Pradaxa

Pradaxa to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną – eteksylan dabigatranu w postaci mezylanu. Preparat należy do grupy leków przeciwzakrzepowych i działa poprzez blokowanie substancji w organizmie odpowiedzialnej za powstawanie zakrzepów krwi. Lek jest produkowany przez renomowaną niemiecką firmę farmaceutyczną Boehringer Ingelheim International GmbH.

Pradaxa dostępna jest w postaci kapsułek twardych w trzech wariantach dawkowania: 75 mg, 110 mg oraz 150 mg. Kapsułki mają charakterystyczny jasnoniebieskie, nieprzezroczyste wieczko i korpus z nadrukowanym logo producenta oraz kodem dawki.

Mechanizm działania leku Pradaxa opiera się na właściwościach eteksylanu dabigatranu. Sam eteksylan dabigatranu jest prolekiem, co oznacza, że nie wykazuje bezpośredniego działania farmakologicznego. Dopiero po dostaniu się do organizmu ulega szybkiej i całkowitej przemianie do aktywnej postaci – dabigatranu. Ta przemiana następuje na drodze hydrolizy enzymatycznej w osoczu i wątrobie.

Dabigatran jest bezpośrednim inhibitorem trombiny – kluczowego enzymu w procesie krzepnięcia krwi. Trombina odpowiada za przekształcenie rozpuszczalnego fibrynogenu w nierozpuszczalną fibrynę, która tworzy sieci wzmacniające skrzep krwi. Dabigatran skutecznie hamuje zarówno wolną trombinę, jak i trombinę związaną z fibryną oraz zapobiega aktywacji płytek krwi wywołanej przez fibrynę. Siła działania przeciwzakrzepowego jest wprost proporcjonalna do stężenia dabigatranu w osoczu.

Po przyjęciu leku doustnie, szczególnie po zabiegach chirurgicznych, wchłanianie może być wolniejsze – stężenie maksymalne osiągane jest w ciągu około 6 godzin w dniu operacji. W kolejnych dniach po zabiegu proces ten przyspiesza i maksymalne stężenie pojawia się już po 2 godzinach. Ważną informacją jest to, że pokarm nie wpływa na dostępność biologiczną dabigatranu, choć może wydłużyć czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia o około 2 godziny. Lek jest wydalany głównie przez nerki – w 85% w postaci niezmienionej z moczem oraz w 6% z kałem.

Lek Pradaxa 75 mg jest stosowany w ściśle określonych sytuacjach klinicznych, zawsze pod kontrolą lekarza. Główne wskazania do stosowania tego preparatu obejmują:

Zapobieganie zakrzepom po operacjach ortopedycznych

Pradaxa 75 mg jest szczególnie polecana osobom dorosłym po przebytej operacji zastąpienia stawu biodrowego lub kolanowego protezą (alloplastyka). Po takich zabiegach istnieje zwiększone ryzyko tworzenia się zakrzepów krwi w żyłach, dlatego stosowanie leku przeciwzakrzepowego jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta.

Zapobieganie udarom i zatorowości systemowej

Preparat stosuje się u dorosłych pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków, u których występuje co najmniej jeden dodatkowy czynnik ryzyka. Do takich czynników należą: przebyty udar mózgu lub przemijający napad niedokrwienny, niewydolność serca klasy drugiej lub wyższej według klasyfikacji NYHA, wiek 75 lat lub więcej, cukrzyca oraz nadciśnienie tętnicze.

Leczenie zakrzepicy i zapobieganie nawrotom

Lek jest skuteczny w leczeniu zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej u dorosłych. Stosuje się go również w celu zapobiegania nawrotom tych groźnych stanów.

Zastosowanie u dzieci

Pradaxa może być stosowana u dzieci od urodzenia oraz u młodzieży poniżej 18 roku życia w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w zapobieganiu jej nawrotom. U dzieci w wieku 8 lat lub starszych, które potrafią połykać kapsułki w całości, można stosować preparaty w postaci kapsułek. Dla młodszych dzieci dostępne są inne, właściwe dla wieku postaci farmaceutyczne.

Dawkowanie leku Pradaxa zawsze ustala lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację kliniczną pacjenta. Bardzo ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza.

Zapobieganie zakrzepom po operacjach ortopedycznych

Standardowa zalecana dawka w profilaktyce zakrzepowo-zatorowej po alloplastyce stawu to zazwyczaj 220 mg raz na dobę (przyjmowana jako 2 kapsułki po 110 mg). Jednak w określonych sytuacjach lekarz może zalecić zmniejszoną dawkę 150 mg raz na dobę (2 kapsułki po 75 mg).

Zmniejszona dawka 150 mg (2 kapsułki po 75 mg) jest zalecana w następujących przypadkach:

• U pacjentów, u których czynność nerek jest zmniejszona o ponad połowę.
• U osób w wieku 75 lat lub powyżej.
• U pacjentów przyjmujących równocześnie leki zawierające amiodaron, chinidynę lub werapamil.
• U pacjentów przyjmujących werapamil z jednocześnie zmniejszoną czynnością nerek – dawka może być dodatkowo obniżona do 75 mg ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.

Rozpoczynanie leczenia po zabiegu

Po zabiegu wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego: Leczenie należy rozpocząć od zażycia jednej kapsułki w ciągu 1 do 4 godzin od zakończenia operacji. Następnie przyjmuje się dwie kapsułki raz na dobę przez łącznie 10 dni.

Po zabiegu wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego: Podobnie jak w przypadku kolana, leczenie rozpoczyna się od jednej kapsułki w ciągu 1 do 4 godzin po zabiegu. Następnie stosuje się dwie kapsułki raz na dobę przez okres od 28 do 35 dni.

Ważne: nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli występuje krwawienie z miejsca poddanego zabiegowi. Jeżeli nie jest możliwe rozpoczęcie leczenia do następnego dnia po operacji, należy je rozpocząć od pełnej dawki – dwóch kapsułek raz na dobę.

Leczenie zakrzepicy u dzieci

Lek Pradaxa można stosować u dzieci w wieku 8 lat lub starszych, które potrafią połykać kapsułki w całości. Zalecana dawka zależy od masy ciała i wieku dziecka – lekarz ustala prawidłową dawkę indywidualnie. Lek należy przyjmować dwa razy na dobę, rano i wieczorem, w odstępie około 12 godzin.

Sposób przyjmowania leku Pradaxa jest bardzo ważny dla jego skuteczności i bezpieczeństwa. Lek przyjmuje się doustnie – kapsułki należy połykać w całości, popijając szklanką wody. Woda ułatwia przedostanie się kapsułki do żołądka.

Bardzo ważne: Nigdy nie należy łamać, rozgryzać ani otwierać kapsułek i wysypywać ich zawartości. Dostępność biologiczna leku może zwiększyć się o 75 procent, jeśli granulki (zawartość kapsułki) zostaną przyjęte bez otoczki kapsułki. Takie postępowanie znacznie zwiększa ryzyko krwawienia, dlatego kapsułki zawsze należy połykać w całości.

Lek Pradaxa można przyjmować zarówno z posiłkiem, jak i bez posiłku – pokarm nie wpływa na skuteczność działania leku, choć może nieznacznie wydłużyć czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia we krwi.

Istnieje szereg sytuacji, w których stosowanie leku Pradaxa jest bezwzględnie przeciwwskazane. Do najważniejszych przeciwwskazań należą:

Uczulenia i reakcje alergiczne

Nie należy stosować leku, jeśli pacjent ma uczulenie na eteksylan dabigatranu lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu. Wcześniejsze reakcje alergiczne na ten lek są bezwzględnym przeciwwskazaniem.

Zaburzenia czynności nerek

Lek jest przeciwwskazany u dorosłych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 mililitrów na minutę). U dzieci i młodzieży przeciwwskazaniem jest współczynnik przesączania kłębuszkowego mniejszy niż 50 mililitrów na minutę na 1,73 metra kwadratowego.

Krwawienia i choroby zwiększające ryzyko krwawienia

Nie wolno stosować Pradaxy, jeśli u pacjenta aktualnie występuje krwawienie lub jeśli występują choroby związane ze zwiększonym ryzykiem krwawienia. Do takich stanów należą między innymi: wrzody przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe, niedawny uraz mózgu lub rdzenia kręgowego, niedawno przebyte krwawienie śródczaszkowe, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne, tętniaki naczyniowe oraz wrodzone lub nabyte zaburzenia krzepnięcia krwi.

Choroby wątroby

Przeciwwskazaniem jest ciężkie zaburzenie czynności wątroby lub choroba wątroby, które mogą prowadzić do śmierci oraz choroby wątroby o potencjalnym niekorzystnym wpływie na przeżycie.

Równoczesne stosowanie innych leków

Pradaxy nie wolno stosować razem z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (takimi jak warfaryna, rywaroksaban, apiksaban, heparyna) z wyjątkiem szczególnych okoliczności związanych ze zmianą leczenia. Przeciwwskazane jest również leczenie skojarzone z silnymi inhibitorami glikoproteiny P stosowanymi układowo: ketokonazolem, cyklosporyną, itrakonazolem, dronedaronem oraz lekiem złożonym zawierającym glekaprewir i pibrentaswir.

Inne przeciwwskazania

Nie należy stosować leku po wszczepieniu sztucznej zastawki serca wymagającej leczenia przeciwzakrzepowego. Preparat jest również przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią.

Przed rozpoczęciem stosowania leku Pradaxa oraz w trakcie leczenia należy zachować szczególną ostrożność w określonych sytuacjach.

Monitorowanie ryzyka krwawienia

W okresie stosowania preparatu mogą wystąpić krwawienia – zarówno jawne, jak i utajone – oraz zaburzenia hematologiczne. Pacjent powinien uważnie obserwować swój stan zdrowia. Jeśli pojawią się objawy mogące świadczyć o wystąpieniu krwawienia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Do takich objawów należą: niewyjaśnione zmniejszenie stężenia hemoglobiny, obniżenie ciśnienia tętniczego, osłabienie, bladość, zawroty głowy, niewyjaśniony obrzęk czy duszność.

W przypadku ciężkiego krwawienia należy natychmiast skonsultować się z lekarzem. Dla dorosłych dostępny jest specjalny lek pozwalający na szybkie odwrócenie przeciwzakrzepowego działania dabigatranu.

Czynniki zwiększające ryzyko krwawienia

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z czynnikami zwiększającymi ryzyko krwawienia:

• Umiarkowane zaburzenia czynności nerek u dorosłych.
• Równoczesne stosowanie inhibitorów glikoproteiny P, takich jak amiodaron, werapamil, chinidyna, tikagrelor, klarytromycyna.
• Masa ciała mniejsza niż 50 kilogramów u dorosłych.
• Wiek 75 lat lub więcej.
• Równoczesne stosowanie leków hamujących agregację płytek krwi (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel), niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków hamujących wychwyt zwrotny serotoniny lub serotoniny i noradrenaliny.
• Choroby lub zabiegi związane z ryzykiem krwawienia, w tym zaburzenia krzepliwości, małopłytkowość, niedawno wykonana biopsja lub rozległy uraz, bakteryjne zapalenie wsierdzia, zapalenie błony śluzowej przełyku lub żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy.

Zabiegi chirurgiczne

Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub stomatologicznym konieczne jest poinformowanie lekarza o przyjmowaniu Pradaxy. Ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia podczas operacji oraz bezpośrednio po niej, może być konieczne doraźne przerwanie stosowania leku. Jeśli to możliwe, należy zaprzestać stosowania leku co najmniej 24 godziny przed operacją. U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia lekarz może zdecydować o wcześniejszym przerwaniu leczenia.

W przypadku nieplanowanego zabiegu chirurgicznego, w miarę możliwości zabieg należy opóźnić co najmniej do 12 godzin po podaniu ostatniej dawki. Jeśli opóźnienie nie jest możliwe, może występować zwiększone ryzyko krwawienia – lekarz rozważy ryzyko krwawienia oraz pilność zabiegu.

Szczególne grupy pacjentów

Należy zachować szczególną ostrożność u osób z chorobami wątroby mogącymi mieć skłonności do krwawień. Nie zaleca się stosowania preparatu u chorych z zakrzepicą ze zdiagnozowanym zespołem antyfosfolipidowym. Nie ustalono skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania u chorych z czynną chorobą nowotworową i zakrzepicą.

Procedury inwazyjne

Pacjent może zostać poddany zabiegowi wprowadzenia cewnika do kręgosłupa – w takim przypadku lekarz będzie przeprowadzał regularne badania kontrolne. W przypadku upadku lub zranienia się podczas leczenia, szczególnie urazu głowy, należy natychmiast poddać się opiece lekarskiej.

Przed rozpoczęciem stosowania Pradaxy należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych obecnie lub ostatnio lekach, w tym również o tych wydawanych bez recepty.

Leki obniżające krzepliwość krwi

Szczególnie ważne jest poinformowanie lekarza o przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna, fenprokumon, heparyna, klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, rywaroksaban czy kwas acetylosalicylowy. Równoczesne stosowanie tych preparatów z Pradaxą może znacząco zwiększyć ryzyko krwawienia.

Leki przeciwgrzybicze

Ketokonazol i itrakonazol stosowane doustnie są bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia Pradaxą. Leki te mogą znacząco zwiększać stężenie dabigatranu we krwi.

Leki przeciw zaburzeniom rytmu serca

Amiodaron, dronedaron, chinidyna i werapamil mogą wpływać na stężenie dabigatranu we krwi. U pacjentów przyjmujących werapamil lekarz może zalecić stosowanie mniejszej dawki Pradaxy.

Inne ważne interakcje

Należy poinformować lekarza o przyjmowaniu leków zapobiegających odrzuceniu przeszczepu (takrolimus, cyklosporyna), preparatu złożonego zawierającego glekaprewir i pibrentaswir, ryfampicyny, preparatów dziurawca oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (diklofenak, ibuprofen, piroksykam). Ważna jest również informacja o stosowaniu leków hamujących wychwyt zwrotny serotoniny.

Nie należy stosować leku Pradaxa w okresie ciąży. Stosowanie preparatu w tym okresie ograniczone jest do przypadków, gdy jest to bezwzględnie konieczne i potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Nie wiadomo dokładnie, jaki wpływ dabigatran ma na przebieg ciąży i na nienarodzone dziecko.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny zapobiegać zajściu w ciążę podczas stosowania leku Pradaxa. Nie należy stosować preparatu w okresie karmienia piersią – lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących.

Jak każdy lek, Pradaxa może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest krwawienie.

Bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób)

Krwawienie – może wystąpić w różnych miejscach organizmu.

Często (u maksymalnie 1 na 10 osób)

• Niedokrwistość, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby czerwonych krwinek we krwi.
• Krwiak, krwiak pourazowy, krwiak pozabiegowy.
• Krwotok z rany, krwawienie pozabiegowe.
• Krwawienie z przewodu pokarmowego.
• Krwotok podskórny.
• Krwiomocz, obecność krwi w moczu.
• Wydzielina z rany, sączenie się niewielkiej ilości płynu z cięcia chirurgicznego.

Niezbyt często (u maksymalnie 1 na 100 osób)

• Krwawienie z nosa, z odbytnicy, z guzków krwawniczych.
• Wylew krwi do stawu.
• Krwawienie w miejscu wstrzyknięcia.
• Zaburzenia czynności wątroby, wzrost aktywności enzymów wątrobowych.
• Żółtaczka (zażółcenie skóry lub białkówek oczu).
• Nudności, wymioty, częste oddawanie luźnego lub płynnego stolca.

Rzadko (u maksymalnie 1 na 1000 osób)

• Krwawienie do mózgu, z miejsca nacięcia chirurgicznego, z miejsca wstrzyknięcia lub wprowadzenia cewnika.
• Kaszel z krwią, krwioplucie.
• Zmniejszenie liczby płytek krwi, zmniejszenie liczby białych krwinek.
• Ciężka reakcja alergiczna powodująca trudności z oddychaniem, zawroty głowy lub obrzęk twarzy i gardła.
• Wysypka skórna, świąd.
• Wrzód żołądka lub jelit.
• Zapalenie przełyku i żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy.
• Ból brzucha, niestrawność.
• Trudności podczas przełykania.
• Trudności z oddychaniem, świszczący oddech.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

W przypadku zażycia większej niż zalecana dawki leku Pradaxa istnieje zwiększone ryzyko krwawienia. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu badania krwi w celu oceny ryzyka krwawienia.

W przypadku wystąpienia krwawienia konieczne może być leczenie chirurgiczne lub przetoczenie krwi. Dla dorosłych dostępny jest lek pozwalający na szybkie odwrócenie przeciwzakrzepowego działania dabigatranu.

Lek Pradaxa należy przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Temperatura przechowywania powinna wynosić od 15 do 25 stopni Celsjusza. Po otwarciu butelki należy natychmiast szczelnie zakręcić zakrętkę. Preparat należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu.

Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca. Nie należy wyrzucać leku do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki – najlepiej zapytać farmaceutę, jak prawidłowo usunąć leki, których się już nie używa.

Każda kapsułka twarda Pradaxa 75 mg zawiera 75 miligramów eteksylanu dabigatranu w postaci mezylanu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze w wypełnieniu kapsułki: kwas winowy, guma arabska (akacja), hypromeloza, dimetykon 350, talk, hydroksypropyloceluloza.

Substancje pomocnicze w otoczce kapsułki: karagen, chlorek potasu, tytanu dwutlenek, indygokarmin, hypromeloza.

Substancje pomocnicze w czarnym tuszu do nadruków: szelak, żelaza tlenek czarny, potasu wodorotlenek.

U osób stosujących preparat Pradaxa nie należy wykonywać oznaczeń INR (znormalizowany współczynnik charakteryzujący proces krzepnięcia krwi), gdyż otrzymane wyniki nie będą wiarygodne.

U osób po zabiegach chirurgicznych leczenie dabigatranem powinno zostać wznowione jak najszybciej, o ile pozwoli na to sytuacja kliniczna i uzyskana hemostaza. Ze względu na brak danych nie zaleca się stosowania preparatu u osób operowanych z powodu złamania szyjki kości udowej.

Przez cały okres leczenia chorzy powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją lekarską, czy nie występują u nich objawy mogące świadczyć o wystąpieniu krwawienia, w tym utajonego. Zawsze należy informować lekarza o każdym nietypowym krwawieniu.

Preparat Pradaxa jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Decyzję o jego stosowaniu zawsze podejmuje lekarz prowadzący, który indywidualnie ocenia stosunek korzyści do ryzyka dla każdego pacjenta.