Lucetam

Lucetam to lek zawierający substancję czynną o nazwie piracetam, która należy do grupy leków nootropowych. Substancja ta jest pochodną naturalnie występującej w organizmie substancji zwanej kwasem gamma-aminomasłowym (GABA). Lek dostępny jest w postaci białych, owalnych tabletek powlekanych w trzech mocach: 400 mg, 800 mg oraz 1200 mg piracetamu.

Lucetam jest przepisywany w trzech głównych sytuacjach klinicznych. Po pierwsze, stosuje się go w leczeniu mioklonii pochodzenia korowego – są to niekontrolowane skurcze mięśni, które mogą być objawem różnych chorób mózgu. Po drugie, lek może być pomocny w leczeniu zaburzeń dyslektycznych u dzieci, jednak zawsze w połączeniu z terapią logopedyczną – samo podawanie leku nie wystarczy. Po trzecie, Lucetam znajduje zastosowanie w leczeniu zawrotów głowy, zarówno tych, które mają swoje źródło w ośrodkowym układzie nerwowym, jak i tych pochodzenia obwodowego.

Piracetam działa na wiele sposobów w organizmie, przede wszystkim wpływając na komórki nerwowe i naczynia krwionośne. Substancja ta wiąże się z błonami komórkowymi, co pomaga im zachować prawidłową strukturę i funkcjonowanie. W mózgu piracetam wspomaga procesy przekazywania sygnałów między komórkami nerwowymi, głównie przez wpływ na receptory postsynaptyczne – miejsca, w których komórki nerwowe odbierają sygnały od innych komórek.

Dodatkowo, lek korzystnie wpływa na właściwości krwi. Zwiększa elastyczność czerwonych krwinek, zmniejsza skłonność płytek krwi do sklejania się oraz redukuje przyleganie krwinek do ścian naczyń krwionośnych. To wszystko sprawia, że krew płynie łatwiej, co jest szczególnie ważne w naczyniach włosowatych – najdrobniejszych naczyniach w organizmie.

Dawkowanie leku zależy od schorzenia, które jest leczone, oraz od wieku i stanu zdrowia pacjenta.

Leczenie mioklonii pochodzenia korowego

Terapię rozpoczyna się od dawki 7,2 grama na dobę, którą stopniowo zwiększa się o 4,8 grama co 3-4 dni, aż do osiągnięcia maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 24 gramy. Całkowitą dawkę dzieli się na 2 lub 3 porcje w ciągu dnia. Leczenie należy kontynuować tak długo, jak długo trwa podstawowa choroba. Co pół roku lekarz powinien rozważyć próbę zmniejszenia dawki lub odstawienia leku, zmniejszając dawkowanie o 1,2 grama co 2 dni.

Leczenie zawrotów głowy

Zalecana dawka dobowa wynosi od 2,4 do 4,8 grama, podzielona na 2 lub 3 porcje w ciągu dnia.

Leczenie zaburzeń dyslektycznych u dzieci

U młodzieży i dzieci od 8. roku życia zalecana dawka dobowa wynosi około 3,2 grama, podzielona na 2 porcje w ciągu dnia. Pamiętaj, że leczenie farmakologiczne musi być połączone z terapią logopedyczną.

Sposób przyjmowania

Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą lub innym płynem. Lek można przyjmować zarówno podczas posiłku, jak i niezależnie od jedzenia. Tabletki 800 mg mają linię podziału, która ułatwia ich połknięcie, jeśli jest to potrzebne.

Specjalne dawkowanie u osób z problemami z nerkami

Jeśli masz problemy z nerkami, dawka leku musi być odpowiednio dostosowana, ponieważ piracetam jest wydalany głównie przez nerki. Lekarz obliczy Twój klirens kreatyniny (wskaźnik pokazujący, jak dobrze pracują nerki) i na tej podstawie ustali odpowiednią dawkę:

• Przy prawidłowej czynności nerek – stosuje się standardową dawkę.
• Przy łagodnym zaburzeniu czynności nerek – stosuje się 2/3 zwykłej dawki.
• Przy umiarkowanym zaburzeniu – stosuje się 1/3 zwykłej dawki.
• Przy ciężkim zaburzeniu – stosuje się 1/6 zwykłej dawki.
• Przy schyłkowej chorobie nerek – lek jest przeciwwskazany.

U osób starszych w czasie długotrwałego leczenia konieczna jest regularna kontrola funkcji nerek, aby w razie potrzeby odpowiednio dostosować dawkowanie.

Istnieją sytuacje, w których absolutnie nie wolno stosować tego leku. Należą do nich:

• Uczulenie na piracetam, inne pochodne pirolidonu lub którykolwiek składnik leku.
• Krwawienie śródmózgowe.
• Schyłkowa choroba nerek.
• Pląsawica Huntingtona (choroba genetyczna układu nerwowego).

Istnieją sytuacje, w których można stosować Lucetam, ale wymaga to szczególnej uwagi ze strony lekarza i pacjenta.

Problemy z krzepnięciem krwi

Piracetam wpływa na płytki krwi, zmniejszając ich skłonność do sklejania się. Dlatego szczególną ostrożność należy zachować, jeśli:

• Masz problemy z krwawieniami lub jesteś narażony na ryzyko krwawienia.
• Cierpisz na wrzody żołądka lub jelit.
• Masz zaburzenia krzepnięcia krwi.
• Przebyłeś udar mózgu.
• Planujesz poważny zabieg chirurgiczny lub stomatologiczny.
• Stosujesz leki przeciwkrzepliwe lub leki hamujące agregację płytek krwi, w tym małe dawki aspiryny.

Nagłe odstawienie leku

U osób leczonych z powodu mioklonii nie wolno nagle przerywać przyjmowania leku, ponieważ może to spowodować nawrót objawów lub wystąpienie drgawek z odstawienia. Zmniejszanie dawki musi odbywać się stopniowo, pod nadzorem lekarza.

Piracetam generalnie nie wchodzi w istotne interakcje z większością leków, ponieważ nie jest metabolizowany w wątrobie i wydala się z organizmu w postaci niezmienionej. Istnieją jednak pewne wyjątki:

Hormony tarczycy

Jednoczesne stosowanie piracetamu z hormonami tarczycy może prowadzić do splątania, rozdrażnienia i zaburzeń snu.

Leki przeciwkrzepliwe (acenokumarol)

Chociaż piracetam nie wpływa na dawkę acenokumarolu potrzebną do utrzymania prawidłowego poziomu krzepnięcia krwi, to jednoczesne stosowanie tych leków prowadzi do dodatkowego zmniejszenia agregacji płytek krwi i zmniejszenia lepkości krwi.

Leki przeciwpadaczkowe

Piracetam nie wpływa na stężenia w surowicy leków przeciwpadaczkowych, takich jak karbamazepina, fenytoina, fenobarbital czy walproinian.

Alkohol

Alkohol nie wpływa na stężenie piracetamu w surowicy, a piracetam nie zmienia stężenia alkoholu.

Nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania piracetamu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na ciążę czy rozwój płodu, jednak należy pamiętać, że piracetam przenika przez łożysko – u płodu stężenie leku osiąga 70-90% stężenia obserwowanego u matki. Dlatego nie należy stosować Lucetamu w czasie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, a lekarz uzna, że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.

Piracetam przechodzi do mleka matki, dlatego w czasie karmienia piersią nie należy stosować tego leku lub na czas leczenia należy przerwać karmienie. Decyzję podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z terapii dla matki.

Jak każdy lek, Lucetam może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Często występujące działania niepożądane

• Nerwowość.
• Depresja.
• Nadmierna ruchliwość (hiperkinezja).
• Zawroty głowy.
• Dolegliwości ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, bóle w nadbrzuszu, biegunka, nudności, wymioty.

Niezbyt często występujące działania niepożądane

• Senność.

Działania niepożądane o nieznanej częstości występowania

• Zaburzenia krwotoczne.
• Reakcje alergiczne: reakcja anafilaktoidalna, obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, świąd, pokrzywka.
• Zaburzenia psychiczne: pobudzenie, lęk, splątanie, halucynacje.
• Zaburzenia układu nerwowego: ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów), zaburzenia równowagi, zaostrzenie padaczki, bóle głowy, bezsenność.
• Osłabienie.
• Zwiększenie masy ciała.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek działania niepożądane, poinformuj o tym lekarza lub farmaceutę. Dotyczy to również działań niepożądanych niewymienionych w tej informacji.

Największe zgłoszone przedawkowanie dotyczyło przyjęcia 75 gramów piracetamu doustnie. Głównym objawem była krwista biegunka z bólem brzucha. Nie ma specyficznej odtrutki na piracetam. W przypadku przedawkowania leczenie jest objawowe i może obejmować płukanie żołądka lub hemodializę. Jeśli podejrzewasz przedawkowanie, natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do szpitala.

Ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia równowagi, Lucetam może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia, dopóki nie poznasz swojej reakcji na lek.

Lucetam należy przechowywać w temperaturze poniżej 30°C, w oryginalnym opakowaniu, w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Okres ważności leku wynosi 5 lat.

Substancją czynną leku jest piracetam. Jedna tabletka powlekana zawiera 400 mg, 800 mg lub 1200 mg piracetamu. Pozostałe składniki to: w rdzeniu tabletki – magnezu stearynian i powidon K-30; w otoczce – makrogol 6000, dibutylu sebacynian, tytanu dwutlenek (E171), talk, etyloceluloza i hypromeloza.

Po przyjęciu doustnym piracetam jest bardzo dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego – biodostępność wynosi niemal 100%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 30-60 minut, a w płynie mózgowo-rdzeniowym po 2-8 godzinach. Lek kumuluje się w różnych strukturach mózgu, w tym w korze mózgowej, móżdżku i hipokampie.

Piracetam nie jest metabolizowany w organizmie – wydala się z moczem w postaci niezmienionej. Około 90-100% przyjętej dawki jest usuwane z organizmu w ciągu 24-30 godzin. Okres półtrwania w osoczu wynosi 4-5 godzin, a w płynie mózgowo-rdzeniowym 6-8 godzin. Lek przenika przez barierę krew-mózg, przez łożysko i jest wydzielany do mleka matki.