Metcrean

Metcrean to lek dostępny na receptę, który zawiera substancję czynną metforminę chlorowodorek. Jedna tabletka powlekana zawiera 850 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 662,9 mg czystej metforminy. Lek występuje w postaci białych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych z wytłoczonym napisem „850″ po jednej stronie.

Metcrean należy do grupy leków przeciwcukrzycowych zwanych biguanidami. Działa poprzez obniżanie poziomu cukru we krwi, ale w odróżnieniu od niektórych innych leków na cukrzycę, nie pobudza trzustki do wydzielania insuliny, dlatego nie powoduje niebezpiecznych spadków cukru we krwi (hipoglikemii) przy stosowaniu w monoterapii.

Lek jest przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 2, szczególnie u osób z nadwagą, u których sama dieta i aktywność fizyczna nie wystarczają do prawidłowej kontroli poziomu cukru we krwi.

U dorosłych Metcrean można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi albo z insuliną. Badania kliniczne wykazały, że u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą leczenie metforminą jako lekiem pierwszego wyboru (gdy dieta okazała się niewystarczająca) prowadzi do zmniejszenia powikłań cukrzycy.

U dzieci i młodzieży od 10. roku życia lek może być stosowany samodzielnie lub razem z insuliną.

Metformina zawarta w leku Metcrean obniża poziom cukru we krwi na czczo oraz po posiłkach poprzez trzy główne mechanizmy działania:

• Zmniejsza wytwarzanie cukru w wątrobie. Hamuje procesy, w których wątroba produkuje nową glukozę (glukoneogeneza) oraz uwalnia zgromadzony cukier (glikogenoliza).
• Zwiększa wrażliwość mięśni na insulinę. Sprawia, że mięśnie lepiej wykorzystują glukozę z krwi i bardziej efektywnie ją zużywają.
• Opóźnia wchłanianie cukru z jelit. Spowalnia proces, w którym cukier z pożywienia przedostaje się do krwiobiegu.

Dodatkowo metformina korzystnie wpływa na metabolizm tłuszczów – badania wykazały, że może zmniejszać poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (tzw. „złego cholesterolu”) oraz trójglicerydów. Lek często wiąże się również ze stabilizacją lub umiarkowanym spadkiem masy ciała, co jest szczególnie korzystne dla osób z nadwagą.

Lek należy zawsze przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza. Dawkowanie jest ustalane indywidualnie na podstawie poziomu cukru we krwi i stanu zdrowia pacjenta.

Dorośli z prawidłową czynnością nerek

Dawka początkowa: Zazwyczaj 500 mg lub 850 mg metforminy 2-3 razy dziennie, przyjmowane podczas posiłku lub zaraz po nim. Po 10-15 dniach lekarz może dostosować dawkę na podstawie wyników badań poziomu cukru. Stopniowe zwiększanie dawki pomaga organizmowi lepiej tolerować lek i zmniejsza ryzyko dolegliwości żołądkowych.

Maksymalna dawka: Nie więcej niż 3000 mg na dobę, podzielona na 3 dawki.

W połączeniu z insuliną: Metcrean i insulina mogą być stosowane jednocześnie. Dawka metforminy pozostaje taka sama, natomiast dawkę insuliny ustala lekarz na podstawie poziomu cukru we krwi.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych istnieje większe ryzyko problemów z nerkami, dlatego dawkę ustala się na podstawie badań czynności nerek. Konieczna jest regularna kontrola funkcji nerek podczas leczenia.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dawkowanie zależy od wartości GFR (wskaźnika przesączania kłębuszkowego). Przed rozpoczęciem leczenia i następnie co najmniej raz w roku należy wykonać badanie czynności nerek. U osób ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia funkcji nerek oraz u osób starszych kontrole powinny być częstsze (co 3-6 miesięcy).

Dzieci i młodzież (od 10. roku życia)

Dawka początkowa: 500 mg lub 850 mg raz dziennie podczas lub po posiłku. Po 10-15 dniach dawkę dostosowuje się na podstawie poziomu cukru. Stopniowe zwiększanie dawki poprawia tolerancję leku.

Maksymalna dawka: 2000 mg na dobę, podzielona na 2 lub 3 dawki.

Ważne wskazówki dotyczące przyjmowania leku

• Tabletki należy przyjmować w czasie posiłku lub zaraz po nim – zmniejsza to ryzyko dolegliwości żołądkowych.
• Tabletki 1000 mg można podzielić na połowy (mają linię podziału).
• Nie należy samodzielnie zmieniać dawki – zawsze należy skonsultować się z lekarzem.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie leku jest zabronione ze względu na ryzyko poważnych powikłań:

• Uczulenie na metforminę lub którąkolwiek inną substancję zawartą w leku.
• Kwasica metaboliczna – każdy rodzaj ostrej kwasicy, w tym kwasica mleczanowa czy cukrzycowa kwasica ketonowa.
• Stan przedśpiączkowy w przebiegu cukrzycy.
• Ciężka niewydolność nerek (gdy GFR jest poniżej 30 ml/min).
• Ostre stany chorobowe zagrażające funkcji nerek, takie jak odwodnienie, ciężkie zakażenie czy wstrząs.
• Choroby powodujące niedotlenienie tkanek, takie jak niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał serca czy wstrząs.
• Niewydolność wątroby.
• Ostre zatrucie alkoholem lub alkoholizm.

Kwasica mleczanowa – rzadkie, ale poważne powikłanie

Kwasica mleczanowa to bardzo rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne, które może wystąpić podczas leczenia metforminą. Pojawia się najczęściej przy nagłym pogorszeniu funkcji nerek, chorobach serca, układu oddechowego lub posocznicy. Objawy to: duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, ogólne osłabienie, obniżenie temperatury ciała, a następnie śpiączka.

Co zwiększa ryzyko? Odwodnienie (np. przez ciężką biegunkę, wymioty, gorączkę), nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, długotrwałe głodzenie.

Co robić? W przypadku odwodnienia należy tymczasowo przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem. Jeśli pojawią się objawy kwasicy mleczanowej, należy natychmiast odstawić lek i szukać pomocy medycznej.

Kontrola funkcji nerek

Przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie należy kontrolować funkcję nerek. U osób starszych i z ryzykiem pogorszenia funkcji nerek kontrole powinny być częstsze (co 3-6 miesięcy).

Badania z użyciem środków kontrastowych

Jeśli planowane jest badanie obrazowe z użyciem środka kontrastowego zawierającego jod (np. tomografia komputerowa z kontrastem), należy przerwać przyjmowanie Metcrean przed badaniem lub podczas badania. Lek można wznowić dopiero po 48 godzinach, po ponownej ocenie funkcji nerek przez lekarza.

Zabiegi chirurgiczne

Lek należy odstawić bezpośrednio przed zabiegiem w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Można go wznowić nie wcześniej niż 48 godzin po operacji, po ponownym zbadaniu funkcji nerek.

Pacjenci z niewydolnością serca

Osoby z niewydolnością serca są bardziej narażone na niedotlenienie i problemy z nerkami. Metformina może być stosowana u pacjentów ze stabilną, przewlekłą niewydolnością serca, ale pod warunkiem regularnej kontroli funkcji serca i nerek. Lek jest przeciwwskazany u osób z ostrą lub niestabilną niewydolnością serca.

Dzieci i młodzież

Przed rozpoczęciem leczenia u dziecka należy potwierdzić rozpoznanie cukrzycy typu 2. U dzieci, szczególnie przed okresem dojrzewania, zaleca się staranną obserwację wpływu leku na wzrost i rozwój.

Inne ważne informacje

• Wszyscy pacjenci powinni przestrzegać zaleceń dietetycznych z regularnym przyjmowaniem węglowodanów.
• Osoby z nadwagą powinny kontynuować dietę niskokaloryczną.
• Należy regularnie wykonywać badania kontrolne poziomu cukru we krwi.
• Metformina sama nie powoduje hipoglikemii, ale należy zachować ostrożność przy stosowaniu jej w połączeniu z insuliną lub innymi lekami przeciwcukrzycowymi.

Alkohol – niezalecane jednoczesne stosowanie

Spożywanie alkoholu, szczególnie w dużych ilościach, zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy głodzeniu, niedożywieniu lub problemach z wątrobą. Należy unikać alkoholu podczas leczenia Metcrean.

Środki kontrastowe zawierające jod

Stosowanie metforminy należy przerwać przed badaniem z użyciem środka kontrastowego i nie wznawiać przez co najmniej 48 godzin po badaniu, po ponownej ocenie funkcji nerek.

Leki wpływające na czynność nerek

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), inhibitory ACE, leki moczopędne (zwłaszcza pętlowe) oraz antagoniści receptora angiotensyny II mogą niekorzystnie wpływać na funkcję nerek, zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej. Przy rozpoczynaniu takiego leczenia konieczne jest dokładne monitorowanie funkcji nerek.

Leki o działaniu hiperglikemicznym

Glikokortykosteroidy (np. kortyzol, prednizon) i sympatykomimetyki (leki pobudzające układ współczulny) mogą podnosić poziom cukru we krwi. Może być konieczna częstsza kontrola glikemii i dostosowanie dawki metforminy.

Inne interakcje

Metformina może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, takimi jak cymetydyna (lek na zgagę), werapamil (lek na nadciśnienie), ryfampicyna (antybiotyk) czy niektóre leki przeciwnowotworowe. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Ciąża

Niekontrolowana cukrzyca w czasie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad wrodzonych u dziecka oraz zwiększoną śmiertelnością okołoporodową. Choć ograniczone dane nie wskazują na szkodliwy wpływ metforminy na ciążę, zaleca się, aby w przypadku planowania ciąży oraz w czasie jej trwania nie stosować metforminy, lecz kontrolować poziom cukru za pomocą insuliny. Pozwala to osiągnąć najbardziej precyzyjną kontrolę glikemii i zmniejszyć ryzyko powikłań u dziecka.

Karmienie piersią

Metformina przenika do mleka matki. Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa dla niemowląt, nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia tym lekiem. Decyzję o przerwaniu karmienia lub leczenia należy podjąć po konsultacji z lekarzem, rozważając korzyści i ryzyko.

Płodność

Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu metforminy na płodność.

Metcrean stosowany samodzielnie nie powoduje niebezpiecznych spadków poziomu cukru we krwi, dlatego nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak pamiętać, że przy stosowaniu metforminy razem z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika, insuliną) może wystąpić hipoglikemia, która upośledza koncentrację i szybkość reakcji.

Jak każdy lek, Metcrean może powodować działania niepożądane, chociaż nie u wszystkich osób one wystąpią.

Bardzo częste (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)

Dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu. Te objawy pojawiają się najczęściej na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Aby je zminimalizować, należy przyjmować lek w czasie posiłku lub zaraz po nim oraz stopniowo zwiększać dawkę.

Często (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób)

Zaburzenia smaku – zmiana odczuwania smaku potraw.

Bardzo rzadko (mogą dotyczyć do 1 na 10 000 osób)

• Kwasica mleczanowa – poważne, ale bardzo rzadkie powikłanie wymagające natychmiastowej pomocy medycznej.
• Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 – przy długotrwałym stosowaniu metforminy może dojść do obniżenia poziomu tej witaminy. U pacjentów z niedokrwistością megaloblastyczną należy to rozważyć.
• Nieprawidłowe wyniki badań wątroby lub zapalenie wątroby – ustępujące po odstawieniu leku.
• Reakcje skórne – rumień, świąd, pokrzywka.

Dzieci i młodzież

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży mają podobny charakter i nasilenie jak u dorosłych.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące lub działania niepożądane, należy poinformować o tym lekarza lub farmaceutę. Dotyczy to również działań niepożądanych niewyszczególnionych w ulotce. Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Przyjęcie zbyt dużej dawki metforminy (nawet do 85 g) nie powoduje niebezpiecznych spadków poziomu cukru we krwi, jednak może prowadzić do kwasicy mleczanowej. Kwasica mleczanowa to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej hospitalizacji. Najskuteczniejszą metodą usunięcia metforminy i mleczanów z organizmu jest hemodializa (dializoterapia). W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala.

• Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
• Brak specjalnych zaleceń dotyczących temperatury przechowywania – lek można przechowywać w temperaturze pokojowej.
• Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Te środki ostrożności pomogą chronić środowisko.

Substancja czynna: Jedna tabletka powlekana zawiera 850 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 662,9 mg czystej metforminy.

Substancje pomocnicze:

Rdzeń tabletki: karboksymetyloskrobia sodowa (typ A), powidon K-30, skrobia kukurydziana, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian.

Otoczka tabletki: hypromeloza, tytanu dwutlenek (E171), talk, makrogol 6000, glikol propylenowy.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, czyli jest praktycznie „wolny od sodu”. Zawiera również niewielką ilość glikolu propylenowego (0,652 mg na tabletkę).

Metcrean 850 mg to białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane z wytłoczonym napisem „850″ po jednej stronie i gładką powierzchnią po drugiej stronie.

Lek dostępny jest w blistrach (PVC/PVDC/Aluminium) zawierających 30, 60 lub 90 tabletek, umieszczonych w tekturowym pudełku. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą być dostępne w aptekach.

Metcrean 850 mg to sprawdzony lek na receptę stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Działa poprzez obniżanie poziomu cukru we krwi bez wywoływania hipoglikemii, korzystnie wpływa na metabolizm tłuszczów i może pomóc w kontroli masy ciała. Jest szczególnie zalecany dla osób z nadwagą, u których dieta i aktywność fizyczna nie wystarczają do kontroli glikemii. Lek można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi lub insuliną. Wymaga regularnej kontroli funkcji nerek oraz przestrzegania zaleceń lekarza dotyczących dawkowania i diety. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.