Diuramid

Diuramid to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną acetazolamid w dawce 250 mg w jednej tabletce. Jest to lek należący do grupy inhibitorów anhydrazy węglanowej, co oznacza, że blokuje działanie specjalnego enzymu w organizmie odpowiedzialnego za produkcję kwasu węglowego. Dzięki temu mechanizmowi Diuramid wywołuje szereg korzystnych efektów w różnych schorzeniach.

Lek działa przede wszystkim moczopędnie – zwiększa wydalanie wody i sodu przez nerki. Co ważne, po około 3 dniach stosowania działanie moczopędne może osłabnąć, dlatego czasem zaleca się stosowanie leku co drugi dzień lub przez dwa dni z jednodniową przerwą. Diuramid pomaga również obniżać ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, zmniejszając produkcję płynu w oku, co jest szczególnie istotne w leczeniu jaskry. Dodatkowo w ośrodkowym układzie nerwowym lek opóźnia nieprawidłowe wyładowania neuronów, co ma znaczenie w kontrolowaniu napadów padaczkowych.

Diuramid jest lekiem o szerokim spektrum zastosowań, skutecznym w leczeniu kilku różnych schorzeń:

Jaskra

Lek jest stosowany w różnych postaciach jaskry. W jaskrze przewlekłej z otwartym kątem oraz w jaskrze wtórnej Diuramid pomaga kontrolować ciśnienie wewnątrz oka. W przypadku jaskry z zamkniętym kątem lek stosuje się krótkotrwale przed zabiegiem operacyjnym, aby obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe i przygotować oko do operacji.

Obrzęki

Diuramid skutecznie usuwa nadmiar płynów z organizmu w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, pomaga w leczeniu obrzęków występujących w niewydolności serca – schorzeniu, w którym serce nie pompuje krwi wystarczająco efektywnie, co prowadzi do gromadzenia się płynów w tkankach. Po drugie, lek jest stosowany w obrzękach wywołanych przez inne leki, pomagając organizmowi pozbyć się nadmiaru wody.

Padaczka

W leczeniu padaczki Diuramid jest stosowany jako lek wspomagający, zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwdrgawkowymi. Pomaga kontrolować różne typy napadów padaczkowych, w tym napady typu petit mal u dzieci (krótkotrwałe epizody utraty świadomości), napady typu grand mal (duże napady z utratą przytomności i drgawkami) oraz postacie mieszane padaczki.

Ostra choroba wysokościowa

Diuramid jest pomocny dla osób udających się na duże wysokości. Lek skraca czas potrzebny organizmowi na przystosowanie się do warunków wysokogórskich, choć jego wpływ na same objawy choroby wysokościowej jest umiarkowany. Jest szczególnie polecany przy szybkim zdobywaniu wysokości.

Dawkowanie leku należy zawsze ustalić indywidualnie z lekarzem, w zależności od rodzaju schorzenia i jego nasilenia. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków. Poniżej przedstawiamy typowe schematy dawkowania, ale zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza.

Dawkowanie w jaskrze

Jaskra z otwartym kątem: Zazwyczaj stosuje się od 1 do 4 tabletek na dobę (250-1000 mg). Dawki większe niż 4 tabletki (1000 mg) nie zwiększają skuteczności leczenia.

Jaskra wtórna: Typowo przyjmuje się 1 tabletkę (250 mg) co 4 godziny. U niektórych pacjentów w krótkotrwałym leczeniu wystarcza 1 tabletka 2 razy dziennie.

Ostre napady jaskry: W tej sytuacji stosuje się 1 tabletkę (250 mg) 4 razy na dobę.

Dawkowanie w padaczce

Zarówno u dorosłych, jak i dzieci zazwyczaj stosuje się dawkę od 8 do 30 mg na kilogram masy ciała na dobę, podzieloną na 1 do 4 dawek. Optymalna dawka to zwykle od 375 mg do 1000 mg (1,5 do 4 tabletek) na dobę. Gdy Diuramid stosuje się razem z innymi lekami przeciwdrgawkowymi, zaczyna się od małej dawki – 1 tabletki raz dziennie – i stopniowo ją zwiększa w razie potrzeby. Ważne: u dzieci nie należy stosować dawki większej niż 750 mg na dobę.

Dawkowanie w obrzękach

Leczenie rozpoczyna się od dawki 250-375 mg (1 do 1,5 tabletki) raz dziennie, najlepiej rano. Najlepsze działanie moczopędne uzyskuje się, gdy lek stosuje się co drugi dzień lub przez dwa kolejne dni z jednodniową przerwą. Podczas stosowania Diuramidu należy kontynuować inne zalecone leczenie niewydolności serca, w tym przyjmowanie leków naparstnicy, ograniczenie soli w diecie i uzupełnianie potasu.

Dawkowanie w ostrej chorobie wysokościowej

Zaleca się stosowanie od 500 mg do 1000 mg (2 do 4 tabletek) na dobę w dawkach podzielonych. Gdy planuje się szybkie zdobywanie wysokości (ponad 500 metrów dziennie), stosuje się 1000 mg (4 tabletki) na dobę. Lek należy zacząć przyjmować na 24 do 48 godzin przed planowanym wejściem na znaczną wysokość. Jeśli wystąpią objawy choroby wysokościowej, leczenie należy kontynuować przez następne 48 godzin lub dłużej, jeśli to konieczne.

Istnieje kilka sytuacji, w których przyjmowanie Diuramidu jest bezwzględnie zabronione:

• Uczulenie: Nie można stosować leku, jeśli jest się uczulonym na acetazolamid, sulfonamidy (grupę antybiotyków) lub którykolwiek inny składnik leku.
• Zaburzenia elektrolitów: Lek jest przeciwwskazany, gdy we krwi występuje zbyt niskie stężenie sodu lub potasu.
• Problemy z nerkami i wątrobą: Diuramid nie może być stosowany przy zaburzeniach czynności nerek i wątroby. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie leku u osób z marskością wątroby, gdyż może to zwiększać ryzyko encefalopatii wątrobowej – poważnego powikłania polegającego na uszkodzeniu mózgu.
• Niewydolność nadnerczy: Gdy nadnercza nie działają prawidłowo, stosowanie Diuramidu jest zabronione.
• Kwasica hiperchloremiczna: Jest to stan, w którym we krwi jest za dużo kwasów, a Diuramid mógłby to pogorszyć.
• Przewlekła jaskra z zamkniętym kątem: Długotrwałe podawanie Diuramidu jest przeciwwskazane u pacjentów z przewlekłą niewyrównaną jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, ponieważ lek może maskować pogorszenie stanu choroby.

Ryzyko myśli samobójczych

U pacjentów leczonych lekami przeciwpadaczkowymi (do których należy Diuramid) odnotowano przypadki myśli i zachowań samobójczych. Badania wykazują niewielkie zwiększenie tego ryzyka, choć nie jest znany dokładny mechanizm. Dlatego bardzo ważne jest, aby pacjenci i ich opiekunowie uważnie obserwowali nastrój i zachowanie podczas leczenia. W razie wystąpienia niepokojących myśli należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Kontrola podczas długotrwałego leczenia

Podczas długotrwałego stosowania Diuramidu niezbędna jest szczególna ostrożność. Pacjent powinien zgłaszać lekarzowi wszelkie nietypowe zmiany na skórze. Zaleca się okresowe badania krwi sprawdzające liczbę krwinek oraz stężenie elektrolitów (sodu, potasu). Gwałtowny spadek liczby krwinek lub pojawienie się toksycznych objawów skórnych to sygnał do natychmiastowego zaprzestania przyjmowania leku.

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z problemami oddechowymi: U osób z niedrożnością dolnych dróg oddechowych lub rozedmą płuc Diuramid może nasilać kwasicę (nadmiar kwasów w organizmie). U takich pacjentów lek należy stosować z dużą ostrożnością.

Pacjenci z kamicą nerkową: U osób, które miały w przeszłości kamienie nerkowe, lekarz musi dokładnie rozważyć, czy korzyści z leczenia przewyższają ryzyko dalszego tworzenia się kamieni. Diuramid sprawia, że mocz staje się bardziej zasadowy, co może sprzyjać powstawaniu kamieni.

Pacjenci z cukrzycą: U osób leczonych Diuramidem odnotowano zarówno podwyższenie, jak i obniżenie stężenia glukozy we krwi. Osoby z upośledzoną tolerancją glukozy lub cukrzycą powinny być szczególnie uważnie monitorowane.

Problemy z widzeniem

Po zastosowaniu Diuramidu zgłaszano przypadki nagromadzenia płynu w oku lub odwarstwienia naczyniówki. Objawy obejmują nagły spadek ostrości widzenia lub ból oka i mogą wystąpić w ciągu kilku godzin od rozpoczęcia leczenia. Jeśli pojawią się takie objawy, należy jak najszybciej odstawić lek i skontaktować się z lekarzem.

Ostra uogólniona osutka krostkowa

Jeśli na początku leczenia pojawi się uogólniony rumień z krostkami i gorączką, może to być objaw ostrej uogólnionej osutki krostkowej. W takim przypadku należy natychmiast odstawić lek i nie wolno go już nigdy więcej stosować.

Diuramid może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach.

Najważniejsze interakcje:

Kwas acetylosalicylowy (aspiryna): Jednoczesne stosowanie może spowodować ciężką kwasicę oraz nasilić działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy. U pacjentów przyjmujących duże dawki aspiryny może wystąpić utrata apetytu, przyspieszony oddech, letarg, śpiączka, a nawet zgon. Szczególna ostrożność jest tu bardzo istotna.

Leki nasercowe (glikozydy naparstnicy) i leki obniżające ciśnienie: Podczas jednoczesnego stosowania może być potrzebna modyfikacja dawki tych leków.

Inne leki przeciwpadaczkowe: Diuramid zmienia metabolizm fenytoiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w organizmie. Odnotowano również obniżenie poziomu prymidonu i zwiększenie poziomu karbamazepiny. U niektórych pacjentów przyjmujących Diuramid z innymi lekami przeciwdrgawkowymi wystąpiła ciężka postać osteomalacji (choroby kości).

Inne inhibitory anhydrazy węglanowej: Jednoczesne stosowanie nie jest wskazane ze względu na możliwe nasilenie działania.

Leki przeciwzakrzepowe, leki hipoglikemizujące i antagoniści kwasu foliowego: Diuramid może nasilać działanie tych leków.

Amfetamina i chinidyna: Diuramid zmniejsza ich wydalanie z moczem, co może prowadzić do zwiększenia i wydłużenia ich działania.

Cyklosporyna: Diuramid może zwiększać stężenie cyklosporyny w organizmie.

Lit: Diuramid zwiększa wydalanie litu, co może obniżać jego stężenie we krwi.

Metenamina: Diuramid może znosić działanie antybakteryjne metenaminy na drogi moczowe.

Sodu wodorowęglan: Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych.

Ciąża

Diuramid przenika przez łożysko do rozwijającego się dziecka. Badania na zwierzętach wykazały, że lek działa szkodliwie na płód, powodując wady rozwojowe i uszkodzenia płodu. Zmiany dotyczyły głównie układu kostnego – niedorozwoju kośćca, zmian kształtu lub braku członów palców oraz niedorozwoju kręgów. Nie przeprowadzono odpowiednich badań u kobiet w ciąży, ale ze względu na potencjalne ryzyko Diuramidu nie należy stosować u kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze.

Karmienie piersią

Acetazolamid w niewielkich ilościach przenika do mleka kobiecego. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u karmionego niemowlęcia, należy podjąć decyzję o przerwaniu leczenia lub zaprzestaniu karmienia piersią podczas przyjmowania Diuramidu.

Diuramid może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek może powodować senność, zmęczenie, zawroty głowy, zaburzenia czucia i ataksję (zaburzenia koordynacji ruchowej). Odnotowano również przypadki stanów dezorientacji oraz przemijającą krótkowzroczność. Wszystkie te zaburzenia ustępują po zmniejszeniu dawki lub zaprzestaniu stosowania leku, ale w trakcie leczenia pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Jak każdy lek, Diuramid może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Podczas krótkotrwałego leczenia działania niepożądane zazwyczaj nie są ciężkie.

Często występujące działania niepożądane:

• Mrowienie w kończynach: Jest to najczęstszy objaw, szczególnie uczucie „mrowienia” w rękach i nogach.
• Utrata apetytu i zaburzenia smaku: Jedzenie może smakować inaczej niż zwykle.
• Zwiększone oddawanie moczu: To naturalne działanie moczopędne leku.
• Uderzenia gorąca i pragnienie.
• Ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie.
• Drażliwość, depresja, zmniejszenie libido.
• Sporadycznie senność i dezorientacja.
• Nadwrażliwość na światło.

Działania niepożądane podczas długotrwałego leczenia:

• Kwasica metaboliczna i zaburzenia równowagi elektrolitowej: Może wystąpić obniżenie poziomu potasu (hipokaliemia) i sodu (hiponatremia). Hipokaliemia jest najczęściej przejściowa i rzadko ma znaczenie kliniczne. W przypadku kwasicy należy podać wodorowęglan.
• Zaburzenia poziomu cukru: Może wystąpić zarówno hiperglikemia (podwyższony cukier), jak i hipoglikemia (obniżony cukier).
• Krótkowzroczność: Przemijająca po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.

Zaburzenia układu pokarmowego:

Nudności, wymioty, biegunka.

Poważne działania niepożądane (rzadkie):

Jako pochodna sulfonamidowa, Diuramid może wywoływać poważne działania niepożądane, w tym:

• Gorączka.
• Zaburzenia krwi: agranulocytoza (ciężki niedobór białych krwinek), małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, pancytopenia.
• Reakcje skórne: wysypka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, plamica małopłytkowa.
• Reakcje alergiczne: anafilaksja.
• Problemy z nerkami: krystaluria (kryształy w moczu), kamienie nerkowe, kolka nerkowa, uszkodzenie nerek.
• Problemy z wątrobą: zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, rzadko piorunująca martwica wątroby.

Inne rzadkie działania niepożądane:

Pokrzywka, krew w kale, krew w moczu, cukier w moczu, zaburzenia słuchu i szum w uszach, porażenia wiotkie, drgawki.

Zaburzenia oka:

Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, odwarstwienie naczyniówki.

Ostra uogólniona osutka krostkowa:

Rzadkie, ale poważne działanie niepożądane objawiające się uogólnionym rumieniem z krostkami i gorączką.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące lub nasilające się, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.

Nie opisano dokładnie objawów przedawkowania i ostrego zatrucia Diuramidem u ludzi. Nie ma specyficznej odtrutki na acetazolamid. W wyniku przedawkowania mogą wystąpić zaburzenia równowagi elektrolitów (szczególnie potasu), kwasica oraz zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

W przypadku przedawkowania należy kontrolować stężenia elektrolitów w surowicy oraz pH krwi. Stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące. W przypadku kwasicy podaje się wodorowęglany. Hemodializa (oczyszczanie krwi) usuwa acetazolamid z organizmu. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym.

Diuramid należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Lek można stosować przez 5 lat od daty produkcji widniejącej na opakowaniu. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności. Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania – lek można przechowywać w temperaturze pokojowej.

Każda tabletka Diuramidu zawiera 250 mg acetazolamidu jako substancję czynną. Tabletki są białe, okrągłe i obustronnie wypukłe.

Substancje pomocnicze:

Celuloza mikrokrystaliczna, powidon, krzemionka koloidalna, kroskarmeloza sodowa, magnezu stearynian.

Lek jest dostępny w blistrach z folii aluminium/PVC w tekturowym pudełku zawierającym 30 tabletek.