Citocartin 100

Citocartin 100 to nowoczesny lek znieczulający przeznaczony do stosowania podczas zabiegów stomatologicznych. Preparat zawiera dwie substancje czynne: artykainę chlorowodorek w stężeniu 40 mg/ml oraz adrenalinę w stężeniu 0,01 mg/ml (czyli w proporcji 1:100 000). Każdy wkład zawiera 1,7 ml roztworu, co odpowiada 68 mg artykainy i 0,017 mg adrenaliny. Lek dostępny jest w postaci przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań, przeznaczonego wyłącznie do jednorazowego użytku.

Artykaina należy do grupy amidowych środków miejscowo znieczulających. Działa poprzez blokowanie przewodzenia sygnałów bólowych w nerwach – zapobiega przedostawaniu się jonów sodu do komórek nerwowych, co uniemożliwia przekazywanie impulsu bólowego. Dzięki temu pacjent nie odczuwa bólu podczas zabiegu stomatologicznego.

Adrenalina pełni rolę substancji zwężającej naczynia krwionośne. Powoduje, że artykaina wolniej wchłania się do krwiobiegu i dłużej pozostaje w miejscu wstrzyknięcia. Dzięki temu znieczulenie działa skuteczniej i przez dłuższy czas, a jednocześnie zmniejsza się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przedostaniem się leku do krążenia ogólnego.

Lek jest przeznaczony do znieczulenia nasiękowego i przewodowego podczas zabiegów stomatologicznych. Może być stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 4 roku życia (lub o masie ciała powyżej 20 kg).

Citocartin 100, ze względu na wyższą zawartość adrenaliny (1:100 000), jest szczególnie preferowany w bardziej złożonych zabiegach stomatologicznych, które wymagają intensywnej hemostazy, czyli zatamowania krwawienia. W rutynowych zabiegach częściej stosuje się wersję z niższą zawartością adrenaliny (Citocartin 200).

Citocartin 100 zaczyna działać bardzo szybko – początek działania występuje po około 1,5-3,6 minuty od podania, w zależności od rodzaju znieczulenia (nasiękowe czy przewodowe).

Czas trwania znieczulenia zależy od tego, co jest znieczulane:

• Znieczulenie miazgi zęba utrzymuje się przez 60-75 minut.
• Znieczulenie tkanek miękkich (dziąsła, policzek, warga) trwa znacznie dłużej – od 3 do 6 godzin (180-360 minut).

To oznacza, że po zakończeniu zabiegu przez kilka godzin możesz nadal odczuwać zdrętwienie w okolicy ust, policzków czy języka – jest to normalne działanie leku.

Lek podaje wyłącznie lekarz lub lekarz stomatolog poprzez wstrzyknięcie w okolicy zęba wymagającego znieczulenia. Wstrzyknięcie musi być wykonywane bardzo powoli (1 ml na minutę), a przed podaniem lekarz wykonuje aspirację, aby upewnić się, że igła nie trafiła do naczynia krwionośnego.

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (12-18 lat)

Podczas rutynowego zabiegu zazwyczaj stosuje się jeden wkład (1,7 ml), choć często wystarczy mniejsza ilość. W przypadku rozleglejszych zabiegów może być konieczne użycie większej liczby wkładów, ale zawsze z zachowaniem maksymalnej bezpiecznej dawki.

Maksymalna dawka artykainy wynosi 7 mg na kilogram masy ciała, ale bezwzględnie nie można przekroczyć 500 mg artykainy w jednym zabiegu. Dla osoby dorosłej o masie ciała 70 kg lub więcej maksymalna dawka to 7 wkładów (12,3 ml).

Dawkowanie u dzieci (4-11 lat)

U dzieci dawkę ustala się na podstawie wieku i masy ciała dziecka oraz zakresu zabiegu. Przeciętna skuteczna dawka wynosi 2-4 mg na kilogram masy ciała. Maksymalna dawka to 7 mg na kilogram masy ciała, ale nie więcej niż 385 mg artykainy dla dziecka o masie 55 kg.

Na przykład dziecko o masie 20 kg może otrzymać maksymalnie 2,1 wkładu (3,5 ml), a dziecko o masie 40 kg – maksymalnie 4,1 wkładu (7,0 ml).

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Jeśli jesteś uczulony na artykainę, inne amidowe środki znieczulające, adrenalinę lub którykolwiek składnik leku.
• Jeśli cierpisz na padaczkę, która nie jest kontrolowana leczeniem.

Przed zabiegiem z użyciem Citocartin 100 koniecznie poinformuj stomatologa o wszystkich swoich chorobach i przyjmowanych lekach. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących przypadkach:

Choroby serca i naczyń krwionośnych

Jeśli masz jakiekolwiek problemy z sercem lub układem krążenia, lekarz może zastosować mniejszą dawkę lub wybrać wersję z niższą zawartością adrenaliny. Szczególnie ważne jest to w przypadku:

• Zaburzeń rytmu serca (np. bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii).
• Niewydolności serca.
• Niedociśnienia lub niekontrolowanego nadciśnienia.
• Dusznicy bolesnej lub niedawnego zawału mięśnia sercowego (mniej niż 6 miesięcy temu).
• Niedawnego pomostowania aortalno-wieńcowego (mniej niż 3 miesiące temu).

Choroby neurologiczne

Jeśli cierpisz na padaczkę, lek należy stosować bardzo ostrożnie, ponieważ środki znieczulające mogą wywoływać drgawki.

Choroby wątroby i nerek

Przy poważnych zaburzeniach czynności wątroby lub nerek lekarz zastosuje mniejszą dawkę, ponieważ lek może być wolniej usuwany z organizmu.

Inne schorzenia wymagające ostrożności

• Nadczynność tarczycy – adrenalina może nasilać objawy.
• Cukrzyca – adrenalina może podwyższać poziom cukru we krwi.
• Jaskra z zamkniętym kątem – adrenalina może pogorszyć stan.
• Guz chromochłonny nadnerczy – adrenalina może wywołać niebezpieczne objawy.
• Porfirią – lek można stosować tylko wtedy, gdy nie ma bezpieczniejszej alternatywy.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych lek może dłużej utrzymywać się w organizmie, dlatego stosuje się mniejsze dawki i uważnie obserwuje pacjenta po podaniu.

Bardzo ważne jest poinformowanie stomatologa o wszystkich lekach, które przyjmujesz, w tym tych dostępnych bez recepty, suplementach i ziołach. Citocartin 100 może wchodzić w interakcje z wieloma lekami:

Leki wymagające szczególnej ostrożności

• Beta-blokery (np. propranolol) – mogą powodować wzrost ciśnienia krwi i spowolnienie pracy serca.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina) – mogą nasilać działanie adrenaliny na układ krążenia i powodować ciężkie nadciśnienie.
• Inhibitory MAO (np. moklobemid, fenelzyna) – mogą prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia krwi.
• Leki na chorobę Parkinsona (inhibitory COMT, np. entakapon) – mogą powodować zaburzenia rytmu serca i wahania ciśnienia.
• Leki na serce (np. digoksyna, chinidyna) – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.
• Środki uspokajające (benzodiazepiny, opioidy) – należy zmniejszyć dawkę znieczulenia.
• Inne środki znieczulające miejscowo – łączna dawka wszystkich środków znieczulających nie może przekroczyć maksymalnej bezpiecznej dawki.

Ciąża

Citocartin 100 można stosować w ciąży tylko po dokładnym rozważeniu korzyści i ryzyka przez lekarza. Zarówno artykaina, jak i adrenalina przenikają przez łożysko do dziecka, chociaż artykaina w mniejszym stopniu niż inne środki znieczulające. Adrenalina może zmniejszać przepływ krwi w łożysku, jeśli przypadkowo zostanie wstrzyknięta do naczynia krwionośnego.

Ze względu na mniejszą zawartość adrenaliny, w ciąży preferuje się stosowanie Citocartin 200 zamiast Citocartin 100.

Karmienie piersią

Artykaina bardzo szybko jest usuwana z organizmu i nie występuje w znaczących ilościach w mleku matki. Adrenalina również przechodzi do mleka, ale ma krótki okres półtrwania. Zazwyczaj nie ma konieczności przerywania karmienia piersią na dłużej niż 5 godzin po znieczuleniu.

Po podaniu Citocartin 100 mogą wystąpić zawroty głowy, zaburzenia widzenia i zmęczenie. Dlatego nie powinieneś opuszczać gabinetu stomatologicznego bezpośrednio po zabiegu – poczekaj, aż poczujesz się normalnie (zazwyczaj około 30 minut). Nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn, dopóki nie minie działanie leku i nie odzyskasz pełnej sprawności.

Jak każdy lek, Citocartin 100 może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest związana z dawką leku lub z jego przypadkowym wstrzyknięciem do naczynia krwionośnego.

Często występujące działania niepożądane (u więcej niż 1 na 100 osób)

• Zapalenie dziąseł – stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia.
• Drętwienie i brak czucia – szczególnie w okolicy ust i warg, może utrzymywać się przez kilka godzin po zabiegu.
• Przeczulica – wzmożone odczuwanie bodźców.
• Zaburzenia smaku – metaliczny smak w ustach, zmienione odczuwanie smaków.
• Ból głowy.
• Obrzęk języka, warg lub dziąseł.
• Zmiany tętna – przyspieszone lub spowolnione bicie serca.
• Zmiany ciśnienia krwi – najczęściej obniżenie ciśnienia.

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane

• Reakcje alergiczne – wysypka, świąd, obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności w oddychaniu. W razie wystąpienia tych objawów natychmiast zgłoś się po pomoc medyczną.
• Zaburzenia nerwu twarzowego – porażenie twarzy, opadanie powieki.
• Zaburzenia widzenia – podwójne widzenie, czasowa ślepota, rozszerzenie lub zwężenie źrenic.
• Drgawki – mogą wystąpić w przypadku przedawkowania.
• Uporczywe drętwienie – w bardzo rzadkich przypadkach po znieczuleniu nerwu żuchwowego może wystąpić długotrwałe lub nieodwracalne drętwienie i utrata smaku.

Ważne ostrzeżenie dotyczące dzieci

Istnieje ryzyko obrażeń spowodowanych ugryzieniem warg, policzków, błony śluzowej i języka, szczególnie u dzieci. Po zabiegu należy unikać żucia gumy i jedzenia do czasu powrotu prawidłowego czucia.

Przedawkowanie może wystąpić w przypadku podania zbyt dużej dawki lub przypadkowego wstrzyknięcia leku do naczynia krwionośnego. Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Senność, zawroty głowy, stan splątania.
• Drgawki.
• Głęboką depresję ośrodkowego układu nerwowego, utratę przytomności, śpiączkę.
• Zaburzenia oddychania, w tym zatrzymanie oddechu.
• Zaburzenia pracy serca, w tym zatrzymanie krążenia.

Przed podaniem znieczulenia lekarz zawsze sprawdza, czy dostępny jest odpowiedni sprzęt do resuscytacji i leki ratunkowe. W przypadku przedawkowania natychmiast podejmowane jest leczenie ratunkowe, w tym zabezpieczenie dróg oddechowych, wspomaganie oddychania i podanie leków przeciwdrgawkowych.

• Przechowuj lek w miejscu niedostępnym dla dzieci.
• Przechowuj w temperaturze poniżej 25°C.
• Przechowuj wkłady w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.
• Nie stosuj po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności: 2 lata).
• Nie stosuj, jeśli roztwór jest mętny lub odbarwiony.
• Wkłady są przeznaczone do jednorazowego użytku – niewykorzystane resztki należy wyrzucić.

Substancje czynne:

• 1 ml roztworu zawiera 40 mg artykainy chlorowodorku i 0,01 mg adrenaliny (w postaci adrenaliny winianu).
• Każdy wkład (1,7 ml) zawiera 68 mg artykainy chlorowodorku i 0,017 mg adrenaliny.

Substancje pomocnicze:

• Sodu chlorek.
• Sodu pirosiarczyn (siarczyn) – może w rzadkich przypadkach wywoływać reakcje alergiczne i skurcz oskrzeli.
• Woda do wstrzykiwań.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na wkład, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.

Citocartin 100 dostępny jest w postaci jednorazowych, cylindrycznych wkładów ze szkła, zawierających 1,7 ml roztworu. Wkłady umieszczone są w blistrach w tekturowym pudełku. Dostępne są opakowania zawierające 10 lub 50 wkładów.