Bortezomib Adamed

Bortezomib Adamed to specjalistyczny lek przeciwnowotworowy dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Każda fiolka zawiera 1 mg substancji czynnej – bortezomibu, który należy do grupy leków zwanych inhibitorami proteasomu. Preparat jest stosowany wyłącznie dożylnie, po uprzednim przygotowaniu przez wykwalifikowany personel medyczny.

Lek jest przeznaczony dla dorosłych pacjentów z określonymi chorobami nowotworowymi układu krwiotwórczego. Może być stosowany zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi lekami.

Szpiczak mnogi z progresją choroby

Bortezomib Adamed jest stosowany u pacjentów, którzy otrzymali wcześniej co najmniej jedno inne leczenie. Może być podawany samodzielnie lub w skojarzeniu z pegylowaną liposomalną doksorubicyną lub deksametazonem. Lek jest odpowiedni zarówno dla osób po przeszczepieniu komórek macierzystych, jak i tych, które nie kwalifikują się do tego zabiegu.

Szpiczak mnogi – leczenie początkowe u osób niekwalifikujących się do przeszczepienia

U pacjentów, którzy nie mogą przejść chemioterapii dużymi dawkami z przeszczepieniem komórek macierzystych, lek stosuje się w połączeniu z melfalanem i prednizonem.

Szpiczak mnogi – leczenie początkowe przed przeszczepieniem

U osób kwalifikujących się do przeszczepienia komórek macierzystych, Bortezomib Adamed stosuje się jako leczenie przygotowujące (indukcyjne) w skojarzeniu z deksametazonem lub z deksametazonem i talidomidem.

Chłoniak z komórek płaszcza

Preparat jest również wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z wcześniej nieleczonym chłoniakiem z komórek płaszcza, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia. W tej sytuacji lek podaje się w połączeniu z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem.

Bortezomib jest substancją, która blokuje działanie proteasomu – specjalnego kompleksu białkowego występującego w komórkach. Proteasom odpowiada za rozkład niepotrzebnych białek w komórce, co jest niezbędne do jej prawidłowego funkcjonowania.

Selektywne działanie na komórki nowotworowe: Blokując proteasom, bortezomib zakłóca wiele procesów wewnątrzkomórkowych, co prowadzi do zatrzymania cyklu komórkowego i śmierci komórek nowotworowych. Istotne jest, że komórki rakowe są znacznie bardziej wrażliwe na to działanie niż zdrowe komórki organizmu.

Lek wpływa na czynnik transkrypcyjny NF-kappa B, który odgrywa kluczową rolę w rozwoju nowotworów, kontrolując wzrost komórek, ich przeżycie, tworzenie nowych naczyń krwionośnych oraz zdolność do przerzutowania. W szpiczaku mnogim bortezomib dodatkowo wpływa na interakcje między komórkami szpiczaka a środowiskiem szpiku kostnego.

Badania wykazały również, że bortezomib może korzystnie wpływać na metabolizm kości u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zwiększając różnicowanie i aktywność komórek budujących kość (osteoblastów) oraz hamując aktywność komórek niszczących kość (osteoklastów).

Ważne: Leczenie musi być prowadzone pod nadzorem wykwalifikowanego lekarza z doświadczeniem w chemioterapii. Lek przygotowuje wykwalifikowany personel medyczny.

Sposób podawania

Bortezomib Adamed podaje się wyłącznie dożylnie, w postaci szybkiego wstrzyknięcia (bolusa) trwającego od 3 do 5 sekund. Po podaniu leku należy przepłukać żyłę roztworem chlorku sodu. Między kolejnymi dawkami musi upłynąć co najmniej 72 godziny (3 dni).

Schemat leczenia w szpiczaku mnogim z progresją

Standardowa dawka wynosi 1,3 mg na metr kwadratowy powierzchni ciała. Lek podaje się dwa razy w tygodniu przez dwa tygodnie – w dniach 1, 4, 8 i 11 cyklu leczenia. Następnie następuje 10-dniowa przerwa. Taki trzytygodniowy okres stanowi jeden cykl leczenia.

Liczba cykli zależy od odpowiedzi na leczenie. Pacjenci z całkowitą remisją powinni otrzymać jeszcze 2 dodatkowe cykle, natomiast osoby z odpowiedzią częściową mogą otrzymać do 8 cykli.

Leczenie skojarzone

Gdy Bortezomib Adamed stosuje się z innymi lekami, schemat podawania może się różnić w zależności od kombinacji. W skojarzeniu z melfalanem i prednizonem podaje się 9 cykli, przy czym w pierwszych 4 cyklach lek podaje się dwa razy w tygodniu, a w kolejnych 5 cyklach – raz w tygodniu.

Dostosowanie dawki

Dawka może wymagać zmniejszenia lub czasowego przerwania leczenia w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie:

• Gdy liczba płytek krwi spadnie poniżej określonych wartości.
• Gdy wystąpią objawy neuropatii (uszkodzenia nerwów obwodowych).
• Przy innych poważnych działaniach niepożądanych stopnia 3. lub wyższego.

Neuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów) jest jednym z częstszych działań niepożądanych bortezomibu. W zależności od nasilenia objawów, lekarz może:

Przy łagodnych objawach bez bólu: Kontynuować leczenie w dotychczasowej dawce bez zmian.

Przy objawach z bólem lub umiarkowanym nasileniu: Zmniejszyć dawkę do 1,0 mg/m² lub zmienić schemat podawania na raz w tygodniu. Po ustąpieniu objawów można wznowić leczenie w zmniejszonej dawce 0,7 mg/m² raz w tygodniu.

Przy ciężkich objawach: Konieczne jest przerwanie leczenia do czasu poprawy, a następnie wznowienie w zmniejszonej dawce. W przypadku objawów zagrażających życiu lub ciężkiej neuropatii autonomicznej lek należy odstawić.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie: Gdy występuje nadwrażliwość na bortezomib, bor lub którykolwiek inny składnik leku.
• Ostre choroby płuc: Gdy występuje ostra rozlana naciekowa choroba płuc lub osierdzia (worka osierdziowego).

Jeśli Bortezomib Adamed ma być stosowany w połączeniu z innymi lekami, należy również sprawdzić przeciwwskazania dotyczące tych preparatów. Na przykład, gdy lek jest podawany z talidomidem, należy wykluczyć ciążę i zapewnić skuteczną antykoncepcję.

Kontrola parametrów krwi

Bortezomib Adamed często wpływa na układ krwiotwórczy, powodując zmniejszenie liczby płytek krwi, neutrofilów i czerwonych krwinek. Dlatego konieczne jest regularne wykonywanie morfologii krwi przed każdym podaniem leku. Szczególnie ważne jest monitorowanie liczby płytek, gdyż ich znaczne obniżenie może zwiększać ryzyko krwawień.

Obserwacja objawów neurologicznych

Pacjenci muszą być uważnie obserwowani pod kątem objawów neuropatii obwodowej, takich jak:

• Uczucie mrowienia lub drętwienia.
• Pieczenie skóry.
• Nadmierna wrażliwość na dotyk.
• Ból neuropatyczny.
• Osłabienie mięśni.

Przy wystąpieniu nowych objawów lub pogorszeniu istniejących, konieczne jest badanie neurologiczne i ewentualne dostosowanie dawki.

Profilaktyka zakażeń

Ze względu na ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca, zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwwirusowych. Pacjenci z obniżoną liczbą neutrofilów są szczególnie narażeni na zakażenia bakteryjne i grzybicze, dlatego wymagają uważnej obserwacji.

Monitorowanie ciśnienia krwi

Leczenie może powodować niedociśnienie ortostatyczne (spadki ciśnienia przy zmianie pozycji). Pacjenci powinni być poinstruowani, aby zgłaszali zawroty głowy, zamroczenie lub omdlenia. Może być konieczne dostosowanie dawek leków przeciwnadciśnieniowych lub zastosowanie odpowiedniego nawodnienia.

Kontrola czynności wątroby

U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy rozpocząć leczenie od zmniejszonej dawki (0,7 mg/m²) i uważnie monitorować czy nie występują objawy toksyczności.

Ostrożność u osób z chorobami serca

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub czynnikami ryzyka ich wystąpienia powinni być ściśle monitorowani, gdyż podczas leczenia obserwowano przypadki rozwoju lub zaostrzenia niewydolności serca.

Bardzo częste działania niepożądane (występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów)

• Zaburzenia krwi: Zmniejszenie liczby płytek krwi, neutrofilów i czerwonych krwinek.
• Układ nerwowy: Neuropatia obwodowa, zaburzenia czucia, ból nerwowy.
• Układ pokarmowy: Nudności, wymioty, biegunka, zaparcia.
• Objawy ogólne: Zmęczenie, osłabienie, gorączka, zmniejszenie apetytu.
• Układ mięśniowo-szkieletowy: Bóle mięśni i kości.

Częste działania niepożądane (występują u 1 do 10 na 100 pacjentów)

• Zakażenia: Półpasiec, zapalenie płuc, opryszczka.
• Układ krążenia: Niedociśnienie, nadciśnienie, kołatania serca.
• Układ oddechowy: Duszność, kaszel, krwawienie z nosa.
• Skóra: Wysypka, świąd, suchość skóry.
• Układ nerwowy: Zawroty głowy, bóle głowy, omdlenia.

Mniej częste, ale poważne działania niepożądane

Do rzadziej występujących, ale wymagających szczególnej uwagi działań niepożądanych należą:

• Niewydolność serca lub jej zaostrzenie.
• Zespół rozpadu guza – szczególnie u pacjentów z dużą masą nowotworu.
• Ostre choroby płuc – zapalenie płuc, nacieki w płucach.
• Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia – rzadkie zakażenie wirusowe mózgu.
• Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii – stan neurologiczny objawiający się napadami drgawkowymi, bólami głowy, zaburzeniami widzenia.

Co robić w przypadku działań niepożądanych?

Wszystkie niepokojące objawy należy niezwłocznie zgłaszać lekarzowi prowadzącemu. Szczególnie ważne jest szybkie zgłoszenie:

• Objawów zakażenia (gorączka, dreszcze).
• Krwawień lub siniaków.
• Nowych objawów neurologicznych.
• Problemów z oddychaniem.
• Bólów w klatce piersiowej.

Leki wpływające na metabolizm bortezomibu

Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir) mogą zwiększać stężenie bortezomibu we krwi średnio o 35%. Pacjenci przyjmujący takie leki powinni być szczególnie uważnie obserwowani.

Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) mogą zmniejszać stężenie bortezomibu o około 45%, co może obniżać skuteczność leczenia. Jednoczesne stosowanie takich leków nie jest zalecane.

Doustne leki przeciwcukrzycowe

U pacjentów z cukrzycą przyjmujących doustne leki hipoglikemizujące może być konieczne częstsze monitorowanie poziomu cukru we krwi i dostosowanie dawek leków, gdyż podczas leczenia bortezomibem obserwowano zarówno hipo-, jak i hiperglikemię.

Leki powodujące neuropatię

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mogących powodować uszkodzenie nerwów (np. talidomid). Konieczna jest wczesna i regularna ocena neurologiczna.

Antykoncepcja

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas leczenia oraz przez 3 miesiące po jego zakończeniu.

Ciąża

Bortezomib Adamed nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia, należy ją poinformować o potencjalnym zagrożeniu dla płodu.

Ważne: Gdy bortezomib jest stosowany w skojarzeniu z talidomidem, który jest substancją o znanym działaniu teratogennym (powodującym wady wrodzone), konieczne jest ścisłe przestrzeganie „Programu Zapobiegania Ciąży Thalidomide”.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy bortezomib przenika do mleka kobiecego. Ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane u niemowląt, w trakcie leczenia należy przerwać karmienie piersią.

Płodność

Bortezomib może potencjalnie wpływać na płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. W badaniach na zwierzętach obserwowano zmiany zwyrodnieniowe w jądrach i jajnikach.

Bortezomib Adamed może w umiarkowanym stopniu wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Podczas leczenia często występują:

• Zmęczenie.
• Zawroty głowy.
• Omdlenia.
• Niedociśnienie ortostatyczne.
• Niewyraźne widzenie.

Pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn, szczególnie na początku leczenia lub po zmianie dawki.

Nieotwarte fiolki należy przechowywać w opakowaniu zewnętrznym w celu ochrony przed światłem. Nie ma szczególnych wymagań dotyczących temperatury przechowywania nieotwartego produktu. Okres ważności zamkniętej fiolki wynosi 3 lata.

Po przygotowaniu roztworu: Z mikrobiologicznego punktu widzenia preparat powinien być użyty natychmiast. Jeśli nie zostanie zużyty od razu, może być przechowywany maksymalnie przez 24 godziny w temperaturze 2-8°C (w lodówce), pod warunkiem że został przygotowany w warunkach aseptycznych.

Przygotowany roztwór wykazuje stabilność chemiczną i fizyczną przez 8 godzin w temperaturze pokojowej (25°C), przechowywany w ciemności.

• Droga podania: Bortezomib Adamed o mocy 1 mg podaje się wyłącznie dożylnie. Nigdy nie wolno podawać go dooponowo – odnotowano zgony po przypadkowym podaniu dooponowym.
• Przygotowanie: Lek musi być przygotowywany i podawany przez wykwalifikowany personel medyczny.
• Odstępy między dawkami: Między kolejnymi dawkami musi upłynąć co najmniej 72 godziny.
• Regularne badania: Konieczne są częste badania krwi, szczególnie morfologia z liczbą płytek.
• Zgłaszanie objawów: Wszelkie niepokojące objawy, szczególnie neurologiczne, zakażenia, krwawienia, należy natychmiast zgłaszać lekarzowi.
• Antykoncepcja: Osoby w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu.