Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny

Matrifen to lek przeciwbólowy dostępny w postaci plastra, który przyklejany jest na skórę. Zawiera substancję czynną o nazwie fentanyl, która należy do grupy leków nazywanych opioidami. Plaster uwalnia lek stopniowo przez skórę do organizmu przez 72 godziny, co oznacza, że zmienia się go co trzy dni. Dostępna wersja produktu to plaster o mocy 50 mikrogramów na godzinę, który uwalnia fentanyl w stałej dawce przez cały czas noszenia.

Matrifen jest przeznaczony do leczenia silnego, przewlekłego bólu, który wymaga ciągłego, długotrwałego podawania leków przeciwbólowych z grupy opioidów. Lek ten stosuje się u dorosłych oraz u dzieci od 2 roku życia, które już wcześniej przyjmowały leki opioidowe i są na nie tolerancyjne. Jest to ważne, ponieważ fentanyl to bardzo silny lek przeciwbólowy, który nie powinien być pierwszym lekiem opioidowym stosowanym u pacjenta.

Matrifen nie jest odpowiedni do leczenia ostrego bólu, na przykład bólu pooperacyjnego. Dzieje się tak dlatego, że lek działa stopniowo i nie można szybko dostosować jego dawki do nagłych potrzeb.

Fentanyl zawarty w plastrze Matrifen działa poprzez łączenie się z receptorami opioidowymi w mózgu i rdzeniu kręgowym. Te receptory są naturalnymi punktami w organizmie, które reagują na sygnały bólowe. Kiedy fentanyl się z nimi łączy, blokuje przekazywanie sygnałów bólowych do mózgu, dzięki czemu odczuwamy mniejszy ból.

Po przyklejeniu plastra na skórę, fentanyl zaczyna przenikać przez skórę do krwi. Stężenie leku we krwi zwiększa się stopniowo i stabilizuje między dwunastą a dwudziestą czwartą godziną od aplikacji pierwszego plastra. Dzięki temu pacjent otrzymuje stałą dawkę leku przez całą dobę, co zapewnia ciągłą ulgę w bólu.

Gdzie naklejać plaster?

Plaster należy przyklejać na niepodrażnioną, płaską powierzchnię skóry w obrębie klatki piersiowej lub górnej części ramion. U małych dzieci preferowanym miejscem jest górna część pleców, aby dziecko nie mogło samo zdjąć plastra. Należy wybierać miejsce bez owłosienia. Jeśli w wybranym miejscu są włosy, trzeba je ostrożnie obciąć nożyczkami, ale nie golić.

Przygotowanie skóry

Jeśli miejsce aplikacji wymaga oczyszczenia, należy użyć wyłącznie czystej wody. Nie wolno używać mydła, oliwek, balsamów ani innych kosmetyków, które mogłyby podrażnić skórę lub zmienić jej właściwości. Przed naklejeniem plastra skóra musi być całkowicie sucha.

Jak nakleić plaster?

• Otwórz saszetkę bezpośrednio przed użyciem, rozcinając ją nożyczkami wzdłuż przerywanej linii.
• Delikatnie odetnij zgrzewaną krawędź i otwórz saszetkę jak książkę.
• Warstwa ochronna plastra jest nacięta – zegnij plaster na pół i usuń obie połowy warstwy ochronnej.
• Unikaj dotykania klejącej strony plastra.
• Przyklej plaster na skórę i przyciśnij dłonią przez około 30 sekund, upewniając się, że przylega całkowicie, szczególnie na brzegach.
• Po nałożeniu plastra dokładnie umyj ręce czystą wodą.

Jak często zmieniać plaster?

Plaster Matrifen nosi się przez 72 godziny (3 dni) bez przerwy. Po tym czasie należy go zdjąć i nakleić nowy w innym miejscu na skórze. Zanim nakleisz kolejny plaster w to samo miejsce, powinno minąć kilka dni, aby dać skórze czas na regenerację.

Ustalanie dawki początkowej

Dawkę produktu Matrifen ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta. Zależy ona od wielu czynników, w tym od tego, jakie leki przeciwbólowe pacjent przyjmował wcześniej, jak silny jest ból oraz jak pacjent reaguje na leki opioidowe.

Jeśli pacjent wcześniej przyjmował inne leki opioidowe, lekarz przelicza ich dawkę na odpowiadającą dawkę Matrifenu. U pacjentów, którzy wcześniej nie przyjmowali opioidów, zazwyczaj nie zaleca się rozpoczynania leczenia od plastrów przezskórnych. W wyjątkowych sytuacjach, gdy inne sposoby podania leków nie są możliwe, lekarz może zadecydować o rozpoczęciu od najmniejszej dostępnej dawki (12 mikrogramów na godzinę), ale wymaga to bardzo uważnej obserwacji pacjenta.

Pierwsze 24 godziny leczenia

Ważne jest, aby pamiętać, że pełne działanie przeciwbólowe pierwszego plastra Matrifen rozwija się stopniowo i nie będzie wystarczające przez pierwsze 24 godziny. Dlatego przez pierwsze 12 godzin po naklejeniu plastra pacjent powinien kontynuować przyjmowanie dotychczasowych leków przeciwbólowych w zwykłych dawkach. W ciągu następnych 12 godzin można je stosować według potrzeby.

Dostosowywanie dawki

Lekarz może zdecydować o zwiększeniu lub zmniejszeniu dawki w zależności od tego, jak skutecznie lek działa i czy występują działania niepożądane. Zwiększenie dawki powinno następować stopniowo, zazwyczaj o 12 lub 25 mikrogramów na godzinę. Po każdej zmianie dawki organizm potrzebuje czasu na dostosowanie się – pełny efekt nowej dawki może być widoczny nawet po 6 dniach.

Istnieją sytuacje, w których stosowanie produktu Matrifen jest bezwzględnie zabronione:

• Jeśli jesteś uczulony na fentanyl lub którykolwiek inny składnik tego leku.
• W przypadku ostrego bólu lub bólu pooperacyjnego – Matrifen nie nadaje się do leczenia nagłego, krótkiego bólu, ponieważ nie można szybko dostosować jego dawki.
• Jeśli masz ciężką depresję oddechową – czyli bardzo spowolniony lub osłabiony oddech.

Przechowywanie plastrów

Matrifen zawiera substancję, która może być śmiertelnie niebezpieczna dla dzieci. Wszystkie plastry – zarówno nowe, jak i używane – należy przechowywać w miejscu całkowicie niedostępnym dla dzieci. Nawet używany plaster zawiera znaczną ilość leku, która może zaszkodzić dziecku.

Problemy z oddychaniem

Fentanyl może powodować spowolnienie oddechu, co jest najpoważniejszym działaniem niepożądanym. Ryzyko to jest szczególnie duże u osób, które wcześniej nie przyjmowały leków opioidowych. Nawet najmniejsza dostępna dawka plastra może być niebezpieczna dla osoby, która nie jest tolerancyjna na opioidy. Depresja oddechowa może utrzymywać się nawet po zdjęciu plastra.

Gorączka i ciepło

Bardzo ważne jest, aby unikać narażania miejsca z plastrem na źródła ciepła. Wyższa temperatura skóry powoduje szybsze uwalnianie fentanylu z plastra, co może prowadzić do przedawkowania. Należy unikać:

• Poduszek i koców elektrycznych.
• Butelek z gorącą wodą (termoforów).
• Długich, gorących kąpieli.
• Sauny i gorących źródeł.
• Intensywnego opalania.
• Lamp grzewczych.

Jeśli wystąpi gorączka, należy skontaktować się z lekarzem, który może zdecydować o dostosowaniu dawki.

Uzależnienie i tolerancja

Długotrwałe stosowanie Matrifenu, jak każdego leku opioidowego, może prowadzić do uzależnienia fizycznego i psychicznego oraz rozwoju tolerancji. Oznacza to, że z czasem organizm może potrzebować większych dawek, aby osiągnąć ten sam efekt przeciwbólowy. Nie wolno nagle przerywać stosowania Matrifenu bez konsultacji z lekarzem, ponieważ może to wywołać objawy odstawienne, takie jak niepokój, pocenie się, bóle mięśni, nudności i biegunka.

Interakcje z innymi lekami

Matrifen może wchodzić w niebezpieczne interakcje z wieloma innymi lekami. Szczególnie ważne jest poinformowanie lekarza, jeśli przyjmujesz:

• Leki uspokajające, w tym benzodiazepiny.
• Leki nasenne.
• Niektóre leki przeciwdepresyjne.
• Leki przeciwgrzybicze.
• Niektóre antybiotyki.
• Leki na epilepsję.

Jednoczesne stosowanie Matrifenu z lekami uspokajającymi lub alkoholem może prowadzić do głębokiej sedacji, problemów z oddychaniem, śpiączki, a nawet śmierci.

Szczególne grupy pacjentów

Osoby starsze: Mogą być bardziej wrażliwe na działanie fentanylu i wymagają szczególnie uważnej obserwacji oraz ewentualnie mniejszych dawek.

Pacjenci z chorobami wątroby lub nerek: Zaburzenia czynności tych narządów mogą wpływać na sposób, w jaki organizm przetwarza i usuwa fentanyl. Wymaga to szczególnej ostrożności i dostosowania dawki.

Dzieci: Matrifen można stosować u dzieci od 2 roku życia, ale tylko u tych, które wcześniej przyjmowały opioidy i są na nie tolerancyjne. U dzieci plaster należy przyklejać w miejscu trudno dostępnym dla nich samych, najlepiej na górnej części pleców.

Jak każdy lek, Matrifen może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Bardzo częste działania niepożądane (dotyczą więcej niż 1 na 10 osób)

• Nudności – uczucie mdłości, chęć wymiotowania.
• Wymioty.
• Zaparcia – trudności z wypróżnianiem.
• Senność – uczucie zmęczenia i chęć spania.
• Zawroty głowy.
• Ból głowy.

Częste działania niepożądane (dotyczą od 1 do 10 na 100 osób)

• Bezsenność, depresja, lęk, pobudzenie, dezorientacja.
• Stany splątania, uczucie euforii, omamy.
• Drżenie, uczucie mrowienia.
• Kołatanie serca, przyspieszone bicie serca.
• Duszność.
• Biegunka, suchość w ustach, bóle brzucha, niestrawność.
• Nadmierne pocenie się, świąd, wysypka, zaczerwienienie skóry.
• Skurcze mięśni.
• Trudności z oddawaniem moczu.
• Uczucie zmęczenia, obrzęki, osłabienie, uczucie zimna.

Poważne działania niepożądane

Niektóre działania niepożądane mogą być poważne i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej:

• Problemy z oddychaniem: spowolniony, płytki oddech lub całkowite zatrzymanie oddechu.
• Reakcje alergiczne: wysypka, świąd, obrzęk twarzy, warg lub języka, trudności w oddychaniu.
• Napady drgawkowe.
• Zespół serotoninowy: pobudzenie, omamy, przyspieszone bicie serca, sztywność mięśni, nudności.

Reakcje skórne w miejscu aplikacji

W miejscu przyklejenia plastra może wystąpić zaczerwienienie, świąd lub podrażnienie skóry. Jeśli reakcja jest silna lub utrzymuje się długo po zdjęciu plastra, należy skonsultować się z lekarzem.

Ciąża

Matrifen nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne. Fentanyl może przenikać przez łożysko do dziecka. Istnieją doniesienia, że u noworodków matek, które przewlekle stosowały Matrifen podczas ciąży, występował zespół z odstawienia – objawy podobne do tych, które pojawiają się u dorosłych po nagłym przerwaniu stosowania opioidów.

Nie należy stosować Matrifenu w okresie porodu, ponieważ może wywołać problemy z oddychaniem u noworodka.

Karmienie piersią

Fentanyl przenika do mleka matki i może powodować senność lub problemy z oddychaniem u dziecka karmionego piersią. Dlatego nie wolno karmić piersią podczas stosowania Matrifenu oraz przez co najmniej 72 godziny (3 dni) po zdjęciu ostatniego plastra.

Matrifen może wpływać na zdolność koncentracji, szybkość reakcji i koordynację ruchową. Może powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia. Z tych powodów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn podczas stosowania tego leku, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki, dopóki nie wiesz, jak Matrifen na Ciebie działa.

Przedawkowanie Matrifenem jest stanem zagrożenia życia. Najpoważniejszym objawem jest bardzo spowolniony lub zatrzymany oddech. Inne objawy mogą obejmować:

• Bardzo małe źrenice (zwężone źrenice).
• Głęboką senność lub utratę przytomności.
• Zwolnione bicie serca.
• Obniżone ciśnienie krwi.
• Zimną, wilgotną skórę.
• Osłabione mięśnie.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Jeśli podejrzewasz przedawkowanie, natychmiast:

• Zadzwoń pod numer alarmowy (112 lub 999).
• Zdejmij plaster ze skóry.
• Staraj się utrzymać osobę przytomną – rozmawiaj z nią, delikatnie potrząsaj.
• Jeśli osoba nie oddycha, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową, jeśli potrafisz.

W szpitalu lekarz może podać lek o nazwie nalokson, który odwraca działanie fentanylu. Może być konieczne wielokrotne podawanie naloksonu lub jego ciągły wlew, ponieważ działanie fentanylu z plastra utrzymuje się długo.

Przypadkowe przyklejenie plastra do innej osoby

Jeśli plaster przypadkowo przyklei się do skóry osoby, dla której nie był przeznaczony (szczególnie dziecka), może to spowodować poważne przedawkowanie. W takiej sytuacji należy natychmiast odkleić plaster i zadzwonić po pomoc medyczną.

Zużyty plaster nadal zawiera znaczną ilość leku, która może być niebezpieczna, szczególnie dla dzieci. Po zdjęciu plastra należy go złożyć na pół tak, aby klejące strony przylegały do siebie. Następnie należy go bezpiecznie wyrzucić w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt, zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi utylizacji leków.

Nigdy nie wyrzucaj plastrów do toalety ani zlewu.

Matrifen należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie wymaga specjalnych warunków przechowywania – można go trzymać w temperaturze pokojowej. Lek należy stosować przed upływem daty ważności podanej na opakowaniu. Po upływie terminu ważności należy bezpiecznie pozbyć się niewykorzystanych plastrów.

Matrifen to silny lek przeciwbólowy w postaci plastra przeznaczony do długotrwałego leczenia przewlekłego, silnego bólu. Wymaga on bardzo uważnego stosowania, ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza i regularnej oceny skuteczności leczenia. Ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym problemów z oddychaniem i uzależnienia, lek ten jest dostępny wyłącznie na receptę i pod ścisłą kontrolą lekarza.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące stosowania Matrifenu lub obawy związane z działaniami niepożądanymi, zawsze skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Nigdy nie zmieniaj dawki ani nie przerywaj leczenia bez zgody lekarza.