Oftensin

Oftensin to lek dostępny wyłącznie na receptę, przeznaczony do obniżania podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Każdy mililitr roztworu zawiera 5 mg tymololu w postaci tymololu maleinianu. Produkt jest stosowany w leczeniu nadciśnienia ocznego oraz przewlekłej jaskry z otwartym kątem – schorzeń, które nieleczone mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty wzroku.

Tymolol, substancja czynna leku Oftensin, należy do grupy leków nazywanych beta-adrenolitykami. Działa poprzez zmniejszenie produkcji płynu wewnątrzgałkowego, co prowadzi do obniżenia ciśnienia w oku. Lek nie wpływa na szerokość źrenicy ani na zdolność widzenia na różne odległości (akomodację), co stanowi jego istotną zaletę w porównaniu z niektórymi innymi lekami przeciwjaskrowymi.

Działanie leku rozpoczyna się już po 10-30 minutach od zakroplenia, a maksymalne obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego występuje po 1-2 godzinach. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez okres do 24 godzin po jednorazowym zastosowaniu.

Lek jest wskazany w leczeniu podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z:

• Nadciśnieniem ocznym – stanem, w którym ciśnienie w oku jest podwyższone, ale nie wystąpiły jeszcze uszkodzenia nerwu wzrokowego.
• Przewlekłą jaskrą z otwartym kątem – chorobą postępującą, która uszkadza nerw wzrokowy i może prowadzić do utraty wzroku.

Dawkowanie u dorosłych

Na początku leczenia zazwyczaj stosuje się jedną kroplę roztworu o stężeniu 2,5 mg/ml do każdego chorego oka dwa razy na dobę. Jeśli efekt leczenia jest niewystarczający, lekarz może zalecić zwiększenie dawki do jednej kropli roztworu o stężeniu 5 mg/ml do każdego chorego oka dwa razy na dobę.

Należy pamiętać, że u niektórych pacjentów stabilizacja ciśnienia wewnątrzgałkowego może nastąpić dopiero po kilku tygodniach leczenia. Dlatego ocena skuteczności leku powinna być przeprowadzona po około 4 tygodniach stosowania. W wielu przypadkach, gdy ciśnienie wewnątrzgałkowe ulegnie stabilizacji, można zmniejszyć częstość stosowania do jednej kropli raz na dobę.

Sposób zakraplania

Przed zakropleniem należy dokładnie umyć ręce i przyjąć wygodną pozycję siedzącą lub stojącą. Po odkręceniu zakrętki ważne jest, aby nie dotykać końcówką kroplomierza do jakiejkolwiek powierzchni – zapobiega to zanieczyszczeniu roztworu. Należy delikatnie odciągnąć dolną powiekę w dół, trzymać kroplomierz blisko oka (nie dotykając go) i delikatnie nacisnąć butelkę tak, aby do oka wpadła jedna kropla.

Ważna wskazówka: Po zakropleniu należy przycisnąć palcem kącik oka znajdujący się przy nosie przez 3-5 minut, nie otwierając oka. Ten prosty zabieg ogranicza przedostanie się leku do innych części organizmu i zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ze względu na ograniczone dane, u dzieci i młodzieży Oftensin może być stosowany jedynie w pierwotnej jaskrze wrodzonej i pierwotnej jaskrze młodzieńczej, w okresie przejściowym przed podjęciem decyzji o leczeniu chirurgicznym. Dawkowanie u tej grupy pacjentów powinno być bardzo ostrożne i rozpoczynane od najniższego dostępnego stężenia. Dzieci, a szczególnie noworodki, wymagają uważnej obserwacji po podaniu pierwszej dawki oraz ścisłego monitorowania pod kątem wystąpienia działań niepożądanych.

Produktu nie należy stosować w następujących sytuacjach:

• Jeśli jest się uczulonym na tymolol lub którykolwiek inny składnik leku.
• W przypadku chorób przebiegających z nadreaktywnością oskrzeli, w tym astmy oskrzelowej występującej obecnie lub w przeszłości.
• W przypadku ciężkiej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
• Przy bradykardii zatokowej (zbyt wolnej czynności serca).
• W przypadku zespołu chorego węzła zatokowego.
• Przy bloku zatokowo-przedsionkowym.
• W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego drugiego i trzeciego stopnia, niekontrolowanego przy pomocy rozrusznika serca.
• Przy wstrząsie kardiogennym.
• W przypadku jawnej niewydolności serca.

Pomimo że Oftensin jest stosowany miejscowo do oczu, tymolol może wchłaniać się do krwiobiegu i wywoływać działania niepożądane podobne do tych, które występują po doustnym przyjęciu leków z tej grupy. Dlatego szczególną ostrożność należy zachować w następujących sytuacjach:

Zaburzenia serca i naczyń

Przed rozpoczęciem leczenia istniejąca niewydolność krążenia powinna być właściwie ustabilizowana. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala czy niewydolność serca, powinni być szczególnie uważnie obserwowani. Lek może wpływać na przewodzenie impulsów w sercu, dlatego u pacjentów z blokiem serca pierwszego stopnia należy zachować szczególną ostrożność.

Problemy z oddychaniem

U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc lek należy stosować ostrożnie i tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Obserwowano reakcje ze strony układu oddechowego, w tym przypadki śmiertelne na skutek skurczu oskrzeli u pacjentów chorych na astmę.

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą lub narażonych na wystąpienie hipoglikemii (niskiego poziomu cukru we krwi) lek może maskować objawy ostrej hipoglikemii, takie jak przyspieszenie akcji serca. Osoby z cukrzycą stosujące Oftensin powinny szczególnie uważnie kontrolować poziom glukozy we krwi.

Soczewki kontaktowe

Lek zawiera benzalkoniowy chlorek, który może być wchłaniany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie. Należy usunąć soczewki kontaktowe przed zakropleniem i odczekać co najmniej 15 minut przed ponownym założeniem. Pacjenci nie powinni stosować soczewek kontaktowych, gdy występuje zakażenie oka.

Benzalkoniowy chlorek może również powodować podrażnienie oczu, objawy zespołu suchego oka lub wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki. Dlatego u pacjentów leczonych długotrwale zaleca się regularne kontrole okulistyczne.

Oftensin może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, również tych dostępnych bez recepty.

Szczególnie ważne interakcje dotyczą:

• Innych leków beta-adrenolitycznych stosowanych doustnie – może dojść do nasilenia działania obu leków.
• Leków blokujących kanał wapniowy (np. werapamil, diltiazem, nifedypina) – mogą wystąpić zaburzenia przewodzenia w sercu lub spadek ciśnienia.
• Leków przeciwarytmicznych (w tym amiodaronu) – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.
• Glikozydów nasercowych (np. digoksyny) – może wystąpić wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
• Insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych – może dojść do maskowania objawów hipoglikemii.
• Niektórych leków przeciwdepresyjnych (chinidyny, fluoksetyny, paroksetyny) – może nastąpić nasilenie blokady receptorów beta-adrenergicznych.

Ciąża

Oftensin nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Badania wskazują na ryzyko opóźnionego wzrostu wewnątrzmacicznego podczas stosowania beta-adrenolityków. U noworodków, których matki stosowały lek do czasu porodu, obserwowano objawy blokady receptorów beta-adrenergicznych, takie jak bradykardia (zbyt wolna czynność serca), niedociśnienie, zaburzenia oddychania i hipoglikemia. Jeśli lek jest stosowany do czasu porodu, noworodek wymaga uważnej obserwacji przez pierwsze dni życia.

Karmienie piersią

Tymolol podany miejscowo w postaci kropli do oczu przenika do mleka ludzkiego. Jednakże jest mało prawdopodobne, aby osiągnął takie stężenie w mleku, które wywołałoby objawy kliniczne u karmionego piersią dziecka, szczególnie gdy stosuje się technikę zmniejszającą wchłanianie ogólnoustrojowe (uciskanie kanału nosowo-łzowego).

Podobnie jak wszystkie leki, Oftensin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Ponieważ lek wchłania się do krwiobiegu, może wywoływać nie tylko miejscowe objawy oczne, ale również ogólnoustrojowe.

Działania niepożądane ze strony oka

• Podrażnienie oka (kłucie, pieczenie, swędzenie, łzawienie, zaczerwienienie).
• Zapalenie powiek i rogówki.
• Niewyraźne widzenie.
• Zmniejszenie wrażliwości rogówki.
• Suchość oczu.
• Opadanie powieki.
• Podwójne widzenie.

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego

• Bradykardia (zbyt wolna czynność serca).
• Ból w klatce piersiowej.
• Kołatanie serca.
• Zaburzenia rytmu serca.
• Niewydolność serca.
• Obniżenie ciśnienia krwi.
• Objaw Raynauda, zimne dłonie i stopy.

Działania niepożądane ze strony układu oddechowego

• Skurcz oskrzeli (głównie u pacjentów z wcześniej występującymi stanami spastycznymi oskrzeli).
• Duszność.
• Kaszel.

Inne działania niepożądane

• Zawroty głowy, ból głowy.
• Zaburzenia smaku, nudności, niestrawność.
• Bezsenność, depresja, koszmary senne.
• Osłabienie, zmęczenie.
• Hipoglikemia (obniżenie poziomu cukru we krwi).
• Reakcje alergiczne.

Ważne: Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. W przypadku ciężkich reakcji alergicznych lub nagłych problemów z oddychaniem należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną.

W przypadku niezamierzonego przedawkowania mogą wystąpić objawy podobne do tych występujących po przedawkowaniu leków beta-adrenolitycznych przyjmowanych doustnie, takie jak zawroty głowy, ból głowy, duszność, bradykardia, skurcz oskrzeli, a w najcięższych przypadkach – zatrzymanie akcji serca.

W razie przypadkowego połknięcia leku lub podania zbyt dużej dawki należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Leczenie przedawkowania jest objawowe i może obejmować płukanie żołądka oraz podawanie odpowiednich leków w zależności od występujących objawów.

Produkt należy przechowywać w temperaturze do 25°C, chronić od światła. Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Bardzo ważne: Po pierwszym otwarciu pojemnika lek można stosować przez 28 dni. Po upływie tego czasu niewykorzystany roztwór należy wyrzucić. Roztwory podawane do oczu mogą, w przypadku niewłaściwego przechowywania i stosowania, ulegać zakażeniu bakteriami powodującymi zakażenia oka. Stosowanie zanieczyszczonych roztworów może powodować poważne uszkodzenia oka, a w ich następstwie utratę wzroku.

Substancją czynną leku jest tymolol w postaci tymololu maleinianu. Każdy mililitr roztworu zawiera 5 mg tymololu.

Substancje pomocnicze to: sodu diwodorofosforan dwuwodny, disodu fosforan dwunastowodny, benzalkoniowy chlorek i woda oczyszczona. Każdy mililitr roztworu zawiera 0,12 mg benzalkoniowego chlorku i 11,77 mg fosforanów.

Podczas stosowania Oftensin mogą czasami wystąpić zaburzenia widzenia lub zawroty głowy. Jeśli takie objawy wystąpią, nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ich ustąpienia. Pacjent powinien ocenić swoją reakcję na lek przed podjęciem takich czynności.

Oftensin jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Przed rozpoczęciem stosowania należy dokładnie zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania oraz skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą w przypadku jakichkolwiek wątpliwości. Regularne kontrole u lekarza okulisty są niezbędne do oceny skuteczności leczenia i ewentualnej modyfikacji dawkowania.

W przypadku jakichkolwiek pytań dotyczących stosowania leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać lekarzowi, farmaceucie lub bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.