Citocartin 200

Citocartin 200 to lek stosowany do znieczulenia miejscowego w zabiegach stomatologicznych. Produkt zawiera dwie substancje czynne: artykainę chlorowodorek w dawce 40 mg/ml oraz adrenalinę w dawce 0,005 mg/ml. Dzięki takiemu składowi lek skutecznie znieczu­la okolice zęba podczas zabiegów dentystycznych, a dodatek adrenaliny wydłuża czas działania znieczulenia i zmniejsza krwawienie.

Lek jest dostępny w postaci przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań, który podawany jest bezpośrednio w okolice zęba przez lekarza stomatologa. Citocartin może być stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 4 roku życia (o masie ciała powyżej 20 kg).

Artykaina, główna substancja czynna leku, należy do grupy amidowych środków znieczulających miejscowo. Jej zadaniem jest blokowanie przewodzenia impulsów bólowych przez nerwy. Działa poprzez zapobieganie przepływowi jonów sodu przez błony komórkowe nerwów, co uniemożliwia przekazywanie sygnałów bólowych do mózgu. W efekcie nie czujemy bólu podczas zabiegu stomatologicznego.

Adrenalina pełni rolę substancji zwężającej naczynia krwionośne. Dzięki temu znieczulenie działa dłużej, ponieważ lek wolniej wchłania się do krwioobiegu. Dodatkowo adrenalina zmniejsza krwawienie w miejscu zabiegu, co ułatwia pracę stomatologowi.

Citocartin zaczyna działać bardzo szybko – już po około 1,5-2 minutach od podania. Znieczulenie miazgi zęba utrzymuje się przez 45-60 minut, natomiast znieczulenie tkanek miękkich (dziąseł, warg) może trwać od 2 do 5 godzin.

Lek jest przeznaczony do znieczulenia nasiękowego i przewodowego podczas różnych zabiegów stomatologicznych. Może być stosowany podczas:

• Leczenia próchnicy i wypełniania ubytków.
• Usuwania zębów.
• Leczenia kanałowego.
• Zabiegów chirurgicznych w jamie ustnej.
• Innych procedur wymagających miejscowego znieczulenia.

Citocartin 200 jest szczególnie zalecany do rutynowych zabiegów stomatologicznych. W bardziej skomplikowanych zabiegach, które wymagają lepszego zatamowania krwawienia, stomatolog może zdecydować się na zastosowanie wersji Citocartin 100 o wyższej zawartości adrenaliny.

Citocartin może być podawany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny – lekarzy lub lekarzy stomatologów. Lek wstrzykuje się bezpośrednio w okolice zęba, bardzo powoli (około 1 ml na minutę), aby uniknąć działań niepożądanych.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

Podczas typowego zabiegu u dorosłych zazwyczaj wystarcza zawartość jednego wkładu (1,7 ml). W przypadku bardziej rozległych zabiegów może być konieczne podanie większej ilości leku, jednak nigdy nie należy przekraczać maksymalnej dawki 7 mg artykainy na kilogram masy ciała, przy czym bezwzględnie nie można przekroczyć dawki 500 mg artykainy.

Dla osoby ważącej 70 kg lub więcej maksymalna dawka to około 7 wkładów (12,3 ml).

Dawkowanie u dzieci

U dzieci dawka jest ustalana indywidualnie na podstawie wieku i masy ciała. Przeciętna skuteczna dawka wynosi 2-4 mg artykainy na kilogram masy ciała, w zależności od rodzaju zabiegu. Maksymalna dawka u dzieci to 7 mg/kg masy ciała, nie więcej niż 385 mg artykainy.

Przykładowo, dziecko ważące 30 kg może otrzymać maksymalnie około 3 wkładów (5,3 ml).

Specjalne grupy pacjentów

U osób starszych oraz pacjentów z problemami z nerkami lub wątrobą stosuje się zmniejszone dawki, ponieważ lek może dłużej utrzymywać się w organizmie. Podobnie u pacjentów przyjmujących leki uspokajające dawka może być mniejsza ze względu na możliwe interakcje.

Leku nie wolno stosować w następujących sytuacjach:

• Jeśli jesteś uczulony na artykainę, adrenalinę lub którykolwiek inny składnik leku.
• Jeśli jesteś uczulony na inne amidowe środki znieczulające miejscowo.
• Jeśli masz padaczkę, która nie jest kontrolowana lekami.

Przed podaniem Citocartin lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad medyczny i upewnić się, że w gabinecie znajduje się sprzęt do resuscytacji na wypadek wystąpienia powikłań.

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z:

• Chorobami serca – takimi jak niewydolność serca, zaburzenia rytmu, niedawny zawał mięśnia sercowego (mniej niż 6 miesięcy wcześniej), niestabilna dusznica bolesna, nadciśnienie lub niedociśnienie. U takich osób zaleca się stosowanie minimalnych dawek.
• Zaburzeniami przewodzenia w sercu – na przykład blokiem przedsionkowo-komorowym.
• Problemami z tarczycą – szczególnie nadczynnością tarczycy.
• Cukrzycą – adrenalina może podwyższać poziom cukru we krwi.
• Jaskrą z zamkniętym kątem – adrenalina może nasilić objawy.
• Guzem chromochłonnym nadnerczy – choroba ta wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu adrenaliny.
• Problemami z wątrobą lub nerkami – lek może dłużej utrzymywać się w organizmie.
• Miastenią – szczególnie jeśli pacjent przyjmuje inhibitory acetylocholinoesterazy.
• Porfirią – Citocartin można stosować tylko wtedy, gdy nie ma bezpieczniejszej alternatywy.

Ryzyko powikłań

Bardzo ważne jest, aby podczas wstrzykiwania leku lekarz wykonał aspirację, czyli sprawdził, czy igła nie trafiła do naczynia krwionośnego. Przypadkowe wstrzyknięcie do naczynia może spowodować nagły wzrost stężenia leku we krwi i ciężkie działania niepożądane, takie jak drgawki czy zaburzenia pracy serca.

Istnieje również ryzyko przypadkowego wstrzyknięcia do nerwu, co może prowadzić do przedłużających się zaburzeń czucia lub bólu neuropatycznego. Dlatego jeśli podczas wstrzyknięcia poczujesz silny, ostry ból lub uczucie porażenia prądem, natychmiast powiadom o tym stomatologa.

Ostrzeżenia dla pacjentów po zabiegu

Po podaniu znieczulenia możesz nie czuć części twarzy, warg lub języka przez kilka godzin. Uważaj, aby nie ugryźć się przypadkowo – szczególnie dotyczy to dzieci. Nie jedz i nie żuj gumy do momentu, gdy odczucie wraca do normy.

Citocartin może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Koniecznie poinformuj stomatologa o wszystkich lekach, które przyjmujesz, w tym o lekach na receptę, bez recepty, suplementach i ziołach.

Leki wymagające szczególnej ostrożności:

• Inne środki znieczulające miejscowo – łączne działanie może nasilić efekty toksyczne.
• Leki uspokajające (benzodiazepiny, opioidy) – mogą nasilić działanie depresyjne na układ nerwowy.
• Beta-blokery (np. propranolol) – mogą wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia krwi i spowolnienie rytmu serca.
• Leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe (np. amitryptylina) – mogą nasilić działanie adrenaliny na układ krążenia.
• Inhibitory MAO (np. moklobemid, fenelzyna) – mogą spowodować przełom nadciśnieniowy.
• Leki na chorobę Parkinsona (inhibitory COMT, np. entakapon) – mogą wywołać zaburzenia rytmu serca.
• Leki na serce (digoksyna, chinidyna) – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu.
• Leki zwężające naczynia (np. pseudoefedryna, oksymetazolina) – ryzyko toksycznego działania adrenergicznego.
• Wziewne środki znieczulające (np. halotan) – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę lub karmisz piersią, przed zastosowaniem tego leku skonsultuj się ze stomatologiem.

Ciąża

Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu artykainy na ciążę ani rozwój płodu. Jednak doświadczenie dotyczące stosowania u kobiet w ciąży jest ograniczone. Citocartin 200 można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Ze względu na mniejszą zawartość adrenaliny, Citocartin 200 jest preferowany nad Citocartin 100 u kobiet w ciąży.

Karmienie piersią

Artykaina i adrenalina przenikają do mleka ludzkiego w niewielkich ilościach i są szybko eliminowane z organizmu. Zazwyczaj nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią na dłużej niż 5 godzin po podaniu znieczulenia.

Po podaniu Citocartin mogą wystąpić zawroty głowy, zaburzenia widzenia i zmęczenie. Dlatego nie powinieneś opuszczać gabinetu stomatologicznego, dopóki nie poczujesz się w pełni dobrze – zazwyczaj trwa to około 30 minut. Unikaj prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn bezpośrednio po zabiegu.

Jak każdy lek, Citocartin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemija samoistnie.

Często występujące działania niepożądane (u więcej niż 1 na 100 osób):

• Zapalenie dziąseł.
• Zaburzenia czucia – takie jak drętwienie lub mrowienie ust, warg, języka; zaburzenia smaku (np. metaliczny smak w ustach).
• Ból głowy.
• Zaburzenia rytmu serca – przyspieszenie lub spowolnienie akcji serca.
• Obniżenie ciśnienia krwi – może prowadzić do omdlenia.
• Obrzęk języka, warg lub dziąseł.

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane:

• Reakcje alergiczne – obrzęk twarzy, języka, gardła, krtani; trudności w oddychaniu; pokrzywka; świąd.
• Drgawki – szczególnie po przypadkowym wstrzyknięciu do naczynia krwionośnego.
• Porażenie nerwu twarzowego – rzadko może wystąpić opadanie powieki lub inne objawy porażenia.
• Zaburzenia widzenia – czasowa ślepota, podwójne widzenie.
• Skurcz oskrzeli – szczególnie u osób z astmą.
• Ciężkie zaburzenia rytmu serca lub zatrzymanie krążenia.

Długotrwałe zaburzenia czucia

W bardzo rzadkich przypadkach, szczególnie po znieczuleniu nerwu żuchwowego, mogą wystąpić przedłużające się lub trwałe zaburzenia czucia oraz utrata smaku. Większość takich przypadków ustępuje w ciągu dni, tygodni lub miesięcy, ale czasami mogą mieć charakter trwały.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, natychmiast poinformuj o tym stomatologa. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych lub problemów z oddychaniem należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną.

Przedawkowanie może wystąpić, gdy podano zbyt dużą dawkę leku lub gdy lek przypadkowo dostał się do naczynia krwionośnego. Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Niepokój, pobudzenie, dezorientacja.
• Zawroty głowy, drżenie.
• Drgawki.
• Senność, utrata przytomności, śpiączka.
• Zaburzenia oddychania, spowolnienie lub zatrzymanie oddechu.
• Zaburzenia pracy serca, zatrzymanie krążenia.

W przypadku wystąpienia przedawkowania lekarz natychmiast przerywa podawanie leku i wdraża odpowiednie leczenie ratunkowe, w tym zabezpieczenie dróg oddechowych, podanie tlenu i leków przeciwdrgawkowych.

Citocartin należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu, aby chronić przed światłem. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca.

Wkłady są przeznaczone do jednorazowego użytku. Jeśli zużyto tylko część zawartości, resztę należy wyrzucić. Nie stosuj leku, jeśli roztwór jest mętny lub odbarwiony.

Każdy mililitr roztworu Citocartin 200 zawiera:

• 40 mg artykainy chlorowodorku – substancja znieczulająca.
• 0,005 mg adrenaliny (w postaci adrenaliny winianu) – substancja zwężająca naczynia krwionośne.

Każdy wkład zawiera 1,7 ml roztworu, co odpowiada 68 mg artykainy chlorowodorku i 0,0085 mg adrenaliny.

Substancje pomocnicze:

• Sodu chlorek.
• Sodu pirosiarczyn (siarczyn) – może w rzadkich przypadkach wywołać reakcje alergiczne.
• Woda do wstrzykiwań.

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na wkład, jest więc uważany za praktycznie „wolny od sodu”.

Citocartin 200 dostępny jest w postaci jednorazowych, cylindrycznych wkładów szklanych o pojemności 1,7 ml, umieszczonych w blistrach. Opakowania zawierają 10 lub 50 wkładów.