Morphini sulfas WZF

Morphini sulfas WZF to silny lek przeciwbólowy zawierający morfinę w postaci siarczanu. Jest to naturalny alkaloid opium, który należy do grupy opioidowych leków przeciwbólowych. Preparat dostępny jest w postaci bezbarwnego lub jasnożółtego, przezroczystego roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg morfiny w każdym mililitrze. Lek ten jest wydawany wyłącznie na receptę i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu.

Morphini sulfas WZF jest przeznaczony do leczenia bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego, zarówno ostrego jak i przewlekłego, który nie ustępuje po zastosowaniu zwykłych leków przeciwbólowych (nieopioidowych). Lek znajduje zastosowanie w różnych rodzajach bólu, w tym:

• Bólu pooperacyjnym występującym po zabiegach chirurgicznych.
• Bólu przewlekłym, najczęściej pochodzenia nowotworowego.
• Innych stanach bólowych wymagających silnego działania przeciwbólowego.

Ważne: Morfina nie jest skuteczna w bólu spowodowanym skurczem mięśni gładkich, na przykład w bólu wywołanym skurczem dróg żółciowych (kolka wątrobowa).

Morfina działa poprzez specjalne receptory opioidowe rozmieszczone w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie te nazywane receptorami μ (mi). Łącząc się z tymi receptorami, morfina skutecznie blokuje przekazywanie sygnałów bólowych do mózgu. Dodatkowo, lek modyfikuje uwalnianie substancji odpowiedzialnych za przewodzenie bólu z włókien nerwowych.

Oprócz działania przeciwbólowego, morfina wywołuje również inne efekty, takie jak senność, zmiany nastroju, obniżenie temperatury ciała oraz – w zależności od dawki – może hamować czynność oddechową. Lek wpływa także na naczynia krwionośne (rozszerza je) oraz na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg moczowych.

Morphini sulfas WZF może być podawany na trzy sposoby:

• Podskórnie – wstrzyknięcie pod skórę.
• Domięśniowo – wstrzyknięcie do mięśnia.
• Dożylnie – wstrzyknięcie lub wlew bezpośrednio do żyły.

Uwaga: Produktu nie wolno podawać podpajęczynówkowo ani nadtwardówkowo. U dorosłych pacjentów lekarz może również zalecić rozcieńczenie zawartości ampułki wodą i podanie doustne.

Dawkowanie jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza dla każdego pacjenta. Typowe dawki u dorosłych to:

W ostrym bólu:

• Zwykle od 10 mg do 15 mg podskórnie lub domięśniowo.
• Lub od 2 mg do 8 mg dożylnie (podawane powoli, z szybkością 2 mg na minutę).
• W razie potrzeby dawki można powtarzać co 4 godziny.

W bólu przewlekłym:

• Od 5 mg do 20 mg podskórnie lub domięśniowo co 4 godziny.
• Pacjentom w podeszłym wieku zazwyczaj podaje się połowę dawki przeznaczonej dla młodszych osób dorosłych.

U dzieci i młodzieży nie zaleca się podawania morfiny doustnie. Ze względu na małą masę ciała noworodków i małych dzieci, należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ te grupy pacjentów mogą być bardziej wrażliwe na działanie opioidów. W przypadku stosowania u noworodków lub niemowląt zaleca się stałą obserwację.

Dawkowanie u dzieci:

Podanie podskórne lub domięśniowe:

• Zwykle stosuje się od 0,1 do 0,2 mg na kilogram masy ciała, w razie potrzeby co 4 godziny.
• Nie należy przekraczać 15 mg na dawkę.
• U noworodków zalecana dawka to 0,1 mg na kilogram masy ciała podskórnie, w razie potrzeby co 4 do 6 godzin.

Podanie dożylne:

Ze względu na większe ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania podczas dożylnych infuzji ciągłych u dzieci, zaleca się monitorowanie częstości tętna, oddechu i nasycenia krwi tlenem. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku dziecka:

• Noworodki przedwcześnie urodzone: 0,025 mg/kg masy ciała dożylnie w powolnej 30-minutowej infuzji, kolejne dawki co 8 godzin.
• Noworodki donoszone: od 0,025 do 0,05 mg/kg masy ciała dożylnie co 6 godzin.
• Niemowlęta do 6 miesiąca życia: 0,05 mg/kg masy ciała dożylnie co 4-6 godzin.
• Niemowlęta powyżej 6 miesiąca do 12 miesiąca życia: od 0,05 do 0,1 mg/kg masy ciała co 4 godziny.
• Dzieci powyżej 1 roku życia oraz młodzież do 18 lat: od 0,05 do 0,1 mg/kg masy ciała dożylnie co 2-4 godzin.

Morphini sulfas WZF nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na morfinę lub którykolwiek inny składnik leku.
• Upośledzenie oddychania lub choroba obturacyjna górnych dróg oddechowych.
• Kolka wątrobowa.
• Ostre zatrucie alkoholem.
• Stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) i okres 2 tygodni po ich odstawieniu.
• Stany chorobowe przebiegające z drgawkami.
• Urazy głowy.
• Zespół ostrego brzucha.
• Guz chromochłonny nadnerczy.
• Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe.
• Śpiączka.

Ryzyko uzależnienia i nadużycia

Morfina, jak wszystkie silne leki opioidowe, niesie ze sobą ryzyko uzależnienia. Wielokrotne stosowanie może prowadzić do rozwoju tolerancji (potrzeby coraz większych dawek) oraz uzależnienia fizycznego i psychicznego. Ryzyko to jest większe przy stosowaniu większych dawek i dłuższym czasie leczenia. Szczególnie narażone są osoby, które w przeszłości nadużywały alkoholu lub leków.

Zespół odstawienny

Nagłe przerwanie długotrwałego leczenia morfiną może wywołać zespół odstawienny (abstynencyjny). Objawy mogą obejmować:

• Bóle ciała i drgawki.
• Zespół niespokojnych nóg.
• Biegunka i kolka brzuszna.
• Nudności i objawy grypopodobne.
• Przyspieszone tętno i rozszerzone źrenice.
• Niepokój, drażliwość i nastrój dysforyczny.

Dlatego bardzo ważne jest, aby nie przerywać leczenia nagle – lekarz powinien stopniowo zmniejszać dawkę.

Ostrożność u określonych grup pacjentów

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z:

• Niedoczynnością tarczycy.
• Astmą i zmniejszoną rezerwą oddechową.
• Przerostem gruczołu krokowego.
• Niedociśnieniem i wstrząsem.
• Chorobami zapalnymi lub upośledzoną drożnością jelit.
• Miastenią (osłabieniem mięśni).
• Zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.

Interakcje z innymi lekami

Bardzo ważne: Jednoczesne stosowanie morfiny z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny, może prowadzić do nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki lub nawet śmierci. Takie połączenie powinno być stosowane tylko wtedy, gdy nie ma innych możliwości leczenia, i wymaga szczególnej obserwacji pacjenta.

Morfina nasila działanie uspokajające alkoholu, leków nasennych, przeciwlękowych, przeciwdepresyjnych oraz leków obniżających ciśnienie krwi. Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia.

Ciężkie reakcje skórne

W związku z leczeniem morfiną notowano występowanie ostrej uogólnionej osutki krostkowej, która może stanowić zagrożenie życia. Jeśli pojawią się objawy skórne, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Ciąża

Stosowanie Morphini sulfas WZF u kobiet w ciąży wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Morfina może być stosowana wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności. Nie zaleca się stosowania morfiny w czasie porodu.

U noworodków, których matki przyjmowały w trakcie ciąży leki opioidowe, mogą wystąpić objawy zespołu odstawiennego, w tym nadpobudliwość, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ciężkie zaburzenia oddychania, ziewanie, kichanie, osutka plamista i podwyższona temperatura ciała. Takie noworodki wymagają obserwacji.

Karmienie piersią

Morfina przenika do mleka kobiecego. Nie ustalono dokładnie, jaki ma to wpływ na niemowlę karmione piersią. Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu u kobiet karmiących piersią.

Morfina zmniejsza sprawność psychofizyczną. Podczas stosowania tego leku nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, ponieważ może to być niebezpieczne.

Jak każdy lek, Morphini sulfas WZF może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Do najczęściej zgłaszanych należą:

Układ nerwowy:

• Senność i stan splątania.
• Zawroty głowy.
• Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe.
• Nadmierna potliwość.

Układ oddechowy:

• Zaburzenia oddychania podczas snu (zespół ośrodkowego bezdechu sennego).

Układ pokarmowy:

• Zaparcia (bardzo częste).
• Nudności i wymioty.
• Suchość w ustach.
• Zapalenie trzustki.

Układ krążenia:

• Zwolnienie akcji serca (bradykardia).
• Kołatanie serca.
• Niedociśnienie tętnicze.

Oczy:

• Zwężenie źrenic (charakterystyczne dla opioidów).

Skóra:

• Pokrzywka i świąd.
• Ostra uogólniona osutka krostkowa.

Drogi moczowe:

• Trudności w oddawaniu moczu.
• Skurcz moczowodów.

Reakcje alergiczne:

• Rzadko mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, szczególnie po podaniu dożylnym.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy lub objawy tu niewymienione, koniecznie skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Przedawkowanie morfiny jest poważnym stanem zagrożenia życia. Oznaki przedawkowania obejmują:

• Bardzo silne zwężenie źrenic (tak zwane “szpilkowate źrenice”).
• Śpiączka i płytki oddech.
• Sinica (sine zabarwienie skóry).
• Chłodna skóra i wiotkość kończyn.
• Może dojść do całkowitego zahamowania oddychania prowadzącego do śmierci.
• Niedociśnienie z niewydolnością serca.
• Obniżenie temperatury ciała.
• Drgawki (szczególnie u niemowląt i dzieci).

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Leczenie polega na przywróceniu drożności dróg oddechowych, podaniu tlenu oraz specyficznego odtrutki – naloksonu.

• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
• Chronić od światła.
• Nie zamrażać.
• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Ampułki są przeznaczone wyłącznie do jednorazowego użytku.
• Pozostałą zawartość niezużytego produktu należy zniszczyć zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Substancja czynna: Każdy mililitr roztworu zawiera 20,0 mg morfiny siarczanu.

Substancje pomocnicze:

• Sodu chlorek.
• Sodu pirosiarczyn (E 223) – 1,0 mg w każdym mililitrze.
• Disodu edetynian.
• Woda do wstrzykiwań.

Produkt zawiera 0,130 mmol (2,99 mg) sodu w każdym mililitrze, czyli jest uznawany za “wolny od sodu”.

Uwaga: Sodu pirosiarczyn może rzadko powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli u osób uczulonych.

Morphini sulfas WZF 20 mg/ml to bezbarwny lub jasnożółty, przezroczysty roztwór do wstrzykiwań. Lek dostępny jest w ampułkach szklanych pakowanych w tekturowe pudełko. Opakowanie zawiera 10 ampułek po 1 ml.

Morphini sulfas WZF to silny lek opioidowy wymagający szczególnej ostrożności w stosowaniu. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien uzgodnić z pacjentem cele terapii, czas trwania leczenia oraz plan jego zakończenia. Podczas leczenia lekarz powinien regularnie oceniać konieczność kontynuowania terapii i w razie potrzeby modyfikować dawkowanie lub rozważyć przerwanie leczenia.

Nie należy stosować tego leku dłużej niż jest to konieczne. Jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanej ulgi w bólu, należy skonsultować się z lekarzem, który może rozważyć zmianę strategii terapeutycznej.

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.