Metcrean XR

Metcrean XR to nowoczesny preparat zawierający metforminę w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Każda tabletka zawiera 750 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 585 mg czystej metforminy. Dzięki specjalnej formule o przedłużonym uwalnianiu, lek zapewnia stopniowe uwalnianie substancji czynnej w organizmie, co pozwala na wygodne stosowanie raz na dobę podczas wieczornego posiłku.

Metcrean XR jest przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 2 u dorosłych, szczególnie u osób z nadwagą. Lek można stosować samodzielnie (w monoterapii) lub w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi przyjmowanymi doustnie, a także z insuliną. Taka elastyczność w stosowaniu pozwala na optymalne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Metformina należy do grupy leków przeciwcukrzycowych zwanych biguanidami. Jej działanie opiera się na trzech głównych mechanizmach, które wspólnie przyczyniają się do obniżenia poziomu cukru we krwi:

• Zmniejsza wytwarzanie glukozy w wątrobie. Metformina hamuje procesy glukoneogenezy (tworzenia nowej glukozy) i glikogenolizy (rozkładu zapasów glikogenu), dzięki czemu wątroba uwalnia mniej cukru do krwi.
• Zwiększa wrażliwość mięśni na insulinę. Lek poprawia zdolność mięśni do pobierania i wykorzystywania glukozy z krwi, co skutkuje lepszym jej zużyciem przez organizm.
• Opóźnia wchłanianie glukozy w jelitach. Metformina spowalnia proces absorpcji cukrów z przewodu pokarmowego, co zapobiega gwałtownym wzrostom poziomu glukozy po posiłkach.

Ważną zaletą metforminy jest to, że nie pobudza wydzielania insuliny, dzięki czemu sama w sobie nie powoduje hipoglikemii, czyli zbyt niskiego poziomu cukru we krwi. Dodatkowo lek korzystnie wpływa na metabolizm tłuszczów, może przyczynić się do stabilizacji lub niewielkiego spadku masy ciała oraz zmniejszenia poziomu cholesterolu i trójglicerydów.

Metcrean XR należy przyjmować raz na dobę podczas wieczornego posiłku. Tabletki należy połykać w całości – nie wolno ich żuć, dzielić ani kruszyć, ponieważ mogłoby to zniszczyć specjalną powłokę zapewniającą przedłużone uwalnianie substancji czynnej.

Dawkowanie u pacjentów z prawidłową czynnością nerek

U osób rozpoczynających leczenie metforminą zwykle stosuje się dawkę początkową 500 mg lub 750 mg raz na dobę. Po 10-15 dniach lekarz może dostosować dawkę na podstawie wyników pomiarów poziomu cukru we krwi. Stopniowe zwiększanie dawki pomaga organizmowi lepiej tolerować lek i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Maksymalna zalecana dawka wynosi 2000 mg na dobę. Dawkę zwiększa się stopniowo, o 500 mg co 10-15 dni, aż do osiągnięcia optymalnej kontroli glikemii.

Zmiana z innych postaci metforminy

Jeśli pacjent już przyjmuje metforminę w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, dawka początkowa Metcrean XR powinna odpowiadać dotychczasowej dawce dobowej. U osób przyjmujących więcej niż 2000 mg metforminy o natychmiastowym uwalnianiu na dobę nie zaleca się zamiany na Metcrean XR.

Stosowanie z insuliną

Metcrean XR można łączyć z insuliną w celu uzyskania lepszej kontroli poziomu cukru we krwi. W takim przypadku zwykle zaczyna się od dawki 500 mg Metcrean XR raz na dobę, a dawkę insuliny ustala się indywidualnie na podstawie wyników badań glukozy.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z osłabioną czynnością nerek konieczne jest szczególnie ostrożne dawkowanie. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz musi ocenić wydolność nerek (poprzez oznaczenie współczynnika filtracji kłębuszkowej – GFR), a następnie regularnie ją kontrolować. W zależności od stopnia zaburzeń czynności nerek dawka może wymagać zmniejszenia lub lek może być całkowicie przeciwwskazany.

Pacjenci w podeszłym wieku

U starszych pacjentów dawkę ustala się na podstawie czynności nerek, którą należy regularnie kontrolować ze względu na zwiększone ryzyko jej pogorszenia wraz z wiekiem.

Metcrean XR jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na metforminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
• Kwasica metaboliczna (w tym kwasica mleczanowa i cukrzycowa kwasica ketonowa) – stan, w którym dochodzi do nadmiernego zakwaszenia organizmu.
• Stan przedśpiączkowy w cukrzycy.
• Ciężka niewydolność nerek (GFR poniżej 30 ml/min).
• Ostre stany chorobowe wiążące się z ryzykiem zaburzeń czynności nerek, takie jak: odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs.
• Choroby powodujące niedotlenienie tkanek, takie jak: niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego, wstrząs.
• Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm.

Kwasica mleczanowa – rzadkie, ale poważne powikłanie

Kwasica mleczanowa to bardzo rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne, które może wystąpić podczas leczenia metforminą. Występuje najczęściej przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia lub oddechowego, lub w przypadku posocznicy. Do objawów kwasicy mleczanowej należą: duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, osłabienie, obniżona temperatura ciała, a następnie śpiączka.

W razie wystąpienia któregokolwiek z tych objawów należy natychmiast odstawić lek i skontaktować się z lekarzem.

Czynność nerek

Przed rozpoczęciem leczenia i regularnie w jego trakcie (co najmniej raz na rok, a u osób z grup ryzyka co 3-6 miesięcy) należy kontrolować czynność nerek. W przypadku odwodnienia (np. na skutek ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki lub niedostatecznego przyjmowania płynów) należy tymczasowo przerwać stosowanie Metcrean XR i skonsultować się z lekarzem.

Badania z użyciem środków kontrastowych

Jeśli planowane jest badanie obrazowe z użyciem środka kontrastowego zawierającego jod (np. tomografia komputerowa z kontrastem), należy przerwać stosowanie Metcrean XR przed badaniem i nie przyjmować go przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Lek można wznowić dopiero po ponownej ocenie czynności nerek przez lekarza.

Zabiegi chirurgiczne

Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym należy przerwać stosowanie Metcrean XR. Lek można wznowić nie wcześniej niż 48 godzin po zabiegu, po ponownej ocenie czynności nerek.

Alkohol

Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia Metcrean XR, ponieważ zatrucie alkoholem zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, szczególnie u osób niedożywionych lub z zaburzeniami czynności wątroby.

Dieta i kontrola masy ciała

Wszyscy pacjenci powinni przestrzegać zaleceń dietetycznych z regularnym przyjmowaniem węglowodanów w ciągu dnia. Osoby z nadwagą powinny dodatkowo stosować dietę niskokaloryczną. Konieczne jest także regularne wykonywanie badań laboratoryjnych typowych dla cukrzycy.

Jak każdy lek, Metcrean XR może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane (występujące u więcej niż 1 na 10 osób)

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są najczęstszymi działaniami niepożądanymi metforminy. Obejmują one: nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha i utratę apetytu. Objawy te występują głównie na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Aby im zapobiec, zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłku lub po posiłku oraz stopniowe zwiększanie dawki.

Często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 osób na 100)

• Zaburzenia smaku.

Bardzo rzadkie działania niepożądane (u mniej niż 1 osoby na 10 000)

• Kwasica mleczanowa – wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
• Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 podczas długotrwałego stosowania metforminy, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej.
• Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub zapalenie wątroby, ustępujące po odstawieniu leku.
• Reakcje skórne, takie jak rumień, świąd skóry, pokrzywka.

Hipoglikemia

Metformina stosowana samodzielnie nie powoduje hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru we krwi). Jednak w przypadku stosowania w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika, insuliną lub meglitynidami) ryzyko hipoglikemii wzrasta.

Niektóre leki mogą wpływać na działanie Metcrean XR lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Leki, których jednoczesne stosowanie nie jest zalecane

• Alkohol – zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej.
• Środki kontrastowe zawierające jod – mogą pogorszyć czynność nerek i zwiększyć ryzyko kwasicy mleczanowej.

Leki wymagające ostrożności

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym inhibitory COX-2, mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek.
• Inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne – mogą zaburzać czynność nerek.
• Glikokortykosteroidy i sympatykomimetyki – mogą podnosić poziom glukozy we krwi, co może wymagać dostosowania dawki Metcrean XR.
• Leki wpływające na nośniki kationów organicznych (OCT), takie jak cymetydyna, werapamil, ryfampicyna – mogą wpływać na wchłanianie i wydalanie metforminy.

Ciąża

Kobiety w ciąży lub planujące ciążę nie powinny stosować Metcrean XR. W przypadku cukrzycy w czasie ciąży zaleca się stosowanie insuliny, aby utrzymać poziom glukozy we krwi w zakresie jak najbardziej zbliżonym do prawidłowego i zmniejszyć ryzyko wad rozwojowych u płodu.

Karmienie piersią

Metformina przenika do mleka matki. Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania u niemowląt, nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia Metcrean XR. Decyzję o tym, czy przerwać karmienie piersią, należy podjąć po rozważeniu korzyści z karmienia i potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Metcrean XR należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Dla tabletek 750 mg okres ważności wynosi 2 lata.

Brak szczególnych środków ostrożności dotyczących przechowywania produktu.

Substancją czynną leku jest metforminy chlorowodorek. Każda tabletka Metcrean XR 750 mg zawiera 750 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 585 mg metforminy.

Substancje pomocnicze to: celuloza mikrokrystaliczna, hypromeloza (K200 M), powidon (K-90 F) oraz magnezu stearynian.

Tabletki Metcrean XR 750 mg to białe lub prawie białe tabletki o kształcie kapsułki, dwustronnie wypukłe z napisem „750″ po jednej stronie. Tabletki są pakowane w blistry z Aluminium/PVC/PVDC w tekturowym pudełku.

Ważna informacja: Otoczka tabletki może być widoczna w stolcu – jest to normalne zjawisko związane z technologią produkcji tabletek o przedłużonym uwalnianiu i nie wpływa na skuteczność leku.

Metcrean XR stosowany samodzielnie nie powoduje hipoglikemii i nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak zachować ostrożność w przypadku stosowania leku w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, które mogą powodować hipoglikemię (np. pochodne sulfonylomocznika, insulina, meglitynidy).

Niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami. W razie wątpliwości można zasięgnąć porady farmaceuty.