Emla

EMLA to krem znieczulający, który zawiera dwa składniki aktywne: lidokainę i prylokainę – każdy w stężeniu 25 mg na 1 gram kremu. Oba te związki należą do grupy leków miejscowo znieczulających o budowie amidowej. Krem ma białą, jednorodną konsystencję i jest stosowany bezpośrednio na skórę lub błony śluzowe, aby zmniejszyć lub całkowicie znieść odczuwanie bólu w miejscu aplikacji.

Działanie kremu EMLA polega na blokowaniu przewodzenia impulsów nerwowych odpowiedzialnych za odczuwanie bólu. Substancje czynne przenikają przez warstwy skóry do zakończeń nerwowych, stabilizując błony neuronów i hamując przepływ jonów niezbędnych do przekazywania sygnałów bólowych. Dzięki temu miejsce poddane działaniu kremu staje się niewrażliwe na ból.

Krem EMLA jest przeznaczony do miejscowego znieczulenia skóry i błon śluzowych w różnych sytuacjach medycznych. Najczęściej stosuje się go, aby zmniejszyć dyskomfort związany z zabiegami wymagającymi nakłucia skóry lub ingerencji w tkanki.

Znieczulenie skóry przed zabiegami

Krem można stosować u dorosłych, dzieci i młodzieży przed takimi procedurami jak:

• Nakłucie żyły i zakładanie wkłucia dożylnego (kaniulacja).
• Pobieranie krwi do badań laboratoryjnych.
• Drobne zabiegi chirurgiczne na powierzchni skóry.
• Depilacja laserowa na świeżo ogolonej skórze.
• Pobieranie przeszczepu skórnego.

Znieczulenie błon śluzowych narządów płciowych

U dorosłych oraz młodzieży od 12. roku życia krem EMLA może być stosowany przed:

• Powierzchniowymi zabiegami chirurgicznymi w obrębie narządów płciowych.
• Podaniem znieczulenia nasiękowego.
• Usuwaniem kłykcin kończystych.
• Łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy.

Oczyszczanie owrzodzeń kończyn dolnych

Wyłącznie u dorosłych krem EMLA można stosować w celu znieczulenia owrzodzeń na nogach przed mechanicznym oczyszczeniem lub chirurgicznym opracowaniem rany. Pomaga to zmniejszyć ból zarówno podczas zabiegu, jak i po jego zakończeniu.

Każdy gram kremu EMLA zawiera:

• 25 mg lidokainy – substancja czynna o działaniu znieczulającym.
• 25 mg prylokainy – substancja czynna o działaniu znieczulającym.

Substancje pomocnicze to między innymi karbomery, makrogologlicerolu hydroksystearynian (19 mg/g), wodorotlenek sodu oraz woda oczyszczona. Warto wiedzieć, że makrogologlicerolu hydroksystearynian może u niektórych osób powodować reakcje skórne.

Sposób stosowania kremu EMLA zależy od rodzaju zabiegu oraz obszaru, który ma być znieczulony. Kluczowe znaczenie ma czas aplikacji – im dłużej krem pozostaje na skórze (w granicach zalecanych czasów), tym lepsze znieczulenie.

Znieczulenie skóry

Przy drobnych zabiegach, takich jak nakłucie żyły, należy nałożyć około 2 gramy kremu (to mniej więcej połowa tubki 5-gramowej) lub około 1,5 grama na każde 10 cm² skóry. Krem powinien pozostać na skórze od 1 do 5 godzin. Najczęściej wystarczające znieczulenie uzyskuje się po 1-2 godzinach.

W przypadku zabiegów na większych obszarach ciała, na przykład depilacji laserowej, maksymalna zalecana dawka to 60 gramów na powierzchnię do 600 cm². Krem należy stosować przez co najmniej 1 godzinę, ale nie dłużej niż 5 godzin.

Jeśli znieczulenie dotyczy skóry twarzy lub męskich narządów płciowych, czas aplikacji jest krótszy – wystarczy zazwyczaj 15-60 minut, ponieważ skóra w tych okolicach jest cieńsza i lepiej ukrwiona, co przyspiesza wchłanianie kremu.

Znieczulenie błon śluzowych

Przed zabiegami w obrębie narządów płciowych należy nałożyć około 5-10 gramów kremu na błonę śluzową i pozostawić na 5-10 minut. Przed łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy stosuje się 10 gramów kremu w bocznych sklepieniach pochwy przez 10 minut.

Oczyszczanie owrzodzeń

Na owrzodzenia kończyn dolnych nakłada się około 1-2 gramów kremu na każde 10 cm², maksymalnie do 10 gramów na wszystkie owrzodzenia. Krem pozostawia się na 30-60 minut. Zabieg oczyszczania należy rozpocząć w ciągu 10 minut od usunięcia kremu.

Sposób nakładania

Krem nakłada się grubą warstwą na nieuszkodzoną skórę lub błonę śluzową. W przypadku skóry zwykle stosuje się specjalny opatrunek okluzyjny (dołączony do niektórych opakowań), który utrzymuje krem na miejscu i zapobiega jego wyschnięciu. Po upływie zalecanego czasu opatrunek i resztki kremu usuwa się, a skórę oczyszcza.

Kremu EMLA nie należy stosować, jeśli jesteś uczulony na lidokainę, prylokainę, inne leki miejscowo znieczulające o budowie amidowej lub na którykolwiek składnik kremu.

Methemoglobinemia

Prylokaina może powodować powstawanie methemoglobiny – zmienionej formy hemoglobiny, która gorzej przenosi tlen. Szczególnie narażone są osoby z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz niemowlęta, zwłaszcza urodzone przedwcześnie. U noworodków i niemowląt do 12. miesiąca życia może wystąpić przemijające, zwykle nieszkodliwe zwiększenie poziomu methemoglobiny. Jeśli jednak zostanie przekroczona zalecana dawka, konieczna jest obserwacja pacjenta.

Dzieci z atopowym zapaleniem skóry

U dzieci z atopowym zapaleniem skóry (egzemą) krem może wchłaniać się szybciej. Wystarczający może być krótszy czas aplikacji – 15-30 minut. Dłuższe stosowanie może częściej powodować zaczerwienienie skóry, a czasem drobne wybroczyny.

Oczy

Należy unikać kontaktu kremu z oczami, ponieważ może on powodować podrażnienie rogówki i oparzenia chemiczne. Jeśli krem dostanie się do oka, należy natychmiast przemyć je wodą lub roztworem soli fizjologicznej i chronić oko do czasu powrotu czucia.

Uszy

Kremu nie wolno stosować na uszkodzoną błonę bębenkową, ponieważ może mieć działanie toksyczne na struktury ucha środkowego.

Otwarte rany

Z wyjątkiem owrzodzeń kończyn dolnych, kremu EMLA nie należy stosować na otwarte rany ze względu na brak wystarczających danych dotyczących wchłaniania.

Świeżo ogolona skóra

Po goleniu skóra może wchłaniać krem szybciej, dlatego ważne jest przestrzeganie zalecanego dawkowania i czasu aplikacji.

Niemowlęta i małe dzieci

U noworodków urodzonych przedwcześnie (poniżej 37. tygodnia ciąży) oraz u niemowląt do 12. miesiąca życia leczonych jednocześnie lekami zwiększającymi ryzyko methemoglobinemii (np. sulfonamidami) krem EMLA nie powinien być stosowany.

Prylokaina w dużych dawkach może zwiększać poziom methemoglobiny, szczególnie w połączeniu z innymi lekami, takimi jak sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina czy fenobarbital.

Jeśli stosujesz duże dawki kremu EMLA i jednocześnie przyjmujesz inne leki miejscowo znieczulające lub produkty o podobnej budowie chemicznej, może wystąpić sumowanie się działań toksycznych.

Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron) powinni być pod ścisłą obserwacją lekarską, ponieważ wpływ tych leków na serce może się sumować z działaniem lidokainy.

Leki zmniejszające wydalanie lidokainy z organizmu, takie jak cymetydyna lub leki beta-adrenolityczne, mogą prowadzić do zwiększenia jej stężenia we krwi przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek.

Krem EMLA może być stosowany w ciąży, ale należy zachować ostrożność ze względu na ograniczoną ilość danych dotyczących bezpieczeństwa u kobiet w ciąży. Lidokaina i prylokaina przenikają przez łożysko i mogą być wchłaniane przez tkanki płodu, jednak dotychczas nie zgłaszano żadnych poważnych zaburzeń rozwojowych u dzieci matek stosujących te leki.

Lidokaina i prawdopodobnie także prylokaina przenikają do mleka kobiecego, ale w tak małych ilościach, że karmienie piersią podczas stosowania kremu EMLA jest bezpieczne, jeśli jest to klinicznie wskazane.

Krem EMLA stosowany w zalecanych dawkach nie ma wpływu lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Jak każdy lek, krem EMLA może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje skórne w miejscu aplikacji, które zwykle są przemijające i łagodne.

Często występujące działania niepożądane (u 1 na 10 osób lub częściej)

• Uczucie pieczenia w miejscu nałożenia kremu.
• Świąd skóry.
• Zaczerwienienie (rumień).
• Obrzęk.
• Uczucie ciepła.
• Bladość skóry.
• Methemoglobinemia (zwiększony poziom methemoglobiny we krwi).

Niezbyt często występujące (u 1 na 100 osób lub rzadziej)

• Reakcje nadwrażliwości (alergiczne).
• Podrażnienie w miejscu aplikacji.
• Parestezje (mrowienie, uczucie „igieł” w skórze).

Rzadko występujące

• Plamica i wybroczyny (drobne krwawienia pod skórą), szczególnie u dzieci z atopowym zapaleniem skóry po dłuższym czasie stosowania.
• Oparzenia chemiczne oczu w przypadku kontaktu kremu z okiem.
• Podrażnienie rogówki.

Dzieci i młodzież

U dzieci działania niepożądane są podobne jak u dorosłych, z wyjątkiem methemoglobinemii, która występuje częściej u niemowląt do 12. miesiąca życia, zwłaszcza w przypadku przedawkowania.

W przypadku przedawkowania kremu EMLA może wystąpić klinicznie istotna methemoglobinemia, objawiająca się sinawym zabarwieniem skóry i błon śluzowych, dusznością, zmęczeniem. Wymaga to leczenia za pomocą powolnego podania dożylnego błękitu metylenowego.

W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy toksyczności ogólnoustrojowej, takie jak:

• Pobudzenie lub zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego.
• Drgawki.
• Zaburzenia rytmu serca i ciśnienia krwi.

Leczenie przedawkowania jest objawowe i może obejmować wspomaganie oddychania, podawanie leków przeciwdrgawkowych oraz resuscytację krążeniowo-oddechową. Ze względu na powolne wchłanianie kremu ze skóry, pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez kilka godzin po zastosowaniu leczenia.

Krem EMLA należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie zamrażać. Tubę należy przechowywać szczelnie zamkniętą. Lek nadaje się do użycia przez 3 lata od daty produkcji. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności.

Krem EMLA jest dostępny w aluminiowych tubach o pojemności 5 gramów lub 30 gramów. Niektóre opakowania zawierają także specjalne opatrunki okluzyjne ułatwiające aplikację. Dostępne są różne wielkości opakowań – od pojedynczych tub po opakowania zbiorcze zawierające kilka tub.

Niewykorzystane resztki kremu lub opakowania należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji odpadów medycznych. Osoby często nakładające lub usuwające krem powinny unikać bezpośredniego kontaktu z preparatem, aby zapobiec rozwojowi nadwrażliwości.