Certican

Certican to lek immunosupresyjny, którego głównym składnikiem aktywnym jest ewerolimus w dawce 0,25 mg. Produkt dostępny jest w formie białych lub żółtawych tabletek o wzorze przypominającym marmur, okrągłych, płaskich ze ściętymi brzegami i oznaczeniem „C” po jednej stronie oraz „NVR” po drugiej stronie tabletki.

Lek ten należy do grupy inhibitorów kinazy serynowo-treoninowej (mTOR) i jest stosowany w leczeniu pacjentów po przeszczepieniu narządów, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepu przez układ odpornościowy.

Certican jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów po przeszczepieniu narządów w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepionego narządu. Lek stosuje się w następujących sytuacjach:

• Po przeszczepieniu nerki lub serca – u pacjentów z małym lub umiarkowanym ryzykiem immunologicznym odrzucania, w skojarzeniu z cyklosporyną w mikroemulsji i kortykosteroidami.
• Po przeszczepieniu wątroby – w skojarzeniu z takrolimusem i kortykosteroidami.

Lek należy do grupy leków immunosupresyjnych, co oznacza, że osłabia działanie układu odpornościowego, aby zapobiec rozpoznaniu przeszczepionego narządu jako obcego i jego odrzuceniu.

Ewerolimus zawarty w leku Certican działa poprzez hamowanie proliferacji limfocytów T, które są komórkami układu odpornościowego odpowiedzialnymi za rozpoznawanie i atakowanie obcych tkanek. Lek blokuje wewnątrzkomórkowy szlak sygnałowy, który w normalnych warunkach prowadzi do namnażania się tych komórek.

Mechanizm działania polega na tworzeniu kompleksu z białkiem cytoplazmatycznym FKBP-12, który następnie hamuje aktywność białka FRAP (zwanego także m-TOR). To białko kontroluje procesy przemian, wzrostu i proliferacji komórek, dlatego jego zahamowanie prowadzi do zatrzymania cyklu komórkowego i zapobiega odrzuceniu przeszczepu.

Dodatkowo, ewerolimus hamuje proliferację komórek mięśni gładkich naczyń, co ma znaczenie w zapobieganiu przewlekłemu odrzucaniu przeszczepu.

Leczenie produktem Certican powinno być rozpoczynane i kontynuowane wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w terapii immunosupresyjnej po przeszczepieniu narządów, którzy mają możliwość kontrolowania stężenia ewerolimusu we krwi.

Dawkowanie u dorosłych

• Po przeszczepieniu nerki lub serca – zalecana początkowa dawka wynosi 0,75 mg dwa razy na dobę, podawana razem z cyklosporyną. Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po transplantacji.
• Po przeszczepieniu wątroby – zalecana dawka wynosi 1,0 mg dwa razy na dobę, podawana z takrolimusem, a leczenie rozpoczyna się po około 4 tygodniach od transplantacji.

Dostosowanie dawki

U pacjentów przyjmujących Certican może być konieczne dostosowanie dawkowania w zależności od stężenia leku we krwi, tolerancji, indywidualnej odpowiedzi na leczenie oraz stanu klinicznego. Zmiany w dawkowaniu można wprowadzać w odstępach 4-5 dniowych.

Sposób podawania

Tabletki należy przyjmować konsekwentnie z posiłkiem lub bez, aby zminimalizować różnice we wchłanianiu leku. Ważne jest, aby zachować stały sposób przyjmowania leku.

Certican jest przeciwwskazany u pacjentów ze znaną nadwrażliwością (alergią) na ewerolimus, syrolimus lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.

Ponadto, tabletki Certican zawierają laktozę, dlatego nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Zwiększone ryzyko zakażeń

Pacjenci przyjmujący Certican mają zwiększone ryzyko zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych (bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych, pierwotniakowych). Zakażenia te mogą być ciężkie i prowadzić do poważnych powikłań. W badaniach klinicznych zalecano profilaktyczne podawanie antybiotyków przeciwko zapaleniu płuc wywołanemu przez Pneumocystis jiroveci i wirusowi cytomegalii.

Zaburzenia gojenia się ran

Certican może zaburzać proces gojenia, zwiększając częstość występowania powikłań po przeszczepieniu, takich jak rozchodzenie się brzegów rany, gromadzenie się płynu i zakażenie rany. U biorców przeszczepów nerki najczęściej zgłaszanym zdarzeniem jest torbiel limfatyczna, u biorców przeszczepów serca – wysięk osierdziowy i opłucnowy, a u biorców przeszczepów wątroby – przepukliny pooperacyjne.

Choroby płuc

U pacjentów przyjmujących Certican zgłaszano przypadki choroby tkanki śródmiąższowej płuc, która na ogół ustępowała po przerwaniu podawania leku. Należy rozważyć to rozpoznanie u pacjentów z objawami wskazującymi na zapalenie płuc, które nie odpowiadają na antybiotykoterapię.

Białkomocz

Stosowanie Certican wraz z inhibitorami kalcyneuryny może być związane ze zwiększonym wydalaniem białka z moczem. Pacjenci otrzymujący Certican powinni być monitorowani w kierunku białkomoczu.

Cukrzyca

Certican zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy po przeszczepieniu. U pacjentów leczonych tym lekiem należy prowadzić ścisłą kontrolę stężenia glukozy we krwi.

Niepłodność u mężczyzn

Podczas długotrwałego leczenia Certicanem należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia niepłodności u mężczyzn, ponieważ ewerolimus może zmniejszać spermatogenezę. W piśmiennictwie donoszono o występowaniu odwracalnej azoospermii i oligospermii u pacjentów leczonych inhibitorami mTOR.

Ewerolimus jest metabolizowany głównie za pośrednictwem enzymu CYP3A4 i jest substratem dla glikoproteiny P. Z tego względu, wchłanianie i wydalanie ewerolimusu może ulegać zaburzeniu przez inne leki wpływające na te systemy.

Leki zwiększające stężenie ewerolimusu

Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, telitromycyna, rytonawir) mogą znacząco zwiększać stężenie ewerolimusu we krwi. Jednoczesne podawanie z tymi lekami nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko.

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, werapamil) również zwiększają stężenie ewerolimusu. Podczas jednoczesnego podawania takich leków należy monitorować stężenie minimalne ewerolimusu we krwi.

Leki zmniejszające stężenie ewerolimusu

Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ryfabutyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) mogą znacząco zmniejszać stężenie ewerolimusu we krwi. Jednoczesne podawanie z tymi lekami nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko.

Ziele dziurawca – podczas leczenia ewerolimusem nie należy stosować preparatów zawierających ziele dziurawca, ponieważ może ono znacząco zmniejszać ekspozycję na lek.

Szczepienia

Leki immunosupresyjne mogą wpływać na odpowiedź na szczepienie. W czasie leczenia Certicanem szczepienie może być mniej skuteczne. Należy unikać podawania żywych szczepionek.

Certican nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, w tym toksyczny wpływ na zarodek i płód.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania antykoncepcji podczas leczenia Certicanem oraz do 8 tygodni po zakończeniu terapii.

Karmienie piersią – nie wiadomo, czy ewerolimus przenika do ludzkiego mleka. Kobiety przyjmujące Certican nie powinny karmić piersią.

Jak każdy lek, Certican może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane

• Zakażenia różnego rodzaju.
• Niedokrwistość (zmniejszona liczba czerwonych krwinek).
• Hiperlipidemia (podwyższony poziom tłuszczów we krwi).
• Wystąpienie cukrzycy po raz pierwszy.
• Bezsenność.
• Ból głowy.
• Nadciśnienie tętnicze.
• Kaszel.
• Zaparcie.
• Nudności.
• Obrzęk obwodowy.
• Zaburzenia gojenia (w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy).

Poważne działania niepożądane

Do poważnych działań niepożądanych należą:

• Ciężkie zakażenia – mogą być zakończone zgonem.
• Choroba tkanki śródmiąższowej płuc – może prowadzić do ciężkich powikłań.
• Małopłytkowość (zmniejszona liczba płytek krwi) – zwiększa ryzyko krwawień.
• Białkomocz – zwiększone wydalanie białka z moczem.
• Zakrzepica w obrębie przeszczepu nerki – może skutkować utratą przeszczepu.
• Zespół hemolityczno-mocznicowy – poważne powikłanie dotyczące krwi i nerek.

Nowotwory

W kontrolowanych badaniach klinicznych, u 3,1% pacjentów otrzymujących Certican rozwinęły się nowotwory złośliwe, w tym złośliwe nowotwory skóry i chłoniaki.

Podczas leczenia Certicanem konieczne jest regularne monitorowanie stężenia ewerolimusu we krwi. Pozwala to na dostosowanie dawki leku do indywidualnych potrzeb pacjenta i minimalizację ryzyka działań niepożądanych.

Należy także regularnie kontrolować:

• Stężenie glukozy we krwi (ryzyko cukrzycy).
• Stężenie kreatyniny w surowicy (czynność nerek).
• Obecność białka w moczu (białkomocz).
• Morfologię krwi (niedokrwistość, małopłytkowość).
• Poziom lipidów we krwi (hiperlipidemia).

Certican należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem i wilgocią. Brak specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.

Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Każda tabletka Certican 0,25 mg zawiera 0,25 mg ewerolimusu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze:

• Butylohydroksytoluen (E321).
• Magnezu stearynian (E470 B).
• Laktoza jednowodna (2 mg).
• Hypromeloza Typ 2910.
• Krospowidon Typ A.
• Laktoza bezwodna (51 mg).

Tabletki zawierają laktozę, dlatego nie powinny być stosowane u pacjentów z nietolerancją laktozy.