Magnesium sulfuricum 20% (Polpharma)

Magnesium sulfuricum 20% to roztwór do wstrzykiwań zawierający siarczan magnezu w stężeniu 200 mg w każdym mililitrze. Produkt ten jest dostępny wyłącznie na receptę i przeznaczony do podawania dożylnego (bezpośrednio do żyły) lub domięśniowego (w postaci zastrzyku w mięsień). Magnez odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu – jest składnikiem wielu systemów enzymów i wpływa na prawidłową pracę układu nerwowego oraz mięśni.

Magnesium sulfuricum 20% znajduje zastosowanie w wielu poważnych stanach medycznych, gdzie konieczne jest szybkie uzupełnienie niedoboru magnezu lub wykorzystanie jego właściwości leczniczych:

Powikłania ciąży

Lek jest stosowany w ciąży powikłanej nadciśnieniem, znanej jako gestoza EPH. Obejmuje to zarówno łagodniejsze formy gestozy jednoobjawowej, jak i cięższe przypadki gestozy wieloobjawowej. Produkt wykorzystuje się również w zapobieganiu i leczeniu stanu zagrożenia rzucawką oraz samej rzucawki – groźnego powikłania ciąży charakteryzującego się drgawkami.

Ostre niedobory magnezu

Lek jest niezbędny w stanach ostrego niedoboru magnezu, które mogą wystąpić w różnych sytuacjach klinicznych. Dotyczy to zespołu upośledzonego wchłaniania, alkoholizmu, marskości wątroby czy ostrego zapalenia trzustki. Niedobór magnezu może również rozwinąć się podczas długotrwałego stosowania płynów infuzyjnych, które nie zawierają tego pierwiastka. U pacjentów odżywianych parenteralnie (przez żyłę) lek zapobiega wystąpieniu niedoboru magnezu.

Stany drgawkowe

Produkt znajduje zastosowanie w leczeniu stanów drgawkowych wywołanych niedoborem magnezu. Może to dotyczyć pacjentów z padaczką, kłębuszkowym zapaleniem nerek lub niedoczynnością tarczycy, u których niedobór tego pierwiastka prowadzi do występowania drgawek.

Zaburzenia rytmu serca

Magnesium sulfuricum 20% jest stosowany w napadowym częstoskurczu przedsionkowym, gdy nie występują oznaki uszkodzenia mięśnia sercowego i inne metody leczenia okazały się nieskuteczne. Lek jest również wykorzystywany w leczeniu torsade de pointes – niebezpiecznego zaburzenia rytmu serca.

Dychawica oskrzelowa

Produkt może być stosowany w leczeniu łagodnych i średnio ciężkich napadów dychawicy oskrzelowej, wspierając rozszerzenie oskrzeli i ułatwiając oddychanie.

Sole magnezu wykazują działanie hamujące na pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego oraz przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. W przypadku gestoz ciążowych, gdzie występuje nadmierne pobudzenie układu nerwowego objawiające się drgawkami i nadciśnieniem, magnez pomaga w opanowaniu tych objawów.

Zwiększone stężenie jonów magnezu w płynie pozakomórkowym hamuje nadmierną czynność komórek. Magnez działa również jako naturalny blokujący kanały wapniowe – wpływa na procesy depolaryzacji błony komórkowej, co jest szczególnie istotne w stanach niedokrwienia i niedotlenienia. Jony magnezu zapobiegają pobudzającemu działaniu glutaminianów na specjalne receptory NMDA, modulując ich funkcję i kontrolując napływ wapnia podczas niedotlenienia.

Po podaniu dożylnym działanie produktu rozpoczyna się natychmiast i trwa około 30 minut. Gdy lek jest podawany domięśniowo, działanie występuje po około godzinie i utrzymuje się przez 3-4 godziny. Dla uzyskania działania przeciwdrgawkowego stężenie magnezu w surowicy powinno wynosić od 2,5 do 7,5 mEq na litr.

Magnesium sulfuricum 20% nie może być stosowany u pacjentów z:

• Nadwrażliwością na magnez, jego sole lub którykolwiek składnik produktu.
• Blokiem serca lub uszkodzeniem mięśnia sercowego.
• Nużliwością mięśni (myasthenia gravis) – schorzeniem charakteryzującym się osłabieniem i szybkim męczeniem się mięśni.
• Niewydolnością nerek.

Nie należy stosować siarczanu magnezu u pacjentów w śpiączce wątrobowej, jeśli występuje ryzyko niewydolności nerek.

Magnesium sulfuricum 20% jest przeznaczony wyłącznie do podawania przez personel medyczny w warunkach szpitalnych. Lek może być podawany dożylnie lub domięśniowo, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Szybkość wstrzyknięcia nie powinna przekraczać 1,5 ml na minutę. W razie konieczności produkt może być rozcieńczony w 5% roztworze glukozy lub 0,9% roztworze chlorku sodu.

Dawkowanie w różnych wskazaniach

W stanach zagrożenia rzucawką i w rzucawce

Stosuje się 30 ml 20% roztworu siarczanu magnezu domięśniowo. Po 4 godzinach podaje się kolejne 30 ml, a następnie po kolejnych 4 godzinach – następne 30 ml. Po tej serii następuje 12-godzinna przerwa. Jeżeli objawy utrzymują się, schemat podawania można powtórzyć. W kontroli drgawek można zastosować ciągłą infuzję od 1 do 2 gramów produktu na godzinę.

W stanach ostrego niedoboru magnezu

Domięśniowo stosuje się 250 mg na kilogram masy ciała w odstępach większych niż 4 godziny. Alternatywnie można podać 5 gramów siarczanu magnezu w dożylnym wlewie kroplowym w 1 litrze 5% roztworu glukozy lub 0,9% soli fizjologicznej w ciągu 3 godzin.

W stanach średniego niedoboru magnezu

Podaje się domięśniowo 1 gram siarczanu magnezu co 6 godzin (łącznie 4 dawki na dobę).

Jako dodatek do odżywiania pozajelitowego

U dorosłych stosuje się od 0,5 do 3 gramów siarczanu magnezu na dobę. U niemowląt dawka wynosi od 0,25 do 1,25 grama na dobę.

W kontroli drgawek

U dorosłych stosuje się 1 gram siarczanu magnezu domięśniowo lub dożylnie. U dzieci z chorobą nadciśnieniową i encefalopatią produkt podaje się domięśniowo w dawce 100 mg na kilogram masy ciała, w razie potrzeby co 4-6 godzin. W kontroli drgawek u dzieci można również zastosować dawkę od 20 do 40 mg na kilogram masy ciała. W ciężkich stanach lek należy podawać dożylnie w powolnym wlewie kroplowym jako 1-3% roztwór.

W leczeniu zaburzeń rytmu serca

W napadowym częstoskurczu nadkomorowym stosuje się od 3 do 4 gramów siarczanu magnezu dożylnie w ciągu 30 sekund, zachowując dużą ostrożność. W arytmiach zagrażających życiu z zatrzymaniem tętna podaje się od 1 do 2 gramów rozcieńczonych w 10 ml 5% roztworu glukozy przez 5 do 20 minut. Gdy tętno jest obecne, stosuje się od 1 do 2 gramów rozcieńczonych w 50 do 100 ml 5% glukozy przez 5 do 60 minut jako dawkę początkową, a następnie w dożylnej infuzji od 0,5 do 1 grama na godzinę.

W leczeniu ostrego napadu astmy

Stosuje się od 1,2 do 2 gramów siarczanu magnezu dożylnie przez 20 minut.

Ważne: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawki należy zmniejszyć. W ciężkiej niewydolności nerek dawka wynosi 20 gramów w ciągu 48 godzin.

Podczas stosowania produktu konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjenta i kontrolowanie stężenia magnezu w surowicy krwi. Aby uniknąć zatrucia, należy przerwać terapię, gdy stężenie magnezu wróci do normy (1,5-3 mEq/l) lub zostanie uzyskany właściwy efekt terapeutyczny.

Przed podaniem każdej następnej dawki produktu należy sprawdzić obecność odruchu kolanowego. Zanik tego odruchu jest klinicznie znaczącym objawem zatrucia magnezem – w takim przypadku nie należy kontynuować leczenia. Należy również kontrolować liczbę oddechów (powinna być nie mniejsza niż 16 na minutę) oraz ilość wydalanego moczu (nie mniej niż 100 ml w ciągu 4 godzin).

Produkt należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko zatrucia. Siarczan magnezu przenika przez barierę łożyskową i przedostaje się do mleka kobiecego, dlatego jego stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi.

Gdy produkt jest podawany przed porodem w infuzji dożylnej ciągłej przez okres dłuższy niż 24 godziny, zwiększa się ryzyko wystąpienia objawów zatrucia magnezem u noworodków, takich jak depresja oddechowa lub depresja nerwowo-mięśniowa. Produktu nie należy podawać dożylnie na 12 godzin przed porodem. Nie należy karmić piersią podczas stosowania produktu, ponieważ podwyższone stężenie magnezu w mleku utrzymuje się przez około 24 godziny po zakończeniu leczenia.

Wobec hamującego działania jonów magnezu na ośrodkowy układ nerwowy, prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn podczas leczenia produktem nie jest wskazane.

Sole magnezu mogą wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego:

• Leki zwiotczające mięśnie: Siarczan magnezu nasila działanie leków zwiotczających typu tubokuraryny oraz innych leków blokujących zakończenia nerwowo-mięśniowe. Podczas jednoczesnego stosowania może wystąpić blokada nerwowo-mięśniowa.
• Leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy: Magnez nasila działanie barbituranów, opioidów, leków stosowanych do narkozy i innych substancji działających hamująco na układ nerwowy. Podczas równoczesnego stosowania konieczne może być zmniejszenie dawek tych leków.
• Glikozydy naparstnicy: Siarczan magnezu należy stosować szczególnie ostrożnie u pacjentów leczonych glikozydami naparstnicy, ponieważ mogą wystąpić zaburzenia przewodnictwa w sercu. U pacjentów, u których podczas leczenia zatrucia magnezem konieczne jest zastosowanie soli wapnia, może wystąpić blok serca.
• Antagoniści wapnia: Sole magnezu nasilają działanie antagonistów wapnia. Podczas jednoczesnego stosowania z nifedypiną obserwowano nasilone niedociśnienie. Jednoczesne stosowanie może rzadko prowadzić do zaburzeń równowagi wapniowej i powodować zaburzenia czynności mięśni.
• Sole wapnia: Sole wapnia zastosowane dożylnie znoszą działanie magnezu. Nie należy równocześnie stosować soli wapnia i soli magnezu.

Objawy niepożądane po parenteralnym podaniu siarczanu magnezu są związane najczęściej z hipermagnezemią, czyli zbyt wysokim stężeniem magnezu we krwi. Mogą wystąpić następujące objawy:

• Osłabienie mięśniowe i niedowład.
• Senność, dezorientacja i śpiączka.
• Zmniejszenie odruchów.
• Zwiększona potliwość i uczucie pragnienia.
• Depresja oddechowa.
• Zaburzenia rytmu serca, bradykardia (zwolnienie akcji serca) i zatrzymanie akcji serca.
• Niedociśnienie tętnicze.
• Zaburzenia czynności nerek.
• Zaczerwienienie twarzy.
• Hipotermia (obniżenie temperatury ciała).
• Nudności i wymioty.

Podczas leczenia rzucawki może wystąpić znacząca hipokalcemia (obniżenie stężenia wapnia we krwi) oraz tężyczka hipokalcemiczna.

Jeśli zauważysz którykolwiek z powyższych objawów, natychmiast poinformuj o tym personel medyczny. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

W przypadku przedawkowania występują nasilone objawy niepożądane wymienione wcześniej. Leczenie zatrucia polega na dożylnym podaniu soli wapnia i zastosowaniu sztucznego oddychania. U dorosłych podanie od 5 do 10 mEq wapnia dożylnie (na przykład 10-20 ml 10% glukonianu wapnia) powinno usunąć depresję oddechową lub blok serca wywołane zatruciem magnezem.

W przypadku prawidłowej czynności nerek należy podawać odpowiednie ilości płynów, co wspomaga wydalanie jonów magnezu z organizmu. W przypadku ciężkiej hipermagnezemii zaleca się dializę otrzewnową lub hemodializę.

Produkt należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25°C, w miejscu chronionym od światła. Okres ważności wynosi 3 lata. Nie należy stosować produktu po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.

Produkt dostępny jest w opakowaniu zawierającym 10 ampułek szklanych po 10 ml wraz z ulotką w tekturowym pudełku.

Każdy mililitr roztworu zawiera 200 mg siarczanu magnezu jako substancję czynną. Substancje pomocnicze to: woda do wstrzykiwań, kwas solny 0,1 M oraz wodorotlenek sodu 0,1 M (stosowane do dostosowania pH roztworu). Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”.