Ryzyko uzależnienia
Przewlekłe stosowanie alprazolamu może prowadzić do fizycznego i psychicznego uzależnienia. Ryzyko uzależnienia wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki, wydłużaniem czasu leczenia oraz u osób, które w przeszłości nadużywały alkoholu lub narkotyków. Dlatego tak ważne jest stosowanie leku przez możliwie najkrótszy czas.
Objawy odstawienne
Po rozwinięciu się uzależnienia fizycznego, gwałtowne przerwanie leczenia może wywołać nieprzyjemne objawy odstawienne. Mogą to być bóle głowy, bóle mięśni, wzmożony lęk, napięcie, niepokój, splątanie, drażliwość i bezsenność. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić bardziej poważne objawy, takie jak derealizacja (poczucie nierzeczywistości), depersonalizacja, nadwrażliwość na dźwięki i światło, pocenie się, drętwienie kończyn, a nawet napady padaczkowe.
Osoby starsze
Pacjenci w podeszłym wieku są szczególnie wrażliwy na działanie uspokajające benzodiazepin. U tych osób istnieje zwiększone ryzyko nadmiernej sedacji (uspokojenia) i osłabienia mięśniowo-szkieletowego, co może prowadzić do upadków i poważnych urazów. Dlatego u osób starszych zawsze stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę.
Zaburzenia pamięci
Alprazolam może powodować niepamięć następczą, czyli trudności z zapamiętywaniem wydarzeń, które miały miejsce kilka godzin po zażyciu leku. Aby zmniejszyć to ryzyko, należy zapewnić sobie możliwość nieprzerwanego snu przez 7-8 godzin po przyjęciu leku.
Reakcje paradoksalne
U niektórych osób benzodiazepiny mogą wywoływać działania przeciwne do oczekiwanych, takie jak niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, wybuchy gniewu, koszmary senne czy omamy. Takie reakcje występują częściej u dzieci i osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Depresja i myśli samobójcze
Alprazolamu nie należy stosować w monoterapii u pacjentów z ciężką depresją, ponieważ benzodiazepiny mogą zwiększać ryzyko samobójstwa. U osób z objawami depresji lub tendencjami samobójczymi lek należy stosować z dużą ostrożnością, a ilość przepisywanego leku powinna być ograniczona.
Jednoczesne stosowanie z opioidami
Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie alprazolamu z lekami opioidowymi (silnymi lekami przeciwbólowymi). Taka kombinacja może powodować głęboką sedację, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet zgon. Jeśli lekarz uzna, że jednoczesne stosowanie tych leków jest konieczne, będzie to wymagało ścisłego nadzoru medycznego.