Xalacom

Xalacom to lek w postaci kropli do oczu, który zawiera połączenie dwóch substancji czynnych: latanoprostu oraz tymololu. Każdy mililitr roztworu zawiera 0,05 mg latanoprostu oraz 5 mg tymololu (w postaci maleinianu tymololu). Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego roztworu przeznaczonego do zakraplania do worka spojówkowego. Dzięki połączeniu dwóch różnych mechanizmów działania, Xalacom skutecznie obniża podwyższone ciśnienie wewnątrz gałki ocznej.

Lek Xalacom jest przeznaczony dla dorosłych pacjentów, w tym osób starszych, u których zdiagnozowano jaskrę z otwartym kątem lub podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Preparat jest szczególnie wskazany wtedy, gdy leczenie samymi lekami beta-adrenolitycznymi lub samymi analogami prostaglandyn nie przynosi wystarczających efektów. Xalacom pomaga obniżyć ciśnienie w oku, co jest kluczowe w zapobieganiu postępowi jaskry i ochronie wzroku.

Xalacom działa dzięki dwóm substancjom czynnym, które współpracują ze sobą, obniżając ciśnienie wewnątrzgałkowe skuteczniej niż każda z nich stosowana osobno:

Latanoprost

Latanoprost to analog prostaglandyny, który działa na specjalne receptory w oku. Jego głównym zadaniem jest zwiększenie odpływu cieczy wodnistej z oka. Ciecz wodnista to płyn wypełniający przednią część oka – jeśli jej odpływ jest utrudniony, ciśnienie wewnątrz oka wzrasta. Latanoprost ułatwia odpływ tej cieczy przez drogi odpływu w oku, co prowadzi do obniżenia ciśnienia. Co ważne, nie wpływa na produkcję cieczy wodnistej ani na krążenie krwi w oku.

Tymolol

Tymolol należy do grupy leków zwanych beta-adrenolitykami. Działa inaczej niż latanoprost – zmniejsza wytwarzanie cieczy wodnistej w oku. Mniej cieczy oznacza niższe ciśnienie. Tymolol nie ma wpływu na przepuszczalność bariery między krwią a cieczą wodnistą, ani na przepływ krwi w oku.

Połączenie obu tych substancji sprawia, że Xalacom działa na dwa sposoby jednocześnie: zwiększa odpływ cieczy i zmniejsza jej produkcję, co daje silniejszy efekt obniżenia ciśnienia niż stosowanie każdego z leków osobno.

Zalecane dawkowanie to jedna kropla do chorego oka (lub obydwu oczu, jeśli dotyczy) raz na dobę. Najlepiej zakraplać lek wieczorem, ponieważ badania pokazują, że stosowanie w godzinach wieczornych może być bardziej skuteczne niż rano. Należy jednak dostosować czas podania do swojego trybu życia.

Ważne zasady stosowania

• Nie należy stosować więcej niż jedną kroplę na dobę do każdego oka – większa dawka nie zwiększy skuteczności, a może nasilić działania niepożądane.
• Jeśli zapomnisz o jednej dawce, po prostu kontynuuj leczenie według normalnego harmonogramu – nie podwajaj dawki.
• Przed zakropleniem leku zdejmij soczewki kontaktowe. Możesz je założyć ponownie dopiero po 15 minutach od podania kropli.
• Jeśli stosujesz więcej niż jeden lek do oczu, zachowaj co najmniej 5-minutową przerwę między zakraplaniem różnych preparatów.

Technika zakraplania

Aby zwiększyć skuteczność leku i zmniejszyć ryzyko wchłonięcia go do krwiobiegu (co mogłoby wywołać działania niepożądane), możesz zastosować prosty trik: po zakrapleniu kropli delikatnie dociśnij palcem kącik oka przy nosie (tam gdzie znajduje się kanalik łzowy) lub zamknij oczy na około 2 minuty. Dzięki temu więcej leku pozostanie w oku, a mniej dostanie się do organizmu.

Xalacom nie może być stosowany u osób z następującymi schorzeniami:

• Astma oskrzelowa (również jeśli występowała w przeszłości) lub ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc – tymolol zawarty w leku może wywołać skurcz oskrzeli i utrudnić oddychanie.
• Poważne problemy z sercem, takie jak: bardzo wolne bicie serca (bradykardia zatokowa), zespół chorego węzła zatokowego, blok serca drugiego lub trzeciego stopnia (jeśli nie masz rozrusznika serca), jawna niewydolność serca, wstrząs kardiogenny.
• Uczulenie na latanoprost, tymolol lub którykolwiek inny składnik leku.

Problemy z sercem i naczyniami krwionośnymi

Jeśli masz jakiekolwiek choroby serca (na przykład chorobę wieńcową, niewydolność serca) lub niskie ciśnienie krwi, lekarz powinien szczególnie uważnie ocenić, czy Xalacom jest dla Ciebie bezpieczny. Może rozważyć inne leki. Osoby z chorobami serca wymagają regularnego monitorowania podczas leczenia. Jeśli masz blok serca pierwszego stopnia, lek należy stosować ostrożnie. W rzadkich przypadkach tymolol może powodować problemy z sercem, a nawet zgony z powodu niewydolności serca.

U osób z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego (na przykład ciężką chorobą Raynauda) należy zachować szczególną ostrożność.

Problemy z oddychaniem

Jeśli masz łagodną lub umiarkowaną postać przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, Xalacom można stosować tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W niektórych przypadkach tymolol może wywoływać problemy z oddychaniem, w tym skurcz oskrzeli, a nawet zgony u osób z astmą.

Cukrzyca

Jeśli masz cukrzycę (szczególnie jeśli nie jest dobrze kontrolowana) lub jesteś narażony na hipoglikemię (zbyt niski poziom cukru we krwi), musisz być ostrożny. Beta-adrenolityki, takie jak tymolol, mogą maskować objawy niskiego cukru – możesz nie zauważyć, że masz hipoglikemię, co jest niebezpieczne. Mogą również maskować objawy nadczynności tarczycy.

Choroby rogówki

Tymolol może powodować suchość oczu. Jeśli masz jakiekolwiek problemy z rogówką, lekarz powinien to uwzględnić podczas leczenia.

Inne leki beta-adrenolityczne

Jeśli już stosujesz inne leki beta-adrenolityczne w tabletkach lub w postaci kropli do oczu, efekt działania może być silniejszy. Twój lekarz powinien ściśle cię obserwować. Nie zaleca się stosowania dwóch różnych kropli do oczu z beta-adrenolitykami jednocześnie.

Alergie i reakcje anafilaktyczne

Jeśli masz skłonność do alergii lub kiedykolwiek miałeś ciężką reakcję alergiczną (anafilaksję), możesz być bardziej wrażliwy na alergeny podczas stosowania beta-adrenolityków. Co więcej, standardowe dawki adrenaliny (stosowanej w nagłych wypadkach przy reakcjach alergicznych) mogą u ciebie nie zadziałać.

Zabiegi chirurgiczne

Jeśli planujesz operację, poinformuj anestezjologa, że stosujesz Xalacom. Beta-adrenolityki mogą blokować działanie niektórych leków stosowanych podczas znieczulenia (na przykład adrenaliny).

Zmiany w wyglądzie oczu

Latanoprost może powodować stopniowe ciemnienie tęczówki (kolorowej części oka). Zmiany te mogą być trwałe i występują u około 16-33% pacjentów. Jeśli stosujesz lek tylko do jednego oka, może powstać różnica w kolorze między oczami. Lek może również powodować ciemnienie skóry wokół oczu, wydłużanie, pogrubianie i ciemnienie rzęs oraz zwiększenie liczby rzęs.

Xalacom może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Ważne, aby poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym:

• Inne leki do oczu z analogami prostaglandyn – nie należy stosować jednocześnie dwóch lub więcej takich leków, ponieważ może to paradoksalnie zwiększyć ciśnienie wewnątrzgałkowe.
• Leki na serce i ciśnienie – blokery kanałów wapniowych, beta-adrenolityki w tabletkach, leki przeciwarytmiczne (w tym amiodaron), glikozydy nasercowe (naparstnicy), parasympatykomimetyki, guanetydyna – mogą nasilić działanie Xalacomu i wywołać niskie ciśnienie krwi lub bardzo wolne bicie serca.
• Inhibitory CYP2D6 (na przykład chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) – mogą nasilić działanie tymololu, co może prowadzić do bardzo wolnego bicia serca lub omdlenia.
• Adrenalina – w rzadkich przypadkach jednoczesne stosowanie może powodować rozszerzenie źrenic.
• Klonidyna – jeśli nagle przestaniesz przyjmować klonidynę, może dojść do gwałtownego wzrostu ciśnienia krwi, a beta-adrenolityki mogą to nasilić.
• Leki przeciwcukrzycowe – beta-adrenolityki mogą wzmacniać działanie obniżające cukier i maskować objawy hipoglikemii.

Ciąża

Nie należy stosować Xalacomu w czasie ciąży. Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania latanoprostu i tymololu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na płód. Tymolol może powodować opóźnienie wzrostu płodu. Jeśli lek był stosowany tuż przed porodem, noworodek powinien być ściśle monitorowany w pierwszych dniach życia, ponieważ mogą wystąpić u niego objawy związane z blokowaniem receptorów beta-adrenergicznych, takie jak: wolne bicie serca, niskie ciśnienie krwi, problemy z oddychaniem i niski poziom cukru we krwi.

Karmienie piersią

Nie należy stosować Xalacomu podczas karmienia piersią. Beta-adrenolityki przenikają do mleka matki. Latanoprost i jego metabolity również mogą się w nim znajdować. Chociaż ilość tymololu w mleku prawdopodobnie jest niewielka, nie można wykluczyć wpływu na niemowlę.

Xalacom ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Po zakropleniu leku może wystąpić krótkotrwałe nieostre widzenie. Dopóki widzenie nie wróci do normy, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn wymagających dobrego widzenia.

Jak każdy lek, Xalacom może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Działania niepożądane związane z latanoprostem

Większość działań niepożądanych latanoprostu dotyczy oczu. Najważniejsze z nich to:

• Nasilenie pigmentacji tęczówki (ciemnienie koloru oczu) – może być trwałe i występuje u 16-33% pacjentów.
• Inne objawy dotyczące oczu są zwykle przemijające i pojawiają się podczas zakraplania leku.

Działania niepożądane związane z tymololem

Najpoważniejsze działania niepożądane tymololu to:

• Bradykardia (wolne bicie serca).
• Zaburzenia rytmu serca.
• Zastoinowa niewydolność serca.
• Skurcz oskrzeli (nagłe zwężenie dróg oddechowych utrudniające oddychanie).
• Reakcje alergiczne.

Ponieważ tymolol wchłania się do krwiobiegu, może powodować działania niepożądane podobne do tych, które występują po przyjęciu beta-adrenolityków w tabletkach. Jednak po podaniu do oka takie działania występują rzadziej.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, szczególnie związane z sercem, oddychaniem lub uczuleniem, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Jeśli przypadkowo zakapałeś zbyt dużo kropli do oka lub przypadkowo połknąłeś lek, mogą wystąpić objawy przedawkowania.

Objawy przedawkowania tymololu

• Wolne bicie serca (bradykardia).
• Niskie ciśnienie krwi.
• Skurcz oskrzeli (trudności w oddychaniu).
• Zatrzymanie akcji serca.

Objawy przedawkowania latanoprostu

Oprócz podrażnienia oka i zaczerwienienia spojówki nie obserwowano innych poważnych objawów. Jeśli jednak lek zostanie połknięty w większej ilości, mogą wystąpić nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, zmęczenie, uderzenia gorąca i nadmierne pocenie.

Co zrobić?

W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe. Jeśli lek został połknięty, może być konieczne płukanie żołądka. Skontaktuj się z lekarzem lub udaj się do szpitala.

• Przed otwarciem: Przechowuj lek w lodówce w temperaturze od 2°C do 8°C. Chroń przed światłem.
• Po otwarciu: Możesz przechowywać butelkę w temperaturze poniżej 25°C przez maksymalnie 4 tygodnie. Trzymaj butelkę w oryginalnym opakowaniu, aby chronić lek przed światłem.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
• Przechowuj lek w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Xalacom dostępny jest w plastikowych butelkach z kroplomierzem. Każda butelka zawiera 2,5 ml roztworu. Lek dostępny jest w opakowaniach zawierających 1 lub 3 butelki.

Substancje czynne: 1 ml roztworu zawiera 0,05 mg latanoprostu oraz 5 mg tymololu (w postaci 6,8 mg maleinianu tymololu). Jedna kropla zawiera około 1,5 mikrograma latanoprostu i 150 mikrogramów tymololu.

Substancje pomocnicze: benzalkoniowy chlorek (środek konserwujący), disodu wodorofosforan bezwodny, sodu diwodorofosforan jednowodny, sodu chlorek, kwas solny lub sodu wodorotlenek (do ustalenia pH), woda do wstrzykiwań.

Uwaga: Lek zawiera benzalkoniowy chlorek, który może powodować podrażnienie oczu i może odbarwiać miękkie soczewki kontaktowe. Dlatego przed zakropleniem należy zdjąć soczewki i założyć je ponownie dopiero po 15 minutach.

• Nie należy stosować Xalacomu jednocześnie z kroplami do oczu zawierającymi tiomersal – może dojść do wytrącenia substancji. Jeśli musisz stosować oba leki, zachowaj co najmniej 5-minutową przerwę między nimi.
• Lek jest przeznaczony wyłącznie na receptę – stosuj go dokładnie według zaleceń lekarza.
• Regularnie zgłaszaj się na kontrole do lekarza okulisty, aby monitorować skuteczność leczenia i stan oczu.
• Nie dziel się lekiem z innymi osobami.