dobową dzieli się zwykle na 2-4 mniejsze porcje przyjmowane w ciągu dnia.

Osoby z chorobami nerek

Ponieważ piracetam jest wydalany z organizmu przez nerki, u osób z ich nieprawidłowym działaniem konieczne jest zmniejszenie dawki. Lekarz oceni stopień zaburzenia czynności nerek (na podstawie badania zwanego klirensem kreatyniny) i odpowiednio dostosuje dawkowanie:

• Łagodne zaburzenia nerek – dawka zmniejszona do 2/3 normalnej dawki, podzielona na 2-3 porcje dziennie.
• Umiarkowane zaburzenia nerek – dawka zmniejszona do 1/3 normalnej dawki, podzielona na 2 porcje dziennie.
• Ciężkie zaburzenia nerek – dawka zmniejszona do 1/6 normalnej dawki, przyjmowana raz dziennie.
• Schyłkowa choroba nerek – lek jest przeciwwskazany.

Osoby starsze

U osób w podeszłym wieku często dochodzi do naturalnego pogorszenia funkcji nerek, nawet jeśli nie ma rozpoznanej choroby. Dlatego podczas długotrwałego stosowania leku konieczna jest regularna kontrola czynności nerek i ewentualne dostosowanie dawki.

Osoby z chorobami wątroby

Jeśli problemy z wątrobą występują samodzielnie, nie ma potrzeby zmiany dawkowania. Jeśli jednak równocześnie występują zaburzenia czynności nerek, dawkę należy dostosować według zasad opisanych powyżej.

Lucetam nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na piracetam – jeśli kiedykolwiek wystąpiła reakcja alergiczna na piracetam, inne pochodne pirolidonu lub którykolwiek składnik pomocniczy leku.
• Krwawienie śródmózgowe – aktywne krwawienie w obrębie mózgu.
• Schyłkowa choroba nerek – zaawansowana niewydolność nerek.
• Pląsawica Huntingtona – genetyczna choroba neurodegeneracyjna.

Ryzyko krwawień

Piracetam wpływa na płytki krwi, zmniejszając ich skłonność do sklejania się. Z tego powodu szczególną ostrożność należy zachować u osób:

• Z tendencją do krwawień lub z wrzodami żołądka czy jelit.
• Z zaburzeniami krzepnięcia krwi.
• Po przebytym udarze mózgu.
• Przygotowujących się do poważnych zabiegów chirurgicznych lub stomatologicznych.
• Przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub leki zmniejszające krzepliwość krwi (w tym małe dawki aspiryny).

Nagłe przerwanie leczenia

U osób leczonych z powodu mioklonii nie wolno nagle przerywać przyjmowania leku, ponieważ może to spowodować gwałtowny powrót objawów lub wywołać drgawki. Odstawianie leku musi odbywać się stopniowo, pod kontrolą lekarza.

Piracetam generalnie nie wchodzi w znaczące interakcje z innymi lekami, ponieważ nie jest przekształcany w wątrobie i jest wydalany w niezmienionej postaci przez nerki. Istnieje jednak kilka wyjątków:

Hormony tarczycy

Równoczesne stosowanie preparatów hormonów tarczycy (T3 i T4) może prowadzić do splątania, rozdrażnienia i problemów ze snem.

Acenokumarol (lek przeciwkrzepliwy)

Chociaż piracetam nie zmienia dawki acenokumarolu potrzebnej do utrzymania odpowiedniego poziomu krzepnięcia krwi, może dodatkowo nasilać jego działanie przeciwzakrzepowe poprzez zmniejszenie agregacji płytek i poprawę właściwości płynących krwi.

Leki przeciwpadaczkowe

Piracetam nie wpływa na stężenie w organizmie leków przeciwpadaczkowych, takich jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital czy walproinian.

Alkohol

Spożywanie alkoholu nie zmienia stężenia piracetamu w organizmie, a piracetam nie wpływa na stężenie alkoholu.

Ciąża

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania piracetamu u kobiet w ciąży. Wiadomo, że lek przenika przez łożysko i osiąga u płodu stężenie stanowiące około 70-90% stężenia u matki. Piracetam nie powinien być stosowany w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna, że jest to bezwzględnie konieczne i korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.

Karmienie piersią

Piracetam przechodzi do mleka matki. Dlatego podczas przyjmowania leku nie należy karmić piersią. Decyzję o tym, czy przerwać karmienie piersią, czy zaprzestać stosowania leku, należy podjąć wspólnie z lekarzem, biorąc pod uwagę znaczenie terapii dla matki i korzyści z karmienia naturalnego dla dziecka.

Podczas stosowania Lucetamu mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia równowagi. Z tego powodu lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy to wziąć pod uwagę, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki.

Jak każdy lek, Lucetam może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najczęstsze i najważniejsze z nich:

Działania częste (mogą wystąpić u 1-10 osób na 100)

• Układ nerwowy – nadmierna ruchliwość (hiperkinezja).
• Układ pokarmowy – bóle brzucha, bóle w nadbrzuszu, biegunka, nudności, wymioty.
• Psychika – nerwowość, obniżenie nastroju.
• Ucho – zawroty głowy.

Działania niezbyt częste (mogą wystąpić u 1-10 osób na 1000)

• Psychika – pobudzenie, lęk, splątanie, halucynacje (widzenie lub słyszenie rzeczy, które nie istnieją).
• Układ nerwowy – senność.

Działania o nieznanej częstości

• Krew – zaburzenia krzepnięcia mogące prowadzić do krwawień.
• Reakcje alergiczne – reakcje anafilaktoidalne (ciężkie reakcje alergiczne), nadwrażliwość.
• Układ nerwowy – zaburzenia koordynacji ruchowej (ataksja), problemy z równowagą, zaostrzenie padaczki, bóle głowy, bezsenność.
• Skóra – obrzęk naczynioruchowy (nagły obrzęk skóry, najczęściej twarzy), zapalenie skóry, swędzenie, pokrzywka.
• Stan ogólny – osłabienie, zwiększenie masy ciała.

Jeśli zauważysz którekolwiek z powyższych działań niepożądanych lub jakiekolwiek inne niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Największe odnotowane przedawkowanie dotyczyło przyjęcia 75 g piracetamu. Głównym objawem była krwawa biegunka z bólem brzucha, prawdopodobnie związana z dużą ilością sorbitolu (substancji słodzącej) zawartej w preparacie. Nie obserwowano innych poważnych działań niepożądanych.

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Nie ma specyficznej odtrutki na piracetam. Leczenie polega na łagodzeniu objawów, a w razie potrzeby można wykonać hemodializę (oczyszczanie krwi), która usuwa około 50-60% leku z organizmu.

Wchłanianie

Po połknięciu tabletki piracetam jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego. Biodostępność leku (czyli procent dawki, który dostaje się do krwiobiegu) wynosi prawie 100%. Jedzenie nie wpływa na ilość wchłoniętego leku, choć może nieznacznie opóźnić osiągnięcie maksymalnego stężenia we krwi.

Rozmieszczenie w organizmie

Maksymalne stężenie piracetamu we krwi pojawia się po 30-60 minutach od przyjęcia tabletki, a w płynie mózgowo-rdzeniowym po 2-8 godzinach. Lek gromadzi się szczególnie w korze mózgowej, móżdżku oraz innych strukturach mózgu, gdzie wywiera swoje działanie terapeutyczne.

Metabolizm i wydalanie

Piracetam nie jest przekształcany w organizmie – około 90-100% przyjętej dawki jest wydalane z moczem w niezmienionej postaci. Okres półtrwania leku (czas, w którym stężenie we krwi zmniejsza się o połowę) wynosi 4-5 godzin w osoczu i 6-8 godzin w płynie mózgowo-rdzeniowym. W ciągu 24-30 godzin praktycznie cały lek zostaje usunięty z organizmu.

Każda tabletka powlekana Lucetam 1200 mg zawiera 1200 mg piracetamu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze

W rdzeniu tabletki: magnezu stearynian, powidon K-30.

W otoczce tabletki: makrogol 6000, dibutylu sebacynian, tytanu dwutlenek (E171), talk, etyloceluloza, hipromeloza.

• Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
• Okres ważności leku wynosi 5 lat.
• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
• Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie stosujesz – pomoże to chronić środowisko.