Adacel

Adacel to szczepionka przypominająca, która chroni przed trzema poważnymi chorobami zakaźnymi: tężcem, błonicą i krztuścem. Jest przeznaczona dla osób od 4. roku życia, które wcześniej otrzymały podstawowy cykl szczepień. Szczepionka zawiera zmniejszone ilości antygenów w porównaniu ze szczepionkami stosowanymi u najmłodszych dzieci, co sprawia, że jest odpowiednia do przypominania odporności u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych.

Produkt występuje w postaci białej, mętnej zawiesiny gotowej do wstrzyknięcia, dostępnej w wygodnej ampułko-strzykawce.

Jedna dawka szczepionki (0,5 ml) zawiera:

• Toksoid tężcowy – substancja zabezpieczająca przed tężcem, w ilości zapewniającej odpowiednią ochronę.
• Toksoid błoniczy – chroni przed błonicą, w zmniejszonej dawce odpowiedniej dla szczepień przypominających.
• Antygeny krztuśca – bezkomórkowy składnik szczepionki zawierający cztery oczyszczone elementy bakterii krztuśca: toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna oraz fimbrie. Dzięki temu szczepionka jest dobrze tolerowana i bezpieczna.

Wszystkie składniki aktywne są zaadsorbowane na fosforanie glinu, co wzmacnia odpowiedź immunologiczną organizmu. Szczepionka zawiera również substancje pomocnicze, takie jak fenoksyetanol i woda do wstrzykiwań.

Szczepionka Adacel jest przeznaczona do przypominania odporności u osób, które wcześniej otrzymały podstawowy cykl szczepień przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. Może być stosowana u:

• Dzieci od 4. roku życia – jako dawka przypominająca przed rozpoczęciem nauki szkolnej.
• Młodzieży i dorosłych – w celu odświeżenia odporności, którą należy regularnie wzmacniać.
• Kobiet w ciąży – szczepionka może być podawana w drugim lub trzecim trymestrze ciąży, aby zapewnić ochronę noworodkowi przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, zanim dziecko otrzyma własne szczepienia.
• Osób z ranami – w ramach postępowania zapobiegającego tężcowi po zranieniu.

Szczepionkę stosuje się zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi szczepień w danym kraju.

Szczepionka jest podawana jednorazowo w dawce 0,5 ml we wszystkich grupach wiekowych. Wstrzyknięcie wykonuje się domięśniowo, najczęściej w mięsień naramienny (ramię). Nie należy podawać szczepionki w pośladki ani dożylnie.

Szczepienia przypominające

Zaleca się powtarzanie szczepienia przypominającego co 5-10 lat, aby utrzymać odpowiednią ochronę przed chorobami. Jeśli osoba nie ma pewności, czy otrzymała pełny cykl szczepień podstawowych, lekarz może zalecić dodatkowe dawki szczepionki zawierającej toksoid błoniczy i tężcowy.

Szczepienie w ciąży

U kobiet w ciąży szczepionkę podaje się w drugim lub trzecim trymestrze. Dzięki temu przeciwciała przeciw krztuścowi przekazywane są rozwijającemu się płodowi, co chroni noworodka w pierwszych, najbardziej wrażliwych miesiącach życia.

Postępowanie z ranami

Szczepionka może być stosowana w przypadku ran, które niosą ryzyko zakażenia tężcem, czasem wraz z immunoglobuliną przeciwtężcową.

Szczepionki nie należy podawać osobom, które:

• Mają uczulenie na szczepionki przeciw błonicy, tężcowi lub krztuścowi, na którykolwiek składnik szczepionki lub na substancje pozostałe z procesu produkcji (formaldehyd, glutaraldehyd).
• Miały encefalopatię o nieznanej przyczynie w ciągu 7 dni po wcześniejszym szczepieniu przeciw krztuścowi.
• Chorują na ostrą ciężką chorobę z gorączką – w takim przypadku szczepienie należy odłożyć do czasu wyzdrowienia. Łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.

Przed szczepieniem

Przed podaniem szczepionki lekarz przeprowadzi wywiad dotyczący wcześniejszych szczepień i ewentualnych działań niepożądanych. Należy poinformować lekarza, jeśli po poprzednich szczepieniach wystąpiły poważne reakcje, takie jak bardzo wysokie obrzęki czy inne niepokojące objawy.

Reakcje alergiczne

Jak przy każdej szczepionce, istnieje niewielkie ryzyko reakcji alergicznej, dlatego po szczepieniu należy pozostać pod obserwacją personelu medycznego przez krótki czas. W razie wystąpienia objawów alergicznych (trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy) natychmiast dostępna jest pomoc medyczna.

Zespół Guillaina-Barrégo

Jeśli w przeszłości wystąpił zespół Guillaina-Barrégo (rzadka choroba układu nerwowego) w ciągu 6 tygodni po szczepieniu zawierającym toksoid tężcowy, lekarz dokładnie rozważy, czy korzyści ze szczepienia przewyższają ryzyko.

Choroby układu nerwowego

Szczepionki nie należy podawać osobom z postępującą chorobą neurologiczną, niekontrolowaną padaczką lub postępującą encefalopatią do czasu ustabilizowania stanu zdrowia.

Osłabiona odporność

U osób z osłabionym układem odpornościowym (np. z powodu choroby lub leczenia immunosupresyjnego) odpowiedź na szczepionkę może być słabsza. Jeśli to możliwe, szczepienie należy przełożyć do czasu zakończenia leczenia.

Omdlenia

Po każdym szczepieniu może wystąpić omdlenie. Dlatego zaleca się, aby zaszczepiona osoba siedziała lub leżała podczas podawania szczepionki i przez kilka minut po wstrzyknięciu.

Uwagi dotyczące składu

Nasadki ampułko-strzykawek zawierają pochodną naturalnej gumy lateksowej, co może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na lateks.

Tak, szczepionka Adacel może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, takimi jak:

• Szczepionka przeciw grypie.
• Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
• Szczepionka przeciw poliomyelitis (polio).
• Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV).
• Szczepionka przeciw meningokokom.

Jeśli szczepionki są podawane jednocześnie, muszą być wstrzykiwane w różne miejsca ciała, np. w różne ramiona.

Ciąża

Szczepionka Adacel jest bezpieczna dla kobiet w ciąży i może być podawana w drugim lub trzecim trymestrze. Liczne badania kliniczne i obserwacyjne, obejmujące ponad 125 tysięcy kobiet, potwierdziły, że szczepionka nie wpływa negatywnie na przebieg ciąży ani zdrowie dziecka.

Szczepienie w ciąży ma dodatkową korzyść: przeciwciała matki przekazywane są dziecku, chroniąc je przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, zanim otrzyma własne szczepienia. Badania wykazały, że szczepionka jest skuteczna w ponad 90% w zapobieganiu krztuścowi u małych niemowląt.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy składniki szczepionki przenikają do mleka matki, jednak ze względu na charakter szczepionki (inaktywowana) ryzyko dla dziecka karmionego piersią jest bardzo małe. Lekarz oceni indywidualnie korzyści i ryzyko szczepienia.

Płodność

Szczepionka nie wpływa na płodność.

Szczepionka Adacel nie wpływa lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Jak każdy lek, szczepionka Adacel może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemija samoistnie w ciągu kilku dni.

Bardzo częste działania niepożądane (u więcej niż 1 na 10 osób)

• Ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu wstrzyknięcia – to najczęstsze reakcje, które występują u 21-78% zaszczepionych osób.
• Ból głowy – dotyczy 16-44% osób.
• Zmęczenie – odczuwane przez 16-44% zaszczepionych.

Częste działania niepożądane (u 1 do 10 osób na 100)

• Gorączka.
• Nudności.
• Biegunka.
• Bóle mięśni lub stawów.
• Dreszcze.

Rzadsze działania niepożądane

Rzadko mogą wystąpić bardziej nasilone reakcje miejscowe, takie jak duży obrzęk ramienia lub utrzymujący się guzek w miejscu wstrzyknięcia. Bardzo rzadko zgłaszano poważne reakcje alergiczne lub neurologiczne.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Należy natychmiast zgłosić się do lekarza, jeśli po szczepieniu wystąpią:

• Objawy ciężkiej reakcji alergicznej (trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub gardła).
• Bardzo wysoka gorączka (powyżej 39,5°C).
• Uporczywy płacz lub nietypowe zachowanie (u dzieci).
• Drgawki.
• Osłabienie mięśni lub utrata czucia.

Szczepionkę należy przechowywać w lodówce w temperaturze od 2°C do 8°C. Nie zamrażać – jeśli szczepionka została zamrożona, należy ją wyrzucić. Ampułko-strzykawkę przechowywać w opakowaniu zewnętrznym, aby chronić przed światłem.

Szczepionka jest stabilna w temperaturze do 25°C przez maksymalnie 72 godziny, co ułatwia transport, jednak po tym czasie musi być zużyta lub zniszczona.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Szczepionka Adacel jest dostępna w postaci ampułko-strzykawki zawierającej jedną dawkę (0,5 ml). Może być dostępna z dołączoną igłą lub bez igły, w opakowaniach jednostkowych lub po 10 sztuk.

Przed podaniem szczepionki personel medyczny sprawdza jej wygląd – powinna być to jednolita, mętna, biała zawiesina. Przed użyciem ampułko-strzykawkę należy wstrząsnąć, aby równomiernie rozprowadzić zawiesinę.

Wszelkie niewykorzystane resztki szczepionki należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

Badania kliniczne wykazały, że szczepionka Adacel skutecznie wzmacnia odporność przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. Po miesiącu od szczepienia:

• 100% dzieci osiągnęło ochronny poziom przeciwciał przeciw tężcowi.
• Ponad 99% młodzieży uzyskało ochronę przed tężcem i błonicą.
• Ponad 84% dorosłych wytworzyło odpowiednią odpowiedź immunologiczną na antygeny krztuśca.

Ochrona utrzymuje się przez wiele lat, jednak zaleca się regularne przypominanie odporności co 5-10 lat.

Ochrona niemowląt dzięki szczepieniu w ciąży

Szczepienie kobiet w ciąży zapewnia ponad 90% skuteczność w ochronie noworodków przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia. Przeciwciała matki przekazywane są dziecku przez łożysko i chronią je do czasu otrzymania własnych szczepień.