Aricept

Aricept to lek stosowany w leczeniu objawowym choroby Alzheimera w jej łagodnej do średnio ciężkiej postaci. Zawiera substancję czynną donepezyl, która należy do grupy leków nazywanych inhibitorami acetylocholinesterazy. Działa poprzez hamowanie enzymu odpowiedzialnego za rozkład acetylocholiny – substancji chemicznej w mózgu, która odgrywa kluczową rolę w procesach pamięci i uczenia się.

U osób z chorobą Alzheimera dochodzi do zmniejszenia ilości acetylocholiny w mózgu, co prowadzi do problemów z pamięcią i myśleniem. Aricept pomaga zwiększyć poziom tej substancji, spowalniając jej rozkład. Dzięki temu może poprawić funkcje poznawcze i ogólne funkcjonowanie pacjenta w codziennym życiu.

Aricept 10 mg to żółte, okrągłe tabletki powlekane z wytłoczonym napisem „Aricept” po jednej stronie i „10″ po drugiej. Każda tabletka zawiera 10 mg donepezylu chlorowodorku, co odpowiada 9,12 mg donepezylu.

Ważna informacja dla osób z nietolerancją laktozy: Tabletki zawierają laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą, co należy wziąć pod uwagę przy planowaniu leczenia.

Leczenie produktem Aricept powinno być prowadzone przez lekarza mającego doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu choroby Alzheimera. Lek należy przyjmować raz dziennie, wieczorem tuż przed snem.

Schemat dawkowania

Dawka początkowa: Leczenie rozpoczyna się od dawki 5 mg na dobę, którą należy stosować przez co najmniej jeden miesiąc. Ten okres pozwala na ocenę skuteczności leczenia oraz osiągnięcie odpowiedniego stężenia leku w organizmie.

Dawka docelowa: Po miesiącu leczenia i ocenie efektów przez lekarza, dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę. Jest to maksymalna zalecana dawka dobowa.

Sposób przyjmowania: Tabletki należy przyjmować doustnie, popijając wodą. Można je przyjmować niezależnie od posiłków. Jeśli w trakcie leczenia wystąpią zaburzenia snu, takie jak nietypowe sny, koszmary senne lub bezsenność, można rozważyć zmianę pory przyjmowania leku na rano – po konsultacji z lekarzem.

Ważne zalecenia dotyczące leczenia

• Leczenie należy podejmować tylko wtedy, gdy możliwa jest regularna kontrola przyjmowania leku przez pacjenta.
• Lekarz powinien regularnie oceniać korzyści płynące ze stosowania leku.
• Leczenie można kontynuować tak długo, jak długo utrzymuje się jego korzystne działanie.
• Gdy nie ma oznak działania terapeutycznego, lekarz może rozważyć przerwanie leczenia.
• Po przerwaniu leczenia korzystne efekty stopniowo zanikają.

Stosowanie u osób z problemami zdrowotnymi

Niewydolność nerek: U osób z niewydolnością nerek można stosować takie same dawki jak u innych pacjentów, ponieważ choroba nerek nie wpływa na wydalanie leku z organizmu.

Niewydolność wątroby: U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby zwiększanie dawki powinno odbywać się stopniowo i w zależności od tego, jak organizm toleruje lek. Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u osób z ciężką niewydolnością wątroby.

Leku nie można stosować w przypadku uczulenia (nadwrażliwości) na donepezyl, inne substancje z grupy pochodnych piperydyny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.

Znieczulenie i zabiegi operacyjne

Jeśli planowana jest operacja wymagająca znieczulenia ogólnego, koniecznie poinformuj lekarza anestezjologa o stosowaniu leku Aricept. Donepezyl może nasilać działanie niektórych leków stosowanych do zwiotczenia mięśni podczas operacji.

Choroby serca i naczyń krwionośnych

Lek może wpływać na pracę serca, w szczególności spowalniać akcję serca. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z:

• Zespołem chorego węzła zatokowego.
• Zaburzeniami przewodzenia w sercu, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.
• Wydłużonym odstępem QTc w zapisie EKG.
• Niewyrównaną niewydolnością serca lub przebytym niedawno zawałem serca.
• Zaburzeniami rytmu serca.
• Zaburzeniami elektrolitowymi (niedobór potasu lub magnezu).

U takich pacjentów może być konieczne regularne monitorowanie pracy serca za pomocą badania EKG. Zgłaszano przypadki omdleń i napadów drgawkowych – w takich sytuacjach lekarz powinien wykluczyć zaburzenia rytmu serca.

Choroby układu pokarmowego

Osoby, które są narażone na rozwój wrzodów żołądka lub dwunastnicy – na przykład te z chorobą wrzodową w przeszłości lub przyjmujące niesteroidowe leki przeciwzapalne – powinny być monitorowane pod kątem objawów choroby wrzodowej. Lek może zwiększać wydzielanie kwasu żołądkowego.

Problemy z układem moczowym

Leki z grupy cholinomimetyków mogą powodować trudności w oddawaniu moczu lub niedrożność ujścia pęcherza moczowego, choć takie działanie nie było obserwowane w badaniach klinicznych z donepezylem.

Choroby układu nerwowego

Napady drgawkowe: Leki cholinomimetyczne mogą wywoływać lub nasilać napady drgawkowe, choć należy pamiętać, że drgawki mogą być również objawem samej choroby Alzheimera.

Objawy pozapiramidowe: Donepezyl może nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe, takie jak sztywność mięśni, drżenie czy spowolnienie ruchów.

Złośliwy zespół neuroleptyczny: Bardzo rzadko zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego – potencjalnie zagrażającego życiu stanu charakteryzującego się wysoką gorączką, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości. Dotyczy to szczególnie osób przyjmujących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne.

Choroby płuc

Ostrożność należy zachować u osób z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie.

Ważne informacje o innych lekach przeciw otępieniu

Nie należy stosować leku Aricept jednocześnie z innymi inhibitorami acetylocholinesterazy ani z innymi lekami wpływającymi na układ cholinergiczny.

Przed rozpoczęciem leczenia koniecznie poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty, suplementach i ziołach.

Leki zwiększające stężenie donepezylu

Niektóre leki mogą hamować rozkład donepezylu w organizmie, prowadząc do zwiększenia jego stężenia we krwi. Należą do nich:

• Ketokonazol i itrakonazol (leki przeciwgrzybicze) – ketokonazol może zwiększyć stężenie donepezylu o około 30%.
• Erytromycyna i klarytromycyna (antybiotyki).
• Chinidyna i fluoksetyna (stosowane odpowiednio w zaburzeniach rytmu serca i depresji).

Leki zmniejszające stężenie donepezylu

Niektóre substancje mogą przyspieszać rozkład donepezylu, zmniejszając jego skuteczność:

• Ryfampicyna (antybiotyk).
• Fenytoina i karbamazepina (leki przeciwpadaczkowe).
• Alkohol.

Leki wpływające na rytm serca

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QTc w zapisie EKG, ponieważ donepezyl również może wpływać na pracę serca. Do takich leków należą:

• Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, amiodaron, sotalol).
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (citalopram, escitalopram, amitryptylina).
• Leki przeciwpsychotyczne (pochodne fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon).
• Niektóre antybiotyki (klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna).

W takich przypadkach może być konieczne regularne monitorowanie pracy serca.

Inne ważne interakcje

• Leki antycholinergiczne: Donepezyl może osłabiać działanie leków o właściwościach antycholinergicznych.
• Sukcynylocholina i leki zwiotczające mięśnie: Może wystąpić wzmocnienie ich działania.
• Leki beta-adrenolityczne: Możliwe jest nasilenie działania na układ przewodzący serca.

Leki, które nie wchodzą w interakcje

Badania wykazały, że donepezyl nie wpływa na metabolizm teofiliny, warfaryny, cymetydyny ani digoksyny. Jednoczesne stosowanie digoksyny lub cymetydyny nie wpływa na metabolizm donepezylu.

Ciąża

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania donepezylu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały pewne niekorzystne działania na rozwój potomstwa. Nie wiadomo, czy podobne działanie może wystąpić u ludzi.

Stosowanie leku Aricept w czasie ciąży jest możliwe tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za absolutnie konieczne i gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe zagrożenia dla dziecka.

Karmienie piersią

Donepezyl przenika do mleka u zwierząt doświadczalnych. Brak danych dotyczących przenikania do mleka ludzkiego. Kobiety przyjmujące Aricept nie powinny karmić piersią.

Lek Aricept ma niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak pamiętać, że:

• Sama choroba Alzheimera może zaburzać zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
• Donepezyl może powodować uczucie zmęczenia, zawroty głowy oraz kurcze mięśni, szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki.
• Lekarz prowadzący powinien regularnie oceniać, czy pacjent może bezpiecznie prowadzić pojazd lub obsługiwać maszyny.

Jak każdy lek, Aricept może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty i bezsenność.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)

• Biegunka.
• Nudności.
• Ból głowy.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób)

• Przeziębienie.
• Utrata apetytu.
• Halucynacje (widzenie lub słyszenie rzeczy, które nie istnieją).
• Pobudzenie i agresywne zachowanie.
• Nietypowe sny i koszmary senne.
• Bezsenność.
• Zawroty głowy.
• Wymioty.
• Zaburzenia żołądkowe.
• Wysypka i świąd.
• Kurcze mięśni.
• Zmęczenie.
• Bóle.
• Wypadki, w tym przewracanie się.

Ważna informacja: Halucynacje, nietypowe sny, koszmary senne, pobudzenie oraz zachowanie agresywne zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 100 osób)

• Omdlenia.
• Drgawki.
• Spowolnienie akcji serca (bradykardia).
• Krwotok żołądkowo-jelitowy.
• Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy.
• Nadmierne wydzielanie śliny.
• Nietrzymanie moczu.

Rzadkie działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 1000 osób)

• Blok zatokowo-przedsionkowy i blok przedsionkowo-komorowy.
• Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby.
• Objawy pozapiramidowe (sztywność mięśni, drżenie, spowolnienie ruchów).

Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą dotyczyć mniej niż 1 na 10000 osób)

• Złośliwy zespół neuroleptyczny (wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości).
• Rabdomioliza (rozpad tkanki mięśniowej).

Działania niepożądane o nieznanej częstości

• Zwiększone libido i hiperseksualność.
• Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG.
• Polimorficzny częstoskurcz komorowy, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes.
• Kamptokormia (nieprawidłowe pochylenie tułowia do przodu).
• Niewielkie zwiększenie aktywności mięśniowej kinazy kreatynowej we krwi.

Kiedy natychmiast skontaktować się z lekarzem?

Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpią:

• Omdlenia lub napady drgawkowe.
• Objawy bloku serca (bardzo wolna akcja serca, zawroty głowy, zasłabnięcie).
• Wysoka gorączka z sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości.
• Silny ból brzucha, wymioty z krwią lub czarne stolce (mogą wskazywać na krwawienie z przewodu pokarmowego).
• Objawy zapalenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, jasne stolce, świąd skóry).

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym jakiekolwiek objawy niepożądane niewymienione w ulotce, powiadom lekarza lub farmaceutę. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do krajowego systemu zgłaszania. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.

Przedawkowanie inhibitorów cholinesterazy może prowadzić do przełomu cholinergicznego – groźnego stanu wymagającego natychmiastowej pomocy medycznej.

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie może objawiać się:

• Silnymi nudnościami i wymiotami.
• Nadmiernym ślinieniem i poceniem.
• Spowolnieniem akcji serca (bradykardią).
• Obniżeniem ciśnienia tętniczego.
• Trudnościami w oddychaniu.
• Zapaścią.
• Drgawkami.
• Postępującym osłabieniem mięśni, które może prowadzić do niewydolności oddechowej.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem, zadzwoń pod numer alarmowy lub udaj się do najbliższego szpitala.

Leczenie przedawkowania polega na podaniu leków antycholinergicznych (takich jak atropina) oraz leczeniu podtrzymującym. Lekarz może podać stopniowo dożylnie siarczan atropiny w dawce od 1,0 do 2,0 mg, a następnie kolejne dawki w zależności od reakcji organizmu.

• Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
• Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.
• Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie stosujesz. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Aricept 10 mg dostępny jest w blistrach zawierających 28 tabletek powlekanych (2 blistry po 14 tabletek).

• Aricept to lek na receptę stosowany w leczeniu objawowym choroby Alzheimera.
• Leczenie powinno być prowadzone przez lekarza specjalistę.
• Lek przyjmuje się raz dziennie, wieczorem przed snem.
• Leczenie rozpoczyna się od dawki 5 mg przez miesiąc, następnie można zwiększyć do 10 mg.
• Regularnie zgłaszaj się na wizyty kontrolne – lekarz będzie oceniał skuteczność leczenia.
• Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i problemach zdrowotnych.
• Jeśli planowana jest operacja, koniecznie poinformuj anestezjologa o stosowaniu Aricept.
• W przypadku wystąpienia działań niepożądanych skonsultuj się z lekarzem.